ผู้บริโภคไทยยุคใหม่ ลงทุนสุขภาพเชิงรุก ดัน AI–อาหารสุขภาพเติบโต

PwC เผยผลสำรวจผู้บริโภคไทยปี 2569 พบ 85% เปิดรับ AI เพื่อดูแลสุขภาพ ขณะที่ 80% เคยซื้ออาหารและเครื่องดื่มเพื่อสุขภาพ สะท้อนโอกาสธุรกิจ Wellness ที่ขยายตัวจากพฤติกรรมการใช้ชีวิตประจำวัน

สุขภาพกำลังเปลี่ยนจากเรื่องที่ผู้บริโภคให้ความสำคัญเมื่อเกิดอาการเจ็บป่วย มาเป็นส่วนหนึ่งของการตัดสินใจในชีวิตประจำวัน ตั้งแต่อาหารและผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร ไปจนถึงการออกกำลังกายและเทคโนโลยีดูแลสุขภาพเฉพาะบุคคล ธุรกิจจึงต้องตอบโจทย์ทั้งประสิทธิภาพ ความปลอดภัย และความน่าเชื่อถือของข้อมูล

รายงานผลสำรวจเสียงของผู้บริโภคไทย ประจำปี 2569 ของ PwC สำรวจความคิดเห็นผู้บริโภคชาวไทย 501 คน พบแนวโน้มการดูแลสุขภาพเชิงรุกที่ชัดเจนขึ้น ทั้งการเลือกสินค้าเพื่อสุขภาพ การตระหนักถึงความเสี่ยงจากอาหาร และการเปิดรับเทคโนโลยีที่ช่วยให้การดูแลสุขภาวะเป็นเรื่องเฉพาะบุคคลมากขึ้น

แนวโน้มดังกล่าวสอดคล้องกับผลสำรวจระดับโลกของ PwC ซึ่งครอบคลุมผู้บริโภค 21,808 คน ใน 27 ประเทศและเขตเศรษฐกิจ สะท้อนว่าพฤติกรรมผู้บริโภคกำลังเปลี่ยนแปลง และสร้างโจทย์ใหม่ให้ธุรกิจในหลายอุตสาหกรรม ตั้งแต่อาหารและเครื่องดื่ม สินค้าเพื่อสุขภาพ ไปจนถึงบริการดิจิทัล

AI กับการดูแลสุขภาพเฉพาะบุคคล

หนึ่งในประเด็นที่น่าสนใจคือบทบาทของ ปัญญาประดิษฐ์ (AI) ที่กำลังขยายจากการเป็นแหล่งค้นหาข้อมูล ไปสู่การสนับสนุนการตัดสินใจด้านสุขภาพในชีวิตประจำวัน ไม่ว่าจะเป็นคำแนะนำด้านการออกกำลังกาย โภชนาการ หรือการประเมินความเสี่ยงสุขภาพในอนาคต

ผลสำรวจพบว่า 85% ของผู้บริโภคไทยเปิดรับการใช้ AI เพื่อช่วยดูแลสุขภาพอย่างน้อยหนึ่งด้าน โดยมีความสนใจในรูปแบบการใช้งานที่หลากหลาย ได้แก่

• 48% สนใจใช้ AI เพื่อสร้างแผนการออกกำลังกายและดูแลสุขภาวะ

• 41% สนใจใช้ AI เพื่อช่วยตอบโจทย์ด้านโภชนาการ

• 36% สนใจใช้ AI เพื่อคาดการณ์ปัญหาสุขภาพที่อาจเกิดขึ้นในอนาคต

ตัวเลขเหล่านี้สะท้อนโอกาสในการพัฒนาบริการสุขภาพดิจิทัลที่ตอบสนองความต้องการเฉพาะบุคคลมากขึ้น โดยเฉพาะบริการที่ช่วยให้ผู้บริโภคเข้าใจข้อมูลของตนเองและนำไปปรับใช้กับกิจวัตรประจำวันได้ง่ายขึ้น

