ปัญหาสุขภาพจิต - วิกฤตเงียบของคนรุ่นใหม่

สุขภาพจิตเป็นปัญหาอันดับ 2 ของ Gen Z รองจากค่าครองชีพ เพียงครึ่งเดียวที่ประเมินสุขภาพจิตตนเองว่าดี 74% ต้องลางานเพราะความเครียด แต่น้อยกว่าครึ่งที่ลาจริง และ 1 ใน 4 ยังซ่อนปัญหาจากนายจ้างเพราะกลัวการเลือกปฏิบัติ

รายงานพิเศษ: คนรุ่นใหม่กับความสุขในที่ทำงาน ตอนที่ 5

สุขภาพจิตได้กลายเป็นวิกฤตเงียบที่กำลังกระทบคนรุ่นใหม่อย่างรุนแรง การสำรวจ Deloitte Global 2025 เผยให้เห็นภาพที่น่าตกใจของปัญหาสุขภาพจิตที่เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง พร้อมกับการที่หลายคนยังคงซ่อนปัญหาไว้เนื่องจากกลัวการเลือกปฏิบัติ

สุขภาพจิต - ปัญหาเร่งด่วนของคนรุ่นใหม่

ความกังวลด้านสุขภาพจิตพุ่งสูงขึ้น

ความกังวลด้านสุขภาพจิตกลายเป็นประเด็นอันดับ 2 สำหรับ Gen Z รองจากค่าครองชีพเท่านั้น และอันดับ 4 สำหรับ Millennial ซึ่งสูงกว่าปัญหาสิ่งแวดล้อม การว่างงาน และความไม่เสถียรทางการเมือง การที่สุขภาพจิตขึ้นมาเป็นปัญหาสำคัญเช่นนี้สะท้อนถึงความรุนแรงของวิกฤตที่คนรุ่นใหม่กำลังเผชิญ

สถิติสุขภาพจิตที่น่าวิตก

เฉพาะ 52% ของ Gen Z และ 58% ของ Millennial เท่านั้นที่ประเมินสุขภาพจิตของตนเองว่าดีหรือดีมาก ในขณะที่ 40% ของ Gen Z และ 34% ของ Millennial รู้สึกเครียดหรือวิตกกังวลตลอดเวลาหรือส่วนใหญ่ของเวลา ตัวเลขเหล่านี้หมายความว่าเกือบครึ่งหนึ่งของคนรุ่นใหม่กำลังประสบปัญหาสุขภาพจิต และ 1 ใน 3 อยู่ในภาวะเครียดอย่างต่อเนื่อง

สาเหตุความเครียดในที่ทำงาน

ปัจจัยความเครียดหลัก ปัจจัยที่ส่งผลต่อความวิตกกังวลและความเครียดมากที่สุดของคนรุ่นใหม่:

1. อนาคตทางการเงินระยะยาว (48% Gen Z, 45% Millennial)

2. สุขภาพและสวัสดิการของครอบครัว (46% Gen Z, 45% Millennial)

3. การเงินรายวัน (43% Gen Z, 42% Millennial)

4. ความสัมพันธ์ครอบครัว/ส่วนตัว (41% Gen Z, 36% Millennial)

5. งาน (35% Gen Z, 33% Millennial)

น่าสังเกตว่าปัญหาการเงินครองอันดับ 1 และ 3 ซึ่งสอดคล้องกับวิกฤตค่าครองชีพที่กล่าวถึงในตอนแรก

ปัญหาเฉพาะในที่ทำงาน

สำหรับผู้ที่งานเป็นสาเหตุความเครียด ปัญหาหลักคือ:

1. ชั่วโมงทำงานยาว (48%)

2. การไม่ได้รับการยอมรับ/รางวัลอย่างเพียงพอ (47%)

3. วัฒนธรรมที่เป็นพิษในที่ทำงาน (44% Gen Z, 45% Millennial)

4. การตัดสินใจที่ไม่เป็นธรรม (44% ทั้งสองกลุ่ม)

ปัญหาการลางานและ Stigma ที่ยังคงอยู่

สถิติการลางานที่น่าตกใจ

สถิติที่น่าตกใจคือ 74% ของ Gen Z และ 68% ของ Millennial ต้องลางานเพราะความเครียด แสดงให้เห็นว่าปัญหาสุขภาพจิตส่งผลกระทบต่อการทำงานอย่างมีนัยสำคัญ

การซ่อนปัญหาจากนายจ้าง

แต่น้อยกว่าครึ่งหนึ่ง (43% Gen Z, 37% Millennial) ที่ลาจริง และในจำนวนนั้น 22% ของ Gen Z และ 19% ของ Millennial ให้เหตุผลอื่นกับนายจ้าง นี่หมายความว่าเกือบ 1 ใน 4 ของคนรุ่นใหม่ยังคงซ่อนปัญหาสุขภาพจิตจากนายจ้าง เนื่องจากกลัวการเลือกปฏิบัติหรือผลกระทบต่อการงาน

Stigma ที่ยังคงดำรงอยู่

แม้จะมีความก้าวหน้า (62% ของทั้งสองกลุ่มเห็นว่านายจ้างให้ความสำคัญกับสุขภาพจิต เพิ่มขึ้นประมาณ 8% จากปีที่แล้ว) แต่ยังมี stigma อยู่ประมาณ 1 ใน 4 (26%) ยังคงกังวลว่าผู้จัดการจะเลือกปฏิบัติหากพูดถึงปัญหาสุขภาพจิต ซึ่งทำให้หลายคนเลือกที่จะซ่อนปัญหาไว้

ผลกระทบต่อความสุขและประสิทธิภาพ

ความสัมพันธ์ระหว่างสุขภาพจิตกับความสุขตามที่กล่าวไว้ในตอนที่ 4 สุขภาพจิตมีความสัมพันธ์โดยตรงกับความสุข:

• Gen Z: 62% ที่มีสุขภาพจิตดีรู้สึกมีความสุข เทียบกับเพียง 19% ที่มีสุขภาพจิตไม่ดี

• Millennial: 67% ที่มีสุขภาพจิตดีรู้สึกมีความสุข เทียบกับเพียง 20% ที่มีสุขภาพจิตไม่ดี

ผลกระทบต่อการทำงาน

ปัญหาสุขภาพจิตไม่เพียงส่งผลต่อความสุขส่วนตัว แต่ยังส่งผลต่อ:

• การขาดงาน: 74% ของ Gen Z และ 68% ของ Millennial ต้องลางานเพราะความเครียด

• ประสิทธิภาพการทำงาน: คนที่มีปัญหาสุขภาพจิตมีแนวโน้มที่จะทำงานได้ไม่เต็มประสิทธิภาพ

• การตัดสินใจเปลี่ยนงาน: ปัญหาสุขภาพจิตเป็นหนึ่งในปัจจัยที่ทำให้คนต้องการเปลี่ยนสภาพแวดล้อมการทำงาน

การขาดการสนับสนุนที่เหมาะสม

ช่องว่างในการดูแลสุขภาพจิต แม้ว่านายจ้างจะเริ่มให้ความสำคัญกับสุขภาพจิตมากขึ้น แต่ยังมีช่องว่างในการสนับสนุน:

1. การขาดความเข้าใจ: ผู้จัดการหลายคนยังไม่เข้าใจปัญหาสุขภาพจิตและวิธีการสนับสนุนที่เหมาะสม

2. การขาดทรัพยากร: หลายองค์กรยังไม่มีโปรแกรมสนับสนุนสุขภาพจิตที่เพียงพอ

3. การขาดการฝึกอบรม: ผู้จัดการขาดการฝึกอบรมในการจัดการกับปัญหาสุขภาพจิตของทีม

แนวทางการแก้ไข

การป้องกันมากกว่าการรักษา การสำรวจชี้ให้เห็นว่าการแก้ไขปัญหาควรมุ่งเน้นการป้องกันมากกว่าการรักษา โดยจัดการสาเหตุรากเหง้าของความเครียด:

1. ปรับโครงสร้างงาน: ลดชั่วโมงทำงานที่มากเกินไปและสร้างสมดุลระหว่างชีวิตและการทำงาน

2. สร้างวัฒนธรรมที่เป็นบวก: กำจัดวัฒนธรรมที่เป็นพิษและสร้างสภาพแวดล้อมที่สนับสนุน

3. ให้การยอมรับและรางวัล: สร้างระบบการยอมรับผลงานที่เป็นธรรมและสร้างแรงจูงใจ

การสร้างสภาพแวดล้อมที่เปิดกว้าง

องค์กรต้องสร้างสภาพแวดล้อมที่คนสามารถพูดคุยเรื่องสุขภาพจิตได้อย่างเปิดเผย โดยไม่กลัวการเลือกปฏิบัติ

การพัฒนาผู้จัดการ

การฝึกอบรมผู้จัดการให้สามารถ:

• รับรู้สัญญาณของปัญหาสุขภาพจิต

• ให้การสนับสนุนเบื้องต้น

• ชี้ทางไปยังทรัพยากรที่เหมาะสม

• สร้างสภาพแวดล้อมที่ปลอดภัยสำหรับการพูดคุย

วิกฤตสุขภาพจิตของคนรุ่นใหม่ไม่ใช่ปัญหาที่จะหายไปเอง แต่ต้องการการดำเนินการที่จริงจังและครอบคลุมจากทั้งระดับบุคคล องค์กร และสังคม เพื่อให้คนรุ่นใหม่ที่จะเป็นกำลังหลักของโลกในอนาคตสามารถทำงานได้อย่างมีความสุขและมีประสิทธิภาพ

ข้อมูลจาก Deloitte Global 2025 Gen Z and Millennial Survey ที่สำรวจผู้ตอบแบบสอบถาม 23,482 คน จาก 44 ประเทศ ระหว่างวันที่ 25 ตุลาคม - 24 ธันวาคม 2024