มันสำปะหลังไทยบุกตลาดญี่ปุ่น ดันแป้งพรีเมียม–สินค้าแปรรูป สู่ห่วงโซ่อุตสาหกรรมมูลค่าสูง

กรมการค้าต่างประเทศเดินหน้าขยายตลาดญี่ปุ่นผ่าน Trade Mission เชื่อมผู้ส่งออกไทยกับผู้นำเข้ารายสำคัญ มุ่งต่อยอดมันสำปะหลังสู่ธุรกิจอาหารสัตว์ อาหาร และสินค้าอุปโภคบริโภค พร้อมกระจายความเสี่ยงตลาดส่งออกและเพิ่มมูลค่าให้สินค้าเกษตรไทย

มันสำปะหลังเป็นหนึ่งในสินค้าเกษตรส่งออกสำคัญของไทย แต่การเติบโตในระยะต่อไปไม่ได้ขึ้นอยู่กับปริมาณการส่งออกเพียงอย่างเดียว หากต้องเร่งพัฒนาผลิตภัณฑ์แปรรูปที่มีมูลค่าเพิ่มสูง และขยายการใช้งานไปสู่อุตสาหกรรมปลายทางที่หลากหลายมากขึ้น

ล่าสุด กรมการค้าต่างประเทศ (คต.) เดินหน้าผลักดันมันสำปะหลังไทยเข้าสู่ตลาดญี่ปุ่น ผ่านการจัดคณะผู้แทนการค้าเดินทางไปกรุงโตเกียว ระหว่างวันที่ 25–26 กุมภาพันธ์ 2569 เพื่อเชื่อมโยงผู้ประกอบการไทยกับหน่วยงานภาครัฐและภาคเอกชนของญี่ปุ่น พร้อมเปิดโอกาสขยายตลาดผลิตภัณฑ์มันสำปะหลังในอุตสาหกรรมอาหารสัตว์ อาหาร และสินค้าอุปโภคบริโภค

นางอารดา เฟื่องทอง อธิบดีกรมการค้าต่างประเทศ เปิดเผยว่า แผนดำเนินงานในปี 2569 มุ่งขยายตลาดส่งออกไปยังประเทศที่มีศักยภาพ โดยเน้นผลิตภัณฑ์แปรรูป เช่น มันสำปะหลังอัดเม็ด แป้งมันสำปะหลังดัดแปร และแป้งมันสำปะหลังเกรดพรีเมียม เพื่อเพิ่มโอกาสทางการค้าและลดการพึ่งพาตลาดส่งออกเพียงไม่กี่แห่ง

ญี่ปุ่นตลาดส่งออกอันดับ 2 เปิดโอกาสต่อยอดสินค้าเกษตรไทย

ข้อมูลการส่งออกในปี 2568 ระบุว่า ญี่ปุ่นเป็นตลาดส่งออกมันสำปะหลังอันดับ 2 ของไทย โดยไทยส่งออกไปญี่ปุ่นรวม 394,742 ตัน คิดเป็นมูลค่า 261.64 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ปริมาณส่งออกเพิ่มขึ้น 0.3% เมื่อเทียบกับปีก่อนหน้า

โครงสร้างการส่งออกสะท้อนว่าตลาดญี่ปุ่นยังมีความสำคัญต่อผลิตภัณฑ์แป้งมันสำปะหลังของไทย โดยมีสัดส่วนตามมูลค่าดังนี้

• แป้งมันสำปะหลังแปรรูป: 84.4%

• แป้งมันสำปะหลังดิบ: 15.1%

• มันสำปะหลังอัดเม็ด: 0.3%

• ผลิตภัณฑ์อื่น ๆ เช่น สาคู: 0.2%

สัดส่วนดังกล่าวแสดงให้เห็นว่าผลิตภัณฑ์แป้งมันสำปะหลังเป็นองค์ประกอบหลักของการส่งออกไปญี่ปุ่น ขณะที่สินค้าแปรรูปประเภทอื่นยังมีพื้นที่ให้พัฒนาเพิ่มเติม โดยเฉพาะผลิตภัณฑ์ที่ตอบโจทย์การใช้งานเฉพาะทางและสร้างมูลค่าเพิ่มจากวัตถุดิบต้นน้ำ

