รัฐบาลลุยปราบสินค้าหนีภาษี 10 เดือน 3.2 หมื่นคดี — ยาสูบเถื่อนครองสัดส่วนกว่า 61%

ในช่วง 10 เดือนแรกของปีงบประมาณ 2569 กรมสรรพสามิตและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องได้ดำเนินการจับกุมคดีสินค้าหนีภาษีรวมทั้งสิ้น 32,812 คดี พร้อมเรียกเก็บค่าปรับเข้ารัฐสูงถึง 901.82 ล้านบาท — ตัวเลขที่สะท้อนให้เห็นอย่างชัดเจนว่าปัญหาการหลีกเลี่ยงภาษีสรรพสามิตยังคงฝังรากลึกในระบบเศรษฐกิจไทย และการบังคับใช้กฎหมายอย่างเข้มข้นสามารถสร้างผลลัพธ์ที่จับต้องได้

ตัวเลขดังกล่าวไม่ได้บ่งชี้เพียงความสำเร็จด้านการปราบปราม แต่ยังเปิดเผยโครงสร้างของปัญหาที่ซับซ้อน โดยเฉพาะในกลุ่มสินค้ายาสูบที่ครองสัดส่วนสูงที่สุด สำหรับผู้ประกอบการและนักลงทุนในอุตสาหกรรมที่ต้องชำระภาษีสรรพสามิต การเข้าใจพลวัตนี้มีนัยสำคัญต่อการประเมินสภาพแวดล้อมการแข่งขันและความเสี่ยงทางธุรกิจในระยะข้างหน้า

ยาสูบเถื่อน: ต้นตอ 61% ของคดีทั้งหมด

สินค้าที่ตกเป็นเป้าหมายของการบังคับใช้กฎหมายมากที่สุดคือ ยาสูบ ด้วยจำนวน 20,160 คดี หรือคิดเป็นสัดส่วน กว่า 61% ของคดีทั้งหมดในช่วง 10 เดือนที่ผ่านมา (ไทยโพสต์, 2569)

ปรากฏการณ์นี้ไม่ใช่เรื่องบังเอิญ ยาสูบเป็นสินค้าที่แบกรับภาระภาษีสรรพสามิตสูงที่สุดในบรรดาสินค้าควบคุม ส่วนต่างราคาระหว่างสินค้าถูกต้องตามกฎหมายและสินค้าเถื่อนจึงกว้างเพียงพอที่จะสร้างแรงจูงใจทางเศรษฐกิจให้เกิดการลักลอบนำเข้าและจำหน่าย ผลกระทบตกไปที่ผู้ประกอบการที่ดำเนินธุรกิจอย่างถูกกฎหมาย ซึ่งต้องแบกรับต้นทุนภาษีเต็มจำนวนขณะที่ต้องแข่งขันกับสินค้าเถื่อนที่ตั้งราคาต่ำกว่าอย่างไม่เป็นธรรม

ใน 10 เดือนปีงบประมาณ 2569 มีการจับกุมคดีสินค้าหนีภาษีสรรพสามิตรวม 32,812 คดี โดยคดียาสูบเพียงอย่างเดียวคิดเป็นกว่า 61% ของจำนวนคดีทั้งหมด สะท้อนว่าปัญหาตลาดสินค้าเถื่อนในกลุ่มภาษีสูงยังเป็นโจทย์ที่ต้องการทั้งมาตรการปราบปรามและการปรับโครงสร้างภาษีควบคู่กัน

ผลกระทบต่อภาคธุรกิจและตลาดทุน

การมีสินค้าผิดกฎหมายหมุนเวียนในตลาดก่อให้เกิดการบิดเบือนกลไกราคาที่ส่งคลื่นกระทบไปทั่วห่วงโซ่อุปทาน โดยเฉพาะใน 3 อุตสาหกรรมที่มีการเก็บภาษีสรรพสามิตสูง ได้แก่ ยาสูบ เครื่องดื่มแอลกอฮอล์ และน้ำมันเชื้อเพลิง

ผลกระทบที่เป็นรูปธรรมต่อภาคธุรกิจมีอย่างน้อย 3 มิติ:

• ด้านรายได้ — บริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์ที่ดำเนินธุรกิจเหล่านี้อาจสูญเสียส่วนแบ่งตลาดให้กับสินค้าเถื่อน ซึ่งส่งผลโดยตรงต่อรายได้และกำไร
• ด้านมาตรฐานผู้บริโภค — สินค้าเถื่อนที่ไม่ผ่านการตรวจสอบคุณภาพอาจเป็นอันตรายต่อสุขภาพและเป็นความเสี่ยงต่อภาพลักษณ์โดยรวมของอุตสาหกรรม
• ด้านสภาพแวดล้อมการแข่งขัน — ผู้ประกอบการที่ปฏิบัติตามกฎหมายถูกบีบให้อยู่ในภาวะเสียเปรียบเชิงโครงสร้าง ทำให้แรงจูงใจในการลงทุนและการขยายธุรกิจลดลง

การปราบปรามสินค้าหนีภาษีอย่างต่อเนื่องไม่ใช่แค่มาตรการทางกฎหมาย แต่คือการส่งสัญญาณนโยบายไปยังนักลงทุนว่ารัฐบาลมุ่งสร้างสนามแข่งขันที่เท่าเทียมสำหรับผู้ประกอบการที่ปฏิบัติตามกฎหมาย

นัยต่อความมั่นคงทางการคลังและสภาพแวดล้อมการลงทุน

รายได้ 901.82 ล้านบาท ที่เรียกเก็บได้จากค่าปรับคือตัวเลขที่มองเห็นได้ แต่ตัวเลขที่มองไม่เห็นคือ รายได้ภาษีสรรพสามิตที่ควรจัดเก็บได้ หากสินค้าเหล่านั้นเข้าสู่ระบบอย่างถูกกฎหมายตั้งแต่ต้น — ซึ่งน่าจะมีมูลค่าสูงกว่าค่าปรับหลายเท่า การรั่วไหลของรายได้ภาษีเหล่านี้ส่งผลต่อ ความสามารถของรัฐในการจัดสรรงบประมาณเพื่อพัฒนาประเทศ

การดำเนินมาตรการเชิงรุกของรัฐบาลในครั้งนี้จึงมีนัยสำคัญ 2 ระดับ:

• ในระดับการคลัง: คือการรักษาฐานรายได้ของรัฐ

• ในระดับสัญญาณนโยบาย: คือการยืนยันว่ากฎหมายจะถูกบังคับใช้อย่างจริงจังและต่อเนื่อง

ซึ่งเป็นปัจจัยพื้นฐานสำคัญในการ สร้างความเชื่อมั่นให้กับนักลงทุนสถาบันและต่างชาติ ที่ให้น้ำหนักกับธรรมาภิบาลและความโปร่งใสของระบบเศรษฐกิจ

บทสรุป: ชัยชนะระยะสั้นหรือจุดเปลี่ยนระยะยาว?

ตัวเลข 32,812 คดีใน 10 เดือน ถือว่าน่าประทับใจในเชิงการบังคับใช้กฎหมาย แต่คำถามที่นักธุรกิจและนักลงทุนควรจับตาคือ: มาตรการปราบปรามเพียงอย่างเดียวเพียงพอหรือไม่ที่จะแก้ปัญหาเชิงโครงสร้าง?

ตราบใดที่ส่วนต่างระหว่างราคาสินค้าถูกกฎหมายและสินค้าเถื่อนยังกว้าง แรงจูงใจทางเศรษฐกิจในการหลีกเลี่ยงภาษีก็ยังคงอยู่ สำหรับผู้ประกอบการในอุตสาหกรรมที่มีภาษีสรรพสามิตสูง นี่อาจเป็นสัญญาณให้ติดตามนโยบายภาษีในระยะต่อไปว่ารัฐบาลจะพิจารณา ปรับโครงสร้างภาษีควบคู่กับมาตรการปราบปราม หรือเลือกใช้การบังคับใช้กฎหมายเป็นเครื่องมือหลักเพียงอย่างเดียว

สำหรับนักลงทุน ทิศทางนโยบายที่ชัดเจนและต่อเนื่อง ในเรื่องนี้จะเป็นปัจจัยสำคัญในการประเมินมูลค่าและความเสี่ยงของบริษัทในกลุ่มอุตสาหกรรมสรรพสามิตในระยะยาว