ปตท.สผ. ทุ่มงบลงทุน 10,000–15,000 ล้านบาท เดินหน้า CCS แหล่งก๊าซอาทิตย์ ตั้งเป้ากักเก็บคาร์บอน 1 ล้านตันต่อปีภายในปี 2571

การประกาศตัดสินใจลงทุนขั้นสุดท้าย หรือ Final Investment Decision (FID) ของคณะกรรมการบริหาร บริษัท ปตท.สำรวจและผลิตปิโตรเลียม จำกัด (มหาชน) หรือ ปตท.สผ. (PTTEP) ในการเดินหน้าโครงการดักจับและกักเก็บคาร์บอนไดออกไซด์ (Carbon Capture and Storage: CCS) ที่แหล่งก๊าซธรรมชาติอาทิตย์ในอ่าวไทย ถือเป็นความเคลื่อนไหวสำคัญต่อทิศทางอุตสาหกรรมพลังงานไทย

โครงการดังกล่าวนับเป็น โครงการ CCS นอกชายฝั่งแห่งแรกของประเทศไทย ที่ก้าวจากขั้นตอนการศึกษาความเป็นไปได้สู่การตัดสินใจลงทุนจริง สะท้อนการนำเทคโนโลยีลดการปล่อยคาร์บอนเข้ามาใช้ควบคู่กับการดำเนินธุรกิจพลังงานหลัก

ลงทุนหมื่นล้าน เดินหน้า CCS แห่งแรกของไทย

โครงการ CCS แหล่งอาทิตย์มีมูลค่าการลงทุนประมาณ 10,000–15,000 ล้านบาท หรือราว 320 ล้านดอลลาร์สหรัฐ โดยออกแบบให้สามารถ ดักจับและกักเก็บก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ได้สูงสุด 1 ล้านตันต่อปี และตั้งเป้าเริ่มดำเนินการภายในปี 2571

จุดสำคัญคือการดำเนินโครงการจะไม่กระทบต่อกำลังการผลิตก๊าซธรรมชาติของแหล่งอาทิตย์ สะท้อนถึงการวางระบบด้านวิศวกรรมและการบริหารจัดการความเสี่ยง เพื่อให้ เทคโนโลยีลดคาร์บอนสามารถเดินหน้าไปพร้อมกับธุรกิจพลังงานเดิม ได้

โครงการ CCS แหล่งอาทิตย์ถือเป็นก้าวสำคัญจาก “การศึกษาเทคโนโลยี” สู่ “การลงทุนจริง” และเป็นบททดสอบสำคัญของประเทศไทยในการพัฒนา CCS ให้สามารถใช้งานได้ในระดับอุตสาหกรรม

จากโครงการนำร่อง สู่บทพิสูจน์ศักยภาพ CCS ของไทย

อีกหนึ่งประเด็นที่ทำให้โครงการนี้มีความสำคัญมากกว่ามูลค่าการลงทุน คือการเป็น โครงการนำร่องระดับประเทศภายใต้แผนปฏิบัติการลดก๊าซเรือนกระจกของประเทศ (NDC) ซึ่งผ่านความเห็นชอบจากคณะรัฐมนตรีเมื่อเดือนธันวาคม 2567

ความสำเร็จของโครงการจึงไม่ได้วัดเฉพาะปริมาณคาร์บอนที่สามารถกักเก็บได้ แต่ยังรวมถึง ความคุ้มค่าทางเทคนิค เศรษฐศาสตร์ ความปลอดภัย และความสามารถในการขยายผล ซึ่งจะเป็นข้อมูลสำคัญสำหรับการพัฒนาโครงการ CCS ในพื้นที่อื่นของประเทศ

