คู่มือเตรียมความพร้อมรับมือภัยพิบัติในชีวิตประจำวัน

แนวทางจาก NHK ประเทศญี่ปุ่น

ประเทศญี่ปุ่นเป็นหนึ่งในประเทศที่ประสบภัยพิบัติทางธรรมชาติบ่อยครั้ง โดยเฉพาะแผ่นดินไหวและสึนามิ ด้วยประสบการณ์อันยาวนานในการรับมือกับภัยพิบัติ NHK องค์กรแพร่ภาพกระจายเสียงสาธารณะของรัฐบาลญี่ปุ่น จึงได้จัดทำคำแนะนำที่เป็นประโยชน์สำหรับการเตรียมความพร้อมในการรับมือกับภัยพิบัติต่างๆ

บทความนี้รวบรวมข้อมูลจาก NHK เพื่อเป็นแนวทางในการเตรียมตัวรับมือกับภัยพิบัติที่อาจเกิดขึ้นได้ทุกเมื่อ

หลักการ "Rolling Stock" - วิธีสำรองของใช้อย่างชาญฉลาด

ผู้เชี่ยวชาญด้านภัยพิบัติของญี่ปุ่นแนะนำวิธีการที่เรียกว่า "Rolling Stock" ซึ่งเป็นวิธีที่มