แนวโน้มการส่งออกข้าวไทยปี 2569

วิจัยกรุงศรีคาดการณ์ว่าการส่งออกข้าวไทยจะลดลงต่อเนื่อง 3 ปี (2569-2571) แตะระดับต่ำสุดที่ 7.6 ล้านตัน เฉลี่ยลดลงปีละกว่า 2% ปัจจัยสำคัญมาจากผลผลิตข้าวโลกที่ดีขึ้นจนเกิดอุปทานล้นตลาด คู่ค้าหลักเช่นอินโดนีเซียลดการนำเข้าจากนโยบายพึ่งพาตนเอง รวมถึงเงินบาทแข็งค่าและเศรษฐกิจโลกชะลอตัว ผู้ส่งออกต้องเร่งปรับกลยุทธ์ มองหาตลาดใหม่ และเพิ่มมูลค่าสินค้าเพื่อรับมือความท้าทายนี้

แนวโน้มส่งออกข้าวไทยปี 2569 หดตัว

วิจัยกรุงศรี คาดการณ์ว่าการส่งออกข้าวไทยมีแนวโน้มลดลงติดต่อกัน 3 ปี ตั้งแต่ปี 2569 ถึง 2571 โดยประเมินว่ายอดส่งออกจะต่ำสุดที่ 7.6 ล้านตัน และมีอัตราการลดลงเฉลี่ยมากกว่า 2% ต่อปีในช่วงสามปีนี้ ซึ่งเป็นสัญญาณความน่าเป็นห่วงสำหรับภาคเกษตรและเศรษฐกิจโดยรวมของประเทศ

ปัจจัยกดดันและสถานการณ์ตลาดโลก

สัญญาณความน่าเป็นห่วงสำหรับการส่งออกข้าวไทยในปี 2569 มีต้นตอมาจากหลายปัจจัย ประการแรกคือปริมาณน้ำที่ดีในช่วง 2 ปีที่ผ่านมา ซึ่งส่งผลให้ผลผลิตข้าวทั่วโลกเพิ่มสูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ ทำให้ตลาดโลกมีอุปทานข้าวส่วนเกิน แม้จะมีการประเมินว่าปีนี้จะเป็นช่วงที่ได้รับผลกระทบจากปรากฏการณ์เอลนีโญก็ตาม แต่ผลผลิตที่ดีต่อเนื่องมายังปีนี้ยังคงเป็นแรงกดดันสำคัญ

ประการที่สองคือการเปลี่ยนแปลงเชิงนโยบายของประเทศคู่ค้าสำคัญ โดยเฉพาะ อินโดนีเซีย ซึ่งมีแนวโน้มลดความต้องการนำเข้าข้าวลงอย่างมาก เนื่องจากหันมาเน้นนโยบายพึ่งพาตนเองด้านอาหารและเพิ่มการผลิตภายในประเทศมากขึ้น

นอกจากนี้ ปัจจัยด้านเศรษฐกิจมหภาคก็เป็นอีกหนึ่งตัวแปรสำคัญ ทั้งภาวะเศรษฐกิจโลกที่ชะลอตัวลง ส่งผลให้กำลังซื้อของประเทศผู้นำเข้าลดลง และการแข็งค่าของเงินบาท ซึ่งทำให้ราคาข้าวไทยแพงขึ้นเมื่อเทียบกับคู่แข่งในตลาดโลก และลดทอนความสามารถในการแข่งขันของผู้ส่งออกไทย

กลยุทธ์รับมือและผลกระทบต่อเศรษฐกิจ

สถานการณ์ที่ท้าทายนี้สอดคล้องกับภาพรวมการส่งออกของไทยที่ ศูนย์วิจัยกสิกร คาดการณ์ว่าจะหดตัวในปี 2569 หลังจากที่ขยายตัวสูงในปี 2568 ซึ่งจะส่งผลให้เศรษฐกิจไทยโดยรวมมีอัตราการขยายตัวที่ชะลอลง

ดังนั้น หน่วยงานที่เกี่ยวข้องและผู้ประกอบการในอุตสาหกรรมข้าวไทยจำเป็นต้องเร่งปรับกลยุทธ์เพื่อรับมือกับสถานการณ์ตลาดโลกที่เปลี่ยนแปลงไป การแสวงหาตลาดใหม่ๆ ที่มีความต้องการเฉพาะเจาะจง การพัฒนาและเพิ่มมูลค่าให้กับผลิตภัณฑ์ข้าวไทยด้วยนวัตกรรม หรือการมุ่งเน้นข้าวที่มีคุณสมบัติพิเศษ จะเป็นแนวทางสำคัญในการรักษาและเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของข้าวไทยในระยะยาว ท่ามกลางภาวะตลาดที่ไม่แน่นอน