จับตา Eastern Thailand CCS Hub โครงสร้างพื้นฐานรับอุตสาหกรรมคาร์บอนต่ำ

สำหรับภาคธุรกิจและนักลงทุน ประเด็นที่ต้องติดตามต่อเนื่องคือแผนการขยายผลไปสู่ Eastern Thailand CCS Hub ในพื้นที่เขตเศรษฐกิจพิเศษภาคตะวันออก (EEC)

แผนดังกล่าววางเป้าหมายระยะแรกในการกักเก็บคาร์บอนประมาณ 11 ล้านตันต่อปี และมีศักยภาพขยายตัวได้ถึง 40–60 ล้านตันต่อปีในระยะยาว

หากโมเดลจากแหล่งอาทิตย์สามารถพิสูจน์ความเป็นไปได้ทั้งในด้านเทคนิคและเศรษฐศาสตร์ได้สำเร็จ ก็จะช่วยเปิดทางให้ อุตสาหกรรมที่มีการปล่อยคาร์บอนสูง เช่น ปิโตรเคมี ซีเมนต์ และเหล็ก มีทางเลือกในการบริหารจัดการคาร์บอนอย่างเป็นระบบมากขึ้น

ประเด็นนี้มีความสำคัญต่อขีดความสามารถในการแข่งขันของภาคอุตสาหกรรมไทย โดยเฉพาะในช่วงที่ มาตรการด้านคาร์บอนและกฎระเบียบทางการค้าระหว่างประเทศ มีบทบาทมากขึ้น เช่น มาตรการปรับคาร์บอนก่อนข้ามพรมแดนของสหภาพยุโรป (EU CBAM)

โอกาสใหม่ในห่วงโซ่อุปทานและผู้ประกอบการไทย

แม้เงินลงทุนหลักของโครงการจะมาจากบริษัทพลังงานขนาดใหญ่ แต่การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน CCS ยังมีโอกาสสร้างความต้องการต่อเนื่องไปยัง ผู้รับเหมาช่วงและผู้ประกอบการ SME ในห่วงโซ่อุปทาน

ตั้งแต่งาน วิศวกรรมเฉพาะทาง การซ่อมบำรุงอุปกรณ์นอกชายฝั่ง การตรวจสอบและรับรองความปลอดภัย ไปจนถึงระบบโลจิสติกส์ทางทะเล ล้วนเป็นส่วนสำคัญที่ต้องพัฒนาไปพร้อมกับโครงสร้างพื้นฐาน CCS

CCS จึงไม่ได้เป็นเพียงเรื่องของเทคโนโลยีลดคาร์บอน แต่ยังเกี่ยวข้องกับการสร้างระบบนิเวศธุรกิจใหม่ ตั้งแต่ผู้ให้บริการเทคโนโลยี วิศวกรรม ไปจนถึงโลจิสติกส์และบริการสนับสนุน

CCS กับโจทย์ Net Zero ของภาคอุตสาหกรรมไทย

การเดินหน้า CCS แหล่งก๊าซอาทิตย์ จึงไม่ได้เป็นเพียงโครงการลดการปล่อยคาร์บอนของ ปตท.สผ. แต่ยังเป็นการวางรากฐานด้านโครงสร้างพื้นฐานสำหรับการจัดการคาร์บอนของประเทศไทยในระยะยาว

หากโครงการสามารถดำเนินการได้ตามเป้าหมายและนำไปสู่การขยายผลในระดับ Hub ได้สำเร็จ เทคโนโลยี CCS อาจกลายเป็นหนึ่งในกลไกที่ช่วยให้ ภาคอุตสาหกรรมไทยปรับตัวรับเศรษฐกิจคาร์บอนต่ำ พร้อมรักษาความสามารถในการแข่งขันในตลาดโลก

จากแหล่งอาทิตย์สู่ CCS Hub จึงเป็นอีกก้าวสำคัญของการเปลี่ยนผ่านภาคพลังงานไทย และเป็นโครงสร้างพื้นฐานที่ต้องจับตาในเส้นทางสู่เป้าหมาย Net Zero ของประเทศ