การขยายตลาดไปยังกลุ่มอุตสาหกรรมใหม่จึงเป็นแนวทางหนึ่งในการเพิ่มโอกาสทางการค้า พร้อมสร้างช่องทางรายได้เพิ่มเติมให้กับเกษตรกรและผู้ประกอบการตลอดห่วงโซ่อุปทาน

ดันแป้งมันพรีเมียมสู่ห่วงโซ่อุตสาหกรรมอาหารและสินค้าอุปโภคบริโภค

กรมการค้าต่างประเทศมุ่งนำเสนอศักยภาพของผลิตภัณฑ์มันสำปะหลังไทยต่อผู้ประกอบการญี่ปุ่น โดยเฉพาะกลุ่มอุตสาหกรรมปศุสัตว์และอาหารสัตว์ ตลอดจนอุตสาหกรรมอาหารและสินค้าอุปโภคบริโภคที่ใช้แป้งมันสำปะหลังเป็นวัตถุดิบในการผลิต

ผลิตภัณฑ์ที่มีโอกาสต่อยอด ได้แก่ มันสำปะหลังอัดเม็ด แป้งมันสำปะหลังดัดแปร และแป้งมันสำปะหลังเกรดพรีเมียม ซึ่งสามารถพัฒนาให้เหมาะสมกับข้อกำหนดและความต้องการเฉพาะของอุตสาหกรรมปลายทาง

นอกจากนี้ ยังมีสัญญาณความสนใจจากบริษัทญี่ปุ่นที่พัฒนาผลิตภัณฑ์เกษตรนวัตกรรมและให้คำปรึกษาด้านนวัตกรรมการผลิตแก่ผู้ผลิตอาหารในประเทศ โดยบริษัทดังกล่าวแสดงความสนใจนำเข้า เม็ดไข่มุกมันสำปะหลัง (Tapioca Pearl) และ เทอร์โมพลาสติกสตาร์ช (Thermoplastic Starch) ที่ผลิตจากแป้งมันสำปะหลังไทย

ความสนใจดังกล่าวสะท้อนโอกาสในการต่อยอดวัตถุดิบเกษตรไทยสู่ผลิตภัณฑ์ที่มีการใช้งานเฉพาะทางมากขึ้น อย่างไรก็ตาม การขยายตลาดในแต่ละกลุ่มจำเป็นต้องพิจารณาคุณสมบัติของผลิตภัณฑ์ มาตรฐานการผลิต และข้อกำหนดของผู้ซื้อให้สอดคล้องกัน

ชูคุณภาพและมาตรฐาน สร้างความเชื่อมั่นแก่ผู้นำเข้าญี่ปุ่น

นางอารดาระบุว่า มันสำปะหลังไทยมีจุดแข็งด้านคุณภาพและมาตรฐานการผลิต รวมถึงเทคโนโลยีการแปรรูปที่สามารถรองรับความต้องการของอุตสาหกรรมต่อเนื่องได้หลากหลาย โดยเฉพาะแป้งมันสำปะหลังเกรดพรีเมียมซึ่งมีศักยภาพในการเพิ่มมูลค่าสินค้าเกษตร

ผลิตภัณฑ์จากมันสำปะหลังยังมีคุณสมบัติที่ตอบโจทย์การใช้งานในบางกลุ่มสินค้า เช่น การเป็นแหล่งคาร์โบไฮเดรต และผลิตภัณฑ์ที่ไม่มีส่วนผสมของกลูเตนหรือไม่ใช้วัตถุดิบดัดแปลงพันธุกรรมตามข้อกำหนดของสินค้าแต่ละประเภท

สำหรับตลาดญี่ปุ่น ซึ่งให้ความสำคัญกับคุณภาพ ความปลอดภัย และมาตรฐานสินค้า ผู้ส่งออกไทยจำเป็นต้องสื่อสารข้อมูลผลิตภัณฑ์อย่างชัดเจน พร้อมแสดงเอกสารรับรองและคุณสมบัติที่เกี่ยวข้อง เพื่อสร้างความเชื่อมั่นให้กับผู้นำเข้าและผู้ผลิตในอุตสาหกรรมปลายทาง

