มิตรผลเดินหน้าโรงงานสีเขียว 3 แห่ง มุ่ง Net Zero 2050 รับกติกาการค้าโลก

กลุ่มมิตรผลเดินหน้าขับเคลื่อนอุตสาหกรรมเกษตรคาร์บอนต่ำตลอดห่วงโซ่คุณค่า หลังโรงงานน้ำตาลในเครือ 3 แห่งได้รับการรับรอง Carbon Neutrality พร้อมขยายแนวทางบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจกไปยังโรงงานอื่น มุ่งสู่ Net Zero ภายในปี 2050 ท่ามกลางตลาดโลกที่ให้ความสำคัญกับข้อมูลด้านสิ่งแวดล้อมและการลดคาร์บอนมากขึ้น

การเปลี่ยนผ่านสู่เศรษฐกิจคาร์บอนต่ำกำลังกลายเป็นโจทย์สำคัญของภาคอุตสาหกรรมไทย โดยเฉพาะธุรกิจเกษตรแปรรูปที่ต้องบริหารจัดการทรัพยากรจำนวนมาก ตั้งแต่การเพาะปลูก การใช้พลังงานในโรงงาน ไปจนถึงการขนส่งและการจัดจำหน่ายผลิตภัณฑ์

กลุ่มมิตรผลเป็นหนึ่งในผู้ประกอบการที่เดินหน้าปรับกระบวนการดำเนินงานในทิศทางดังกล่าว โดยมุ่งลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกตลอดห่วงโซ่คุณค่า พร้อมกำหนดเป้าหมายการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็นศูนย์ (Net Zero) ภายในปี 2050

ข้อมูลที่รายงานโดยสำนักข่าวแนวหน้าเมื่อวันที่ 21 ตุลาคม 2569 ระบุว่า ปัจจุบันโรงงานน้ำตาลในเครือมิตรผล 3 แห่งได้รับการรับรองความเป็นกลางทางคาร์บอน (Carbon Neutrality) แล้ว และบริษัทมีแผนขยายแนวทางบริหารจัดการไปยังโรงงานอื่นต่อไป

การรับรองดังกล่าวเป็นก้าวสำคัญในการวางระบบบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจกภายในโรงงาน ทั้งยังช่วยสร้างความเข้าใจให้บุคลากรมีส่วนร่วมกับการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกในกระบวนการทำงาน

อย่างไรก็ตาม Carbon Neutrality กับ Net Zero เป็นเป้าหมายคนละระดับ การได้รับการรับรองความเป็นกลางทางคาร์บอนของโรงงานไม่ได้หมายความว่าทั้งองค์กรบรรลุเป้าหมาย Net Zero แล้ว แต่เป็นส่วนหนึ่งของการดำเนินงานเพื่อมุ่งสู่เป้าหมายระยะยาว

เปิด 3 โรงงานต้นแบบ Carbon Neutrality ของมิตรผล

โรงงานน้ำตาลในเครือมิตรผลที่ได้รับการรับรองความเป็นกลางทางคาร์บอน ได้แก่

• อุทยานมิตรผลด่านช้าง จ.สุพรรณบุรี ซึ่งเป็นพื้นที่ต้นแบบและได้รับการรับรองอย่างต่อเนื่อง

• อุทยานมิตรผลภูเขียว จ.ชัยภูมิ

• โรงงานน้ำตาลมิตรภูเวียง จ.ขอนแก่น

การพัฒนาระบบบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจกในโรงงานเป็นจุดเริ่มต้นที่ช่วยให้บริษัทสามารถวางแนวทางลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกได้อย่างเป็นระบบ และนำประสบการณ์ไปประยุกต์ใช้กับโรงงานแห่งอื่นในเครือ

ในมุมธุรกิจ การดำเนินงานลักษณะนี้ยังช่วยให้องค์กรมีข้อมูลสำหรับติดตามผลการลดคาร์บอน และเตรียมความพร้อมต่อข้อกำหนดของลูกค้า คู่ค้า และตลาดที่ให้ความสำคัญกับความยั่งยืนมากขึ้น

4 แนวทางลดคาร์บอนตลอดห่วงโซ่คุณค่า

การลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกของอุตสาหกรรมเกษตรไม่สามารถพึ่งพาการปรับปรุงโรงงานเพียงอย่างเดียว เพราะกิจกรรมตั้งแต่การเพาะปลูกไปจนถึงการส่งมอบสินค้า ล้วนมีส่วนเกี่ยวข้องกับการใช้ทรัพยากรและการปล่อยก๊าซเรือนกระจก

กลุ่มมิตรผลจึงวางแนวทางดำเนินงานครอบคลุมหลายส่วน ดังนี้

1. ส่งเสริมการทำไร่อ้อยสมัยใหม่

การจัดการไร่อ้อยมีบทบาทสำคัญต่อประสิทธิภาพของห่วงโซ่อุปทาน โดยมิตรผลส่งเสริมแนวทาง Mitr Phol ModernFarm และการดำเนินงานภายใต้มาตรฐานความยั่งยืน เช่น Bonsucro และ VIVE Programme เพื่อสนับสนุนการผลิตอ้อยที่คำนึงถึงประสิทธิภาพและผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม

2. เพิ่มประสิทธิภาพโรงงานและใช้พลังงานหมุนเวียน

การนำเทคโนโลยีและนวัตกรรมมาใช้ในกระบวนการผลิต รวมถึงการใช้พลังงานหมุนเวียน เป็นส่วนหนึ่งของการยกระดับประสิทธิภาพการดำเนินงาน โดยเป้าหมายคือการใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่าและลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกจากกระบวนการผลิต

3. พัฒนาห่วงโซ่อุปทานและการขนส่งสีเขียว

การขนส่งวัตถุดิบและสินค้าสำเร็จรูปเป็นอีกส่วนที่ต้องพิจารณา บริษัทจึงให้ความสำคัญกับการพัฒนาห่วงโซ่อุปทานที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม หรือ Green Chain เพื่อเชื่อมโยงการลดผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อมระหว่างโรงงาน คู่ค้า และพันธมิตรทางธุรกิจ

4. ออกแบบบรรจุภัณฑ์โดยคำนึงถึงการใช้ทรัพยากร

บรรจุภัณฑ์เป็นส่วนหนึ่งของผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมตลอดวงจรชีวิตผลิตภัณฑ์ การพัฒนาบรรจุภัณฑ์ที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมและส่งเสริมการใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่า จึงช่วยต่อยอดแนวทางความยั่งยืนจากกระบวนการผลิตไปถึงปลายน้ำ

กติกาการค้าโลกกำลังเพิ่มความสำคัญให้ข้อมูลคาร์บอน

การลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกไม่ได้เป็นเพียงประเด็นด้านความรับผิดชอบต่อสิ่งแวดล้อมอีกต่อไป แต่เริ่มเชื่อมโยงกับการจัดซื้อจัดจ้าง การประเมินซัพพลายเออร์ และข้อกำหนดด้านความยั่งยืนของคู่ค้าต่างประเทศ

สำหรับธุรกิจเกษตรแปรรูป การมีข้อมูลการปล่อยก๊าซเรือนกระจกที่ชัดเจนและตรวจสอบได้อาจช่วยเพิ่มความพร้อมในการตอบคำถามจากผู้ซื้อ และสนับสนุนการเข้าถึงตลาดที่ให้ความสำคัญกับมาตรฐานสิ่งแวดล้อม

ในทางกลับกัน ผู้ประกอบการที่ยังขาดข้อมูลหรือระบบบริหารจัดการคาร์บอนอาจเผชิญต้นทุนเพิ่มเติมในการเก็บข้อมูลและปรับปรุงกระบวนการผลิตเมื่อข้อกำหนดของลูกค้าเข้มงวดขึ้น

อย่างไรก็ตาม ข้อกำหนดด้านคาร์บอนแตกต่างกันไปตามประเทศ ประเภทสินค้า และตลาดปลายทาง การได้รับการรับรอง Carbon Neutrality จึงไม่ได้หมายความว่าสินค้าทุกชนิดจะผ่านข้อกำหนดการนำเข้าโดยอัตโนมัติ ธุรกิจจำเป็นต้องตรวจสอบกฎระเบียบและมาตรฐานที่เกี่ยวข้องกับสินค้าของตนเป็นรายตลาด

โจทย์ต่อไปของอุตสาหกรรมเกษตรไทย คือการขยายผลให้ครอบคลุมทั้งห่วงโซ่

กรณีของมิตรผลสะท้อนให้เห็นว่า การเปลี่ยนผ่านสู่ธุรกิจคาร์บอนต่ำต้องดำเนินการอย่างต่อเนื่อง ตั้งแต่การสร้างความเข้าใจภายในองค์กร การปรับปรุงโรงงาน ไปจนถึงการทำงานร่วมกับเกษตรกรและพันธมิตรตลอดห่วงโซ่อุปทาน

สำหรับอุตสาหกรรมเกษตรไทย แนวทางสำคัญคือการพัฒนาระบบข้อมูลที่วัดผลได้ การเพิ่มประสิทธิภาพการใช้พลังงาน การลดของเสีย และการเตรียมความพร้อมต่อข้อกำหนดด้านสิ่งแวดล้อมของตลาดส่งออก

ขณะเดียวกัน การขยายผลไปยังเกษตรกรและคู่ค้าจำเป็นต้องอาศัยความร่วมมือ การสนับสนุนองค์ความรู้ และการลงทุนที่เหมาะสม เพื่อให้การลดคาร์บอนไม่กลายเป็นภาระของผู้ประกอบการรายใดรายหนึ่งเพียงฝ่ายเดียว

ในระยะยาว ความสามารถในการบริหารจัดการคาร์บอนจะเป็นหนึ่งในปัจจัยที่กำหนดความพร้อมของอุตสาหกรรมเกษตรไทยต่อการแข่งขันระดับโลก การเริ่มต้นจากโรงงานต้นแบบและขยายผลไปตลอดห่วงโซ่คุณค่า จึงเป็นแนวทางที่ช่วยเชื่อมเป้าหมายด้านสิ่งแวดล้อมเข้ากับประสิทธิภาพการดำเนินงานและโอกาสทางธุรกิจได้อย่างเป็นรูปธรรม