สำหรับภาคธุรกิจ การนำ AI มาใช้จึงไม่ใช่เพียงการเพิ่มฟังก์ชันทางเทคโนโลยี แต่เป็นการออกแบบประสบการณ์ที่เชื่อมโยงข้อมูลกับความต้องการของลูกค้า อย่างไรก็ตาม ความน่าเชื่อถือของคำแนะนำ การคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล และการสื่อสารข้อจำกัดของเทคโนโลยี ยังคงเป็นองค์ประกอบสำคัญในการสร้างความไว้วางใจ

ผู้บริโภคไทยพร้อมจ่ายเพื่อสุขภาพที่ดีขึ้น

การดูแลสุขภาพเชิงรุกยังสะท้อนผ่านพฤติกรรมการใช้จ่าย โดยผู้บริโภคไม่ได้จำกัดการลงทุนไว้ที่การรักษาพยาบาล แต่ขยายไปสู่สินค้าและอุปกรณ์ที่ช่วยส่งเสริมสุขภาพในชีวิตประจำวัน

ผลสำรวจระบุว่า ผู้บริโภคไทยมีสัดส่วนการซื้อสินค้าในหมวดสุขภาพบางประเภทสูงกว่าค่าเฉลี่ยทั่วโลกอย่างเห็นได้ชัด

ที่มา: รายงานผลสำรวจเสียงของผู้บริโภค ประจำปี 2569 ของ PwC

อาหารสุขภาพขยายบทบาทจากการบริโภคสู่การดูแลเชิงป้องกัน

การที่ผู้บริโภคไทย 80% เคยซื้ออาหารและเครื่องดื่มเพื่อสุขภาพสูตรเฉพาะ เมื่อเทียบกับค่าเฉลี่ยทั่วโลกที่ 35% สะท้อนความสำคัญของอาหารในฐานะส่วนหนึ่งของการดูแลสุขภาพ ไม่ใช่เพียงการบริโภคเพื่อความอิ่มหรือความพึงพอใจด้านรสชาติ

ขณะเดียวกัน ผู้บริโภคไทย 71% เคยซื้อวิตามิน แร่ธาตุ หรือผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร สูงกว่าค่าเฉลี่ยทั่วโลกที่ 64% แสดงให้เห็นถึงความสนใจในผลิตภัณฑ์ที่เกี่ยวข้องกับการดูแลสุขภาพในชีวิตประจำวัน

ส่วนการใช้จ่ายกับอุปกรณ์ออกกำลังกายอยู่ที่ 33% เทียบกับค่าเฉลี่ยทั่วโลก 22% สะท้อนว่าแนวคิดเรื่องสุขภาพยังครอบคลุมถึงการเคลื่อนไหวร่างกายและการสร้างวิถีชีวิตที่กระฉับกระเฉง

สำหรับผู้ประกอบการ ตัวเลขเหล่านี้เป็นสัญญาณให้พิจารณาพัฒนาสินค้าและบริการที่ตอบโจทย์การดูแลสุขภาพในแต่ละช่วงวัยและไลฟ์สไตล์ โดยต้องให้ความสำคัญกับคุณภาพ หลักฐานรองรับคุณประโยชน์ และการสื่อสารที่ไม่กล่าวอ้างเกินจริง

ความปลอดภัยด้านอาหาร กลายเป็นปัจจัยสำคัญในการเลือกซื้อ

นอกจากการมองหาผลิตภัณฑ์เพื่อสุขภาพแล้ว ผู้บริโภคไทยยังให้ความสำคัญกับความเสี่ยงที่อาจมาจากอาหารและสิ่งแวดล้อมมากขึ้น ประเด็นอย่างสารเคมีตกค้าง อาหารแปรรูปขั้นสูง และไมโครพลาสติก มีส่วนกำหนดวิธีที่ผู้บริโภคประเมินสินค้าและตัดสินใจเลือกแบรนด์

ผลสำรวจของ PwC พบว่า

• 91% กังวลเกี่ยวกับการใช้ยาฆ่าแมลงหรือสารเคมีตกค้างในอาหาร

• 87% กังวลเกี่ยวกับอาหารแปรรูปขั้นสูง (Ultra-processed Foods)

• 77% กังวลเกี่ยวกับการตรวจสอบย้อนกลับของอาหารและไมโครพลาสติก

ตัวเลขดังกล่าวนับรวมผู้ตอบที่ระบุว่ากังวลตั้งแต่ระดับเล็กน้อย ปานกลาง ไปจนถึงมากหรืออย่างยิ่ง

ความโปร่งใสและการตรวจสอบย้อนกลับเป็นโอกาสของแบรนด์

เมื่อผู้บริโภคให้ความสำคัญกับที่มาและความปลอดภัยของอาหารมากขึ้น ผู้ประกอบการอาจต้องยกระดับการสื่อสารข้อมูลสินค้าให้ชัดเจนกว่าการนำเสนอคุณประโยชน์เพียงอย่างเดียว เช่น การเปิดเผยส่วนประกอบ การให้ข้อมูลแหล่งที่มาของวัตถุดิบ การพัฒนาระบบตรวจสอบย้อนกลับ และการแสดงมาตรฐานหรือการรับรองที่เกี่ยวข้องอย่างถูกต้อง

ขณะเดียวกัน แนวคิด Clean Label หรือการสื่อสารส่วนประกอบของผลิตภัณฑ์อย่างชัดเจน รวมถึงการพัฒนาสินค้าที่ตอบโจทย์ผู้บริโภคซึ่งต้องการอาหารที่ผ่านการแปรรูปน้อยลง อาจเป็นแนวทางที่ธุรกิจนำไปศึกษาเพื่อสร้างความแตกต่างในตลาด

อย่างไรก็ตาม ความกังวลของผู้บริโภคไม่ควรถูกตีความว่าเป็นหลักฐานยืนยันว่าผลิตภัณฑ์หรือกระบวนการผลิตประเภทใดเป็นอันตรายโดยตรง ผู้ประกอบการควรสื่อสารด้วยข้อมูลที่ตรวจสอบได้ และอ้างอิงมาตรฐานความปลอดภัยที่เกี่ยวข้อง

ธุรกิจต้องเปลี่ยนจากการขายสินค้า สู่การสร้างความเชื่อมั่นด้านสุขภาพ

ผลสำรวจผู้บริโภคไทยปี 2569 ชี้ให้เห็นทิศทางสำคัญ 3 ประการ ได้แก่ การดูแลสุขภาพเชิงรุกที่เป็นส่วนหนึ่งของชีวิตประจำวัน การเปิดรับ AI เพื่อสนับสนุนการดูแลสุขภาพเฉพาะบุคคล และความต้องการข้อมูลที่ช่วยให้ประเมินคุณภาพและความปลอดภัยของสินค้าได้ดีขึ้น

สำหรับธุรกิจอาหารและเครื่องดื่ม ผู้ประกอบการสามารถให้ความสำคัญกับการพัฒนาสินค้าที่ตอบโจทย์โภชนาการและมีข้อมูลส่วนประกอบชัดเจน ส่วนธุรกิจสินค้าเพื่อสุขภาพและบริการ Wellness อาจพิจารณาออกแบบผลิตภัณฑ์และประสบการณ์ให้สอดคล้องกับพฤติกรรมของผู้บริโภคแต่ละกลุ่ม ขณะที่ธุรกิจเทคโนโลยีมีโอกาสพัฒนาเครื่องมือที่ช่วยให้การดูแลสุขภาพสะดวกและเข้าถึงได้มากขึ้น

สิ่งสำคัญคือ การเติบโตในตลาดสุขภาพไม่ควรอาศัยเพียงกระแสหรือคำกล่าวอ้างทางการตลาด แต่ต้องสร้างความแตกต่างผ่านคุณภาพ ความโปร่งใส ความน่าเชื่อถือ และความรับผิดชอบต่อผู้บริโภค

ในวันที่สุขภาพกลายเป็นส่วนหนึ่งของการตัดสินใจซื้อในชีวิตประจำวัน แบรนด์ที่สามารถเชื่อมโยงนวัตกรรมเข้ากับความต้องการจริง พร้อมให้ข้อมูลที่ตรวจสอบได้ ย่อมมีโอกาสสร้างความสัมพันธ์ระยะยาวกับผู้บริโภคได้ดียิ่งขึ้น