PwC ชี้ AI กำลังเปลี่ยนตลาดแรงงานโลกเป็นสองเส้นทาง พร้อมเพิ่มคุณค่าของทักษะมนุษย์

รายงาน 2026 Global AI Jobs Barometer ของ PwC ซึ่งวิเคราะห์ประกาศรับสมัครงานมากกว่า 1 พันล้านรายการใน 27 ประเทศและดินแดนทั่ว 6 ทวีป (เผยแพร่ 15 มิถุนายน 2569) ชี้ให้เห็นภาพที่ชัดเจนว่า ปัญญาประดิษฐ์ (AI) กำลังสร้างรอยแยกเชิงโครงสร้างในตลาดแรงงานโลก โดยแบ่งออกเป็น "สองเส้นทาง" ที่มีทิศทางต่างกันอย่างสิ้นเชิง

เส้นทางแรกคือกลุ่ม "Professionalised Roles" — บทบาทที่ AI ทำหน้าที่เป็นตัวเร่งพลังให้ผู้เชี่ยวชาญ เช่น รังสีแพทย์และนักสรรหาบุคลากร ซึ่งต้องอาศัยวิจารณญาณและความเชี่ยวชาญของมนุษย์มากขึ้น เส้นทางที่สองคือกลุ่ม "Democratised Roles" — บทบาทที่ AI ทำให้งานนั้นง่ายขึ้นสำหรับผู้ที่ไม่ใช่ผู้เชี่ยวชาญ เช่น ผู้จัดการฝ่าย IT และเลขานุการทางการแพทย์

ผลที่ตามมาชัดเจนมาก: กลุ่ม Professionalised Roles มีอัตราการเปิดตำแหน่งงานใหม่สูงกว่าถึง 2 เท่า และมีอัตราการเติบโตของเงินเดือนที่เร็วกว่า 42% เมื่อเทียบกับกลุ่ม Democratised Roles (ที่มา: PwC, 2026 Global AI Jobs Barometer)

นี่ไม่ใช่เพียงการปรับตัวทางเทคโนโลยี แต่เป็นการเปลี่ยนแปลงเชิงโครงสร้างที่ส่งผลโดยตรงต่อการวางแผนกลยุทธ์ด้านทรัพยากรมนุษย์และทิศทางการลงทุนขององค์กรในระยะยาว

ตลาดแรงงานสองความเร็ว: ตัวเลขที่ผู้บริหารต้องรู้

ข้อมูลจาก PwC เปิดเผยให้เห็นว่า ความแตกต่างระหว่างบริษัทที่ใช้ AI ได้ดีและบริษัทที่ใช้ AI ได้น้อยกว่านั้นกำลังถ่างกว้างออกอย่างรวดเร็ว

ในมิติของ ผลิตภาพแรงงาน บริษัทในกลุ่มที่รับผลกระทบจาก AI มากที่สุดมีอัตราการเติบโตสูงถึง 34% ในปี 2568 เมื่อเทียบกับปี 2561 ขณะที่บริษัทกลุ่มที่รับผลกระทบน้อยที่สุดเติบโตเพียง 24% ในช่วงเวลาเดียวกัน และที่น่าสนใจยิ่งกว่านั้น ในกลุ่ม "Super-Star Companies" — บริษัท 20% บนสุดของกลุ่มที่ใช้ AI มากที่สุด — มีการเติบโตด้านผลิตภาพแรงงานเฉลี่ยสูงถึง 163% เมื่อเทียบกับปีฐาน 2561 ซึ่งสูงกว่ากลุ่มบริษัทที่ใช้ AI สูงโดยรวมถึงเกือบ 5 เท่า (ที่มา: PwC, 2026 Global AI Jobs Barometer)

ในมิติของ การจ้างงาน ผลลัพธ์ก็พลิกความคาดหมายของตลาดอย่างสิ้นเชิง บริษัทที่ใช้ AI สูงกลับมีการจ้างงานเพิ่มขึ้น 52% นับจากปีฐาน 2561 ขณะที่บริษัทที่ใช้ AI น้อยเติบโตเพียง 36% ในช่วงเวลาเดียวกัน สวนทางกับความกลัวที่ว่า AI จะทำให้การจ้างงานลดลง (ที่มา: PwC, 2026 Global AI Jobs Barometer)

พรีเมียมทักษะ AI พุ่ง 62%: สัญญาณที่องค์กรจะเพิกเฉยไม่ได้

ตัวเลขที่สะท้อนพลวัตของตลาดแรงงานได้ชัดเจนที่สุดอยู่ที่ ค่าจ้างพรีเมียม — ปัจจุบัน ผู้ที่มีทักษะ AI ได้รับค่าตอบแทนสูงกว่าผู้ที่ไม่มีทักษะดังกล่าวในตำแหน่งเดียวกันถึง 62% เพิ่มขึ้นจาก 57% เมื่อปีก่อน โดยพรีเมียมนี้สูงสุดในภาคส่วนสินค้าอุปโภคบริโภค (118%) และต่ำสุดในภาครัฐ (16%) (ที่มา: PwC, 2026 Global AI Jobs Barometer)

พร้อมกันนั้น ตำแหน่งงานที่ต้องการทักษะ AI โดยเฉพาะ เช่น Prompt Engineering และ Machine Learning ก็เติบโตเร็วกว่าตลาดแรงงานโดยรวมถึง 8 เท่า (69% เทียบกับ 9%) โดยจำนวนตำแหน่งงาน AI สูงเกือบ 2 เท่าของปี 2567 (ที่มา: PwC, 2026 Global AI Jobs Barometer)

ทักษะมนุษย์ไม่ได้ถูกแทนที่ — แต่ถูกยกระดับ

Joe Atkinson, Global Chief AI Officer ของ PwC ระบุว่า บริษัทที่ได้รับผลตอบแทนสูงสุดจาก AI คือบริษัทที่ใช้ AI เพื่อขยายขีดความสามารถของมนุษย์ ไม่ใช่เพื่อทดแทน ซึ่งสะท้อนออกมาในรูปของผลิตภาพและการเติบโตที่สูงกว่าคู่แข่งอย่างชัดเจน

ข้อค้นพบที่สำคัญอีกประการหนึ่งคือ การเปลี่ยนแปลงในตำแหน่ง Entry-Level จากการวิเคราะห์ตำแหน่งงานระดับเริ่มต้นในสหรัฐฯ จำนวน 2.4 ล้านตำแหน่ง พบว่า ตำแหน่ง Entry-Level ที่รับผลกระทบจาก AI สูงมีแนวโน้มต้องการทักษะที่เคยพบในระดับอาวุโส เช่น ความเป็นผู้นำ ความคิดสร้างสรรค์ และการปฏิสัมพันธ์กับผู้คน สูงกว่าตำแหน่งอื่นถึง 7 เท่า โดยตำแหน่ง "Seniorised Entry-Level" เหล่านี้เติบโต 35% ตั้งแต่ปี 2562 ขณะที่ตำแหน่ง Entry-Level อื่นๆ หดตัว 10% (ที่มา: PwC, 2026 Global AI Jobs Barometer)

Pete Brown, Global Workforce Leader ของ PwC สรุปว่า ความสัมพันธ์แบบเดิมระหว่างประสบการณ์กับความเชี่ยวชาญกำลังเปลี่ยนไป เพราะ AI กำลังนำงานประจำที่เคยทำหน้าที่เป็น "โรงเรียนฝึกงาน" ออกไป พร้อมกับสร้างความต้องการทักษะด้านวิจารณญาณ ความเป็นผู้นำ และความสามารถในการปรับตัวตั้งแต่ต้นอาชีพ

นัยสำคัญต่อองค์กรและผู้บริหาร

สำหรับภาคธุรกิจ ข้อมูลจาก PwC ส่งสัญญาณที่ชัดเจนใน 3 ด้าน

ด้านกลยุทธ์ HR: องค์กรที่ลงทุนใน Upskill และ Reskill พนักงานให้มีทักษะที่ AI ไม่สามารถทดแทนได้ — ทั้งวิจารณญาณเฉพาะทาง ความคิดสร้างสรรค์ และความฉลาดทางอารมณ์ — จะมีต้นทุนด้านแรงงานที่บริหารจัดการได้ดีกว่า และรักษาขีดความสามารถในการแข่งขันได้ในระยะยาว

ด้านโครงสร้างองค์กร: การออกแบบระบบการทำงานที่ให้ AI จัดการงานประจำ ขณะที่มนุษย์มุ่งเน้นที่การตัดสินใจเชิงซับซ้อนและการสร้างนวัตกรรม คือโมเดลที่ข้อมูลชี้ว่าสร้างผลลัพธ์สูงสุด

ด้านการพัฒนาคนรุ่นใหม่: เมื่อ Entry-Level Roles ต้องการทักษะอาวุโสมากขึ้น องค์กรจำเป็นต้องออกแบบระบบ Mentoring และ Learning Path ใหม่ทั้งหมด ไม่สามารถรอให้พนักงานใหม่ "เรียนรู้ผ่านงานซ้ำๆ" แบบเดิมได้อีกต่อไป

มองไปข้างหน้า

ข้อมูลจาก PwC สอดคล้องกับงานวิจัยของ World Economic Forum (WEF) ใน Future of Jobs Report 2025 ที่ระบุว่า ทักษะหลักของแรงงานโลก 39% จะเปลี่ยนแปลงภายในปี 2573 โดยมีการคิดเชิงวิเคราะห์ ความเป็นผู้นำ และความคิดสร้างสรรค์เป็นทักษะที่นายจ้างต้องการเร็วที่สุด

คำถามที่ผู้บริหารต้องตอบให้ได้ในวันนี้จึงไม่ใช่ "AI จะมาแทนคนหรือไม่" แต่เป็น "องค์กรของเราพร้อมที่จะใช้ AI เพื่อขยายพลังของคนแล้วหรือยัง" เพราะข้อมูลชี้ชัดแล้วว่า ช่องว่างระหว่างองค์กรที่ตอบได้กับตอบไม่ได้ กำลังถ่างกว้างขึ้นทุกปี