ไทยขึ้นภาษี EV นำเข้าเป็น 35% ปี 2570 กระทบตลาดและอุตสาหกรรมยานยนต์อย่างไร

รัฐบาลไทยเห็นชอบปรับโครงสร้างภาษีสรรพสามิตรถยนต์ไฟฟ้าที่นำเข้าทั้งคัน (Completely Built Up: CBU) บางประเภท โดยกำหนดอัตราภาษีใหม่ที่ 35% ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2570 จากเดิมที่รถยนต์ไฟฟ้าแบบแบตเตอรี่ (BEV) เสียภาษีในอัตรา 10% และรถยนต์ไฟฟ้าแบบขยายระยะทาง (REEV) เสียภาษี 15%

มติดังกล่าวได้รับความเห็นชอบจากคณะรัฐมนตรีในการประชุมนอกสถานที่ ณ จังหวัดอุดรธานี เมื่อวันที่ 3 พฤศจิกายน 2569 โดยมีเป้าหมายเพื่อสนับสนุนผู้ผลิตที่ลงทุนตั้งโรงงานในประเทศไทย เพิ่มการใช้ชิ้นส่วนภายในประเทศ และรักษาความสามารถในการแข่งขันของอุตสาหกรรมยานยนต์ไทย

มาตรการนี้เป็นส่วนหนึ่งของการปรับทิศทางนโยบาย EV จากเดิมที่เน้นส่งเสริมการนำเข้ารถยนต์ไฟฟ้าเพื่อกระตุ้นตลาด ไปสู่การสร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจภายในประเทศผ่านการผลิต การลงทุน การจ้างงาน และการพัฒนาห่วงโซ่อุปทาน

นโยบายภาษี EV รอบใหม่กำลังเปลี่ยนจุดเน้นจากการส่งเสริมตลาดรถยนต์ไฟฟ้า ไปสู่การสร้างฐานการผลิตและเพิ่มมูลค่าที่เกิดขึ้นภายในประเทศไทย

รถยนต์ไฟฟ้าประเภทใดได้รับผลกระทบจากภาษีใหม่

การปรับภาษีครั้งนี้ครอบคลุมรถยนต์ไฟฟ้านำเข้าบางประเภท โดยมีรายละเอียดอัตราภาษีดังนี้

ประเภทรถยนต์ไฟฟ้า	อัตราภาษีเดิม	อัตราภาษีใหม่
BEV รถยนต์ไฟฟ้าแบตเตอรี่	10%	35%
REEV รถยนต์ไฟฟ้าแบบขยายระยะทาง	15%	35%

BEV (Battery Electric Vehicle) คือรถยนต์ที่ขับเคลื่อนด้วยพลังงานไฟฟ้าจากแบตเตอรี่เพียงอย่างเดียว ส่วน REEV (Range-Extended Electric Vehicle) เป็นรถยนต์ที่ใช้มอเตอร์ไฟฟ้าในการขับเคลื่อนและมีระบบพลังงานเชื้อเพลิงช่วยเพิ่มระยะทางในการใช้งาน โดยสามารถชาร์จไฟจากภายนอกได้

สิ่งสำคัญคือ มาตรการนี้มุ่งไปที่รถยนต์นำเข้าที่ไม่เข้าเงื่อนไขการผลิตหรือการลงทุนในประเทศ ไม่ใช่การปรับภาษีรถยนต์ไฟฟ้าทุกคันในตลาด โดยรถยนต์ที่ผลิตในประเทศและเข้าเงื่อนไขมาตรการส่งเสริมยังคงได้รับสิทธิประโยชน์ทางภาษีตามหลักเกณฑ์ที่กำหนด

เปลี่ยนภาษีเป็นเครื่องมือดึงดูดการลงทุน

หนึ่งในเป้าหมายสำคัญของการปรับโครงสร้างภาษี คือการสร้างแรงจูงใจให้ผู้ผลิตรถยนต์ไฟฟ้าที่พึ่งพาการนำเข้า หันมาพิจารณาตั้งโรงงานหรือขยายฐานการผลิตในประเทศไทยมากขึ้น

ภาครัฐต้องการให้การเติบโตของตลาด EV เชื่อมโยงกับการลงทุนจริง ไม่ใช่เพียงการจำหน่ายรถยนต์นำเข้าสำเร็จรูป โดยให้ความสำคัญกับการผลิตและประกอบชิ้นส่วนสำคัญภายในประเทศ การถ่ายทอดเทคโนโลยี และการเพิ่มทักษะแรงงานไทย

นอกจากนี้ กรมสรรพสามิตยังได้รับมอบหมายให้หารือกับผู้ประกอบการและนักลงทุนที่สนใจเข้ามาลงทุนหรือขยายฐานการผลิตในไทย เพื่อพิจารณาแนวทางกำหนดอัตราภาษีพิเศษสำหรับการลงทุนใหม่ ซึ่งรายละเอียดและเงื่อนไขยังต้องติดตามการกำหนดหลักเกณฑ์อย่างเป็นทางการ

แนวทางดังกล่าวสะท้อนหลักคิดสำคัญของนโยบายอุตสาหกรรม คือการใช้สิทธิประโยชน์ทางภาษีเชื่อมโยงกับมูลค่าทางเศรษฐกิจที่เกิดขึ้นจริงในประเทศ ทั้งการลงทุน การผลิต การใช้ชิ้นส่วนในประเทศ และการจ้างงาน

ห่วงโซ่อุปทานยานยนต์ไทยต้องปรับตัวรับการเปลี่ยนผ่าน

การเปลี่ยนผ่านจากรถยนต์เครื่องยนต์สันดาปภายในไปสู่รถยนต์ไฟฟ้าไม่ได้ส่งผลเฉพาะผู้ผลิตรถยนต์รายใหญ่ แต่ยังเกี่ยวข้องกับผู้ผลิตชิ้นส่วน ผู้ประกอบการ SMEs และแรงงานจำนวนมากในอุตสาหกรรมยานยนต์

ชิ้นส่วนบางประเภทของรถยนต์ไฟฟ้ามีโครงสร้างและเทคโนโลยีแตกต่างจากรถยนต์เครื่องยนต์สันดาป เช่น ระบบแบตเตอรี่ มอเตอร์ไฟฟ้า ระบบควบคุมกำลังไฟฟ้า และอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ ทำให้ผู้ผลิตชิ้นส่วนเดิมจำเป็นต้องประเมินศักยภาพและวางแผนปรับตัวให้สอดคล้องกับความต้องการของตลาด

หากมาตรการภาษีสามารถดึงดูดการลงทุนและเพิ่มการจัดซื้อชิ้นส่วนภายในประเทศได้จริง ก็อาจช่วยสร้างโอกาสให้ผู้ประกอบการไทยเข้าไปเป็นส่วนหนึ่งของห่วงโซ่อุปทาน EV มากขึ้น อย่างไรก็ตาม ผลลัพธ์ดังกล่าวยังขึ้นอยู่กับการตัดสินใจลงทุนของผู้ผลิตและความสามารถของผู้ประกอบการไทยในการพัฒนาเทคโนโลยีและมาตรฐานการผลิต

การเติบโตของอุตสาหกรรม EV จะสร้างประโยชน์ต่อเศรษฐกิจไทยได้มากขึ้น เมื่อผู้ผลิตชิ้นส่วนและ SMEs ในประเทศสามารถเชื่อมโยงเข้าสู่ห่วงโซ่การผลิตใหม่ได้จริง

ผู้บริโภคและตลาดรถ EV อาจได้รับผลกระทบอย่างไร

การปรับภาษีสรรพสามิตอาจส่งผลต่อต้นทุนของรถยนต์ไฟฟ้านำเข้าที่อยู่ในกลุ่มเป้าหมาย และอาจทำให้ผู้ผลิตพิจารณาปรับราคาจำหน่ายหรือเปลี่ยนแผนการทำตลาด โดยเฉพาะแบรนด์ที่ยังไม่มีฐานการผลิตในประเทศไทย

The Nation รายงานว่า ผู้บริหารในอุตสาหกรรมรถยนต์รายหนึ่งประเมินว่า รถยนต์ไฟฟ้านำเข้าบางรุ่นอาจมีราคาจำหน่ายเพิ่มขึ้นได้ถึงประมาณ 10% หลังมาตรการมีผล แต่ระดับการปรับราคาจริงจะขึ้นอยู่กับต้นทุน โครงสร้างภาษี และการกำหนดราคาของแต่ละบริษัท

ในอีกด้านหนึ่ง รถยนต์ไฟฟ้าที่ผลิตในประเทศและเข้าเงื่อนไขมาตรการส่งเสริมยังได้รับอัตราภาษีที่แตกต่างจากรถยนต์นำเข้า ซึ่งอาจทำให้ผู้ผลิตที่มีฐานการผลิตในไทยมีความได้เปรียบด้านต้นทุนมากขึ้น

สำหรับผู้บริโภค จึงควรพิจารณาทั้งราคา เงื่อนไขการรับประกัน บริการหลังการขาย และความพร้อมของอะไหล่ ไม่ใช่เปรียบเทียบเฉพาะอัตราภาษีหรือราคาจำหน่ายเท่านั้น

โจทย์สำคัญคือทำให้ไทยเป็นฐานผลิต EV ไม่ใช่เพียงตลาดนำเข้า

การปรับภาษีสรรพสามิตเป็น 35% เป็นส่วนหนึ่งของความพยายามยกระดับอุตสาหกรรมยานยนต์ไทยให้รองรับเทคโนโลยีใหม่ โดยมุ่งรักษาฐานการผลิตเดิม พร้อมสร้างโอกาสให้เกิดการลงทุนในรถยนต์ไฟฟ้าและชิ้นส่วนที่มีมูลค่าเพิ่มสูง

อย่างไรก็ตาม การสร้างความสามารถในการแข่งขันระยะยาวไม่ได้ขึ้นอยู่กับมาตรการภาษีเพียงอย่างเดียว แต่ต้องอาศัยปัจจัยสนับสนุนอื่นร่วมด้วย ทั้งทักษะแรงงาน เทคโนโลยี โครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงานและสถานีชาร์จ ความพร้อมของผู้ผลิตชิ้นส่วน ตลอดจนความชัดเจนและต่อเนื่องของนโยบายภาครัฐ

สิ่งที่ต้องติดตามต่อจากนี้คือรายละเอียดมาตรการภาษีพิเศษสำหรับนักลงทุน เงื่อนไขการใช้ชิ้นส่วนในประเทศ และการตอบสนองของผู้ผลิตรถยนต์รายต่าง ๆ เพราะปัจจัยเหล่านี้จะเป็นตัวกำหนดว่าการปรับภาษีครั้งนี้จะนำไปสู่การลงทุนและการสร้างมูลค่าเพิ่มในประเทศไทยได้มากน้อยเพียงใด

ท้ายที่สุด การแข่งขันในอุตสาหกรรมยานยนต์ยุคใหม่ไม่ได้วัดกันเพียงจำนวนรถยนต์ไฟฟ้าที่จำหน่ายได้ แต่ยังรวมถึงความสามารถในการพัฒนาเทคโนโลยี สร้างห่วงโซ่อุปทาน และทำให้ผู้ประกอบการในประเทศมีส่วนร่วมในอุตสาหกรรมแห่งอนาคต