ก.ล.ต. เดินหน้าตลาดทุนดิจิทัล รองรับ Tokenized Fund พร้อมออกเกณฑ์ Travel Rule สกัดความเสี่ยงฟอกเงิน

สำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ (ก.ล.ต.) เดินหน้าพัฒนาตลาดทุนดิจิทัลควบคู่กับการยกระดับการกำกับดูแล โดยปรับหลักเกณฑ์รองรับกองทุนรวมที่ออกหน่วยลงทุนในรูปแบบโทเคน หรือ Tokenized Fund ซึ่งมีผลใช้บังคับแล้วตั้งแต่เดือนเมษายน 2569

พร้อมออกหลักเกณฑ์ Travel Rule สำหรับธุรกรรมสินทรัพย์ดิจิทัล มีผลบังคับใช้ในเดือนกุมภาพันธ์ 2570 เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการตรวจสอบและบริหารความเสี่ยงด้านการฟอกเงิน

Tokenized Fund เพิ่มทางเลือกการลงทุนผ่านเทคโนโลยีดิจิทัล

ก.ล.ต. ปรับปรุงหลักเกณฑ์เพื่อรองรับการขายและรับซื้อคืนหน่วยลงทุนของกองทุนรวมที่ออกในรูปแบบโทเคน หรือ Tokenized Fund ให้มีความชัดเจนและเอื้อต่อการดำเนินงานที่รวดเร็วขึ้น โดยหลักเกณฑ์ดังกล่าวมีผลใช้บังคับตั้งแต่วันที่ 1 เมษายน 2569 

การปรับเกณฑ์ครั้งนี้เป็นส่วนหนึ่งของการรองรับพัฒนาการด้านเทคโนโลยีการเงินและการลงทุน โดยเปิดทางให้ภาคธุรกิจนำเทคโนโลยีบล็อกเชนมาใช้กับผลิตภัณฑ์กองทุนรวม ภายใต้กรอบการกำกับดูแลและมาตรการคุ้มครองผู้ลงทุนที่เกี่ยวข้อง

อย่างไรก็ตาม การออกหน่วยลงทุนในรูปแบบโทเคนไม่ได้หมายความว่ากองทุนทุกประเภทจะซื้อขายหรือรับซื้อคืนได้ทันทีตลอด 24 ชั่วโมง หรือชำระราคาแบบ T+0 โดยอัตโนมัติ ความเร็วในการทำรายการยังขึ้นอยู่กับเงื่อนไขของกองทุน ระบบที่ใช้ และหลักเกณฑ์ที่เกี่ยวข้อง

Securities Tokenization กับโอกาสพัฒนาตลาดทุน

นอกจาก Tokenized Fund แล้ว การนำเทคโนโลยีโทเคนมาใช้กับหลักทรัพย์ หรือ Securities Tokenization ยังเป็นแนวทางที่ตลาดทุนสามารถพิจารณาต่อยอด เพื่อพัฒนารูปแบบการออกและบริหารหลักทรัพย์ รวมถึงเพิ่มประสิทธิภาพของกระบวนการทำธุรกรรม

การพัฒนาผลิตภัณฑ์ลักษณะนี้จำเป็นต้องคำนึงถึงสิทธิของผู้ลงทุน การเปิดเผยข้อมูล ความปลอดภัยของระบบ และความชัดเจนด้านกฎหมาย โดยต้องดำเนินการภายใต้หลักเกณฑ์ที่เกี่ยวข้อง ไม่ใช่การนำสินทรัพย์ใด ๆ มาแปลงเป็นโทเคนแล้วเสนอขายได้โดยไม่มีข้อกำกับ

สำหรับบริษัทหลักทรัพย์จัดการกองทุนและผู้ให้บริการเทคโนโลยี การเปลี่ยนแปลงดังกล่าวอาจเป็นโอกาสในการพัฒนาบริการและโครงสร้างพื้นฐานใหม่ ขณะเดียวกันก็ต้องประเมินต้นทุนด้านระบบ การบริหารความเสี่ยง และการปฏิบัติตามกฎเกณฑ์อย่างรอบคอบ

ออกเกณฑ์ Travel Rule ยกระดับการตรวจสอบธุรกรรมสินทรัพย์ดิจิทัล

อีกด้านหนึ่ง ก.ล.ต. ได้ออกหลักเกณฑ์ Travel Rule สำหรับสินทรัพย์ดิจิทัล เมื่อวันที่ 2 กันยายน 2569 เพื่อให้ผู้ประกอบธุรกิจมีข้อมูลเพียงพอสำหรับตรวจสอบและบริหารความเสี่ยงจากการโอนและรับโอนสินทรัพย์ดิจิทัล สอดคล้องกับแนวทางมาตรฐานสากลด้านการป้องกันการฟอกเงินและอาชญากรรมทางเทคโนโลยี 

หลักเกณฑ์กำหนดให้ผู้ประกอบธุรกิจสินทรัพย์ดิจิทัลจัดทำนโยบายและขั้นตอนบริหารความเสี่ยง รวบรวมข้อมูลลูกค้าและคู่ธุรกรรม ตรวจสอบผู้ให้บริการสินทรัพย์ดิจิทัลที่เกี่ยวข้อง และส่งข้อมูลผู้โอนกับผู้รับโอนไปยังผู้ให้บริการปลายทางตามเงื่อนไขที่กำหนด รวมถึงกรณีธุรกรรมที่เกี่ยวข้องกับกระเป๋าสินทรัพย์ดิจิทัลที่ผู้ใช้ดูแลเอง

นอกจากนี้ ผู้ประกอบธุรกิจต้องเก็บข้อมูลประกอบการโอนในทุกธุรกรรมอย่างน้อย 5 ปี และจัดเก็บในรูปแบบที่หน่วยงานกำกับสามารถเรียกดูหรือตรวจสอบได้ 

หลักเกณฑ์ Travel Rule จะมีผลใช้บังคับตั้งแต่วันที่ 27 กุมภาพันธ์ 2570 เพื่อให้ผู้ประกอบธุรกิจมีเวลาเตรียมระบบรับส่งข้อมูลและกระบวนการตรวจสอบธุรกรรมให้พร้อมก่อนเริ่มบังคับใช้ 

ผู้ประกอบธุรกิจต้องเตรียมความพร้อมด้านระบบและ Compliance

การเปลี่ยนแปลงทั้งสองด้านทำให้ผู้ประกอบธุรกิจในตลาดทุนและตลาดสินทรัพย์ดิจิทัลต้องติดตามข้อกำหนดที่เกี่ยวข้องอย่างใกล้ชิด

สำหรับ บลจ. และผู้พัฒนาผลิตภัณฑ์ลงทุน การนำเทคโนโลยีโทเคนมาใช้จำเป็นต้องประเมินระบบงาน กระบวนการซื้อขายและรับซื้อคืน ตลอดจนมาตรการดูแลสิทธิของผู้ลงทุน ส่วนผู้ประกอบธุรกิจสินทรัพย์ดิจิทัลต้องเตรียมระบบรวบรวม ส่งต่อ และเก็บรักษาข้อมูลธุรกรรมให้เป็นไปตาม Travel Rule

ต้นทุนในการพัฒนาระบบและการปฏิบัติตามกฎเกณฑ์อาจแตกต่างกันตามขนาดและรูปแบบธุรกิจ จึงควรประเมินความพร้อมด้านเทคโนโลยี บุคลากร และกระบวนการควบคุมภายในล่วงหน้า

ตลาดทุนดิจิทัลต้องเดินหน้าควบคู่กับการคุ้มครองผู้ลงทุน

ทิศทางของ ก.ล.ต. สะท้อนการพัฒนาตลาดทุนดิจิทัลควบคู่กับการบริหารความเสี่ยง ทั้งการปรับหลักเกณฑ์รองรับ Tokenized Fund และการออก Travel Rule เพื่อเพิ่มความสามารถในการติดตามตรวจสอบธุรกรรมสินทรัพย์ดิจิทัล

สิ่งที่ภาคธุรกิจควรติดตามต่อจากนี้ คือการนำหลักเกณฑ์ Tokenized Fund ไปใช้จริงในผลิตภัณฑ์ลงทุน และการเตรียมความพร้อมของผู้ประกอบธุรกิจสินทรัพย์ดิจิทัลก่อน Travel Rule มีผลบังคับใช้ในปี 2570 โดยเป้าหมายสำคัญคือการส่งเสริมนวัตกรรมทางการเงินภายใต้ระบบกำกับดูแลที่คำนึงถึงความเสี่ยงและการคุ้มครองผู้ลงทุน