การพัฒนาจากการแข่งขันด้านปริมาณไปสู่การแข่งขันด้านคุณภาพและความเหมาะสมต่อการใช้งาน จึงเป็นปัจจัยสำคัญที่จะช่วยให้ผลิตภัณฑ์มันสำปะหลังไทยเข้าถึงตลาดเฉพาะทางและสร้างมูลค่าเพิ่มได้มากขึ้น

Trade Mission เชื่อมผู้ส่งออกไทยกับพันธมิตรเชิงยุทธศาสตร์

สำหรับการเดินทางไปญี่ปุ่นครั้งนี้ กรมการค้าต่างประเทศมอบหมายให้นายนพดล คันธมาศ รองอธิบดีกรมการค้าต่างประเทศ นำคณะผู้แทนจากภาครัฐ นักวิชาการผู้เชี่ยวชาญด้านการใช้มันสำปะหลังในสูตรอาหารสัตว์ และผู้ประกอบการไทยในอุตสาหกรรมมันสำปะหลัง รวมกว่า 37 ราย เดินทางไปกรุงโตเกียว

ภารกิจสำคัญคือการเข้าพบและหารือกับหน่วยงานภาครัฐและภาคเอกชนของญี่ปุ่น ซึ่งเป็นผู้นำเข้าหรือมีบทบาทในอุตสาหกรรมที่เกี่ยวข้องกับมันสำปะหลัง ทั้งปศุสัตว์ อาหาร และสินค้าอุปโภคบริโภค

รูปแบบ Trade Mission ช่วยให้ผู้ส่งออกไทยได้พบคู่ค้าโดยตรง แลกเปลี่ยนข้อมูลความต้องการของตลาด และนำเสนอคุณสมบัติของสินค้าอย่างเหมาะสม ขณะเดียวกันยังช่วยให้ผู้ซื้อญี่ปุ่นเข้าใจศักยภาพของผลิตภัณฑ์มันสำปะหลังไทยมากขึ้น

กรมการค้าต่างประเทศคาดหวังว่าการสร้างเครือข่ายครั้งนี้จะนำไปสู่ความร่วมมือในระยะยาว และพัฒนาเป็นพันธมิตรทางการค้าเชิงยุทธศาสตร์ (Strategic Partnership) ที่สนับสนุนการซื้อขายอย่างต่อเนื่อง

กระจายตลาดส่งออก เพิ่มมูลค่าสินค้าเกษตรไทยอย่างยั่งยืน

การรุกตลาดญี่ปุ่นเป็นส่วนหนึ่งของแนวทางยกระดับอุตสาหกรรมมันสำปะหลังไทย โดยมุ่งเพิ่มมูลค่าผลิตภัณฑ์แปรรูป ขยายการใช้งานในอุตสาหกรรมปลายทาง และลดความเสี่ยงจากการพึ่งพาตลาดส่งออกหลักเพียงตลาดเดียว

หากผู้ประกอบการสามารถพัฒนาผลิตภัณฑ์ให้สอดคล้องกับความต้องการของตลาดญี่ปุ่น พร้อมรักษามาตรฐานคุณภาพและสร้างความสัมพันธ์กับผู้นำเข้าได้อย่างต่อเนื่อง ก็จะเพิ่มโอกาสในการขยายคำสั่งซื้อและสร้างรายได้ให้กับธุรกิจตลอดห่วงโซ่อุปทาน

ในระยะยาว การขยายตลาดผลิตภัณฑ์มูลค่าสูงยังมีส่วนช่วยเพิ่มทางเลือกในการใช้วัตถุดิบมันสำปะหลัง เสริมความแข็งแกร่งให้กับผู้ประกอบการแปรรูป และสนับสนุนการยกระดับราคาผลผลิตให้เกษตรกรไทย

ความท้าทายสำคัญจึงอยู่ที่การเปลี่ยนความสนใจจากคู่ค้าต่างประเทศให้กลายเป็นคำสั่งซื้อจริง พร้อมเชื่อมโยงการพัฒนาผลิตภัณฑ์ เทคโนโลยีการผลิต และมาตรฐานตลาดเข้าด้วยกัน เพื่อให้มันสำปะหลังไทยก้าวจากสินค้าเกษตรส่งออกไปสู่การเป็นวัตถุดิบสำคัญในอุตสาหกรรมมูลค่าสูงได้อย่างยั่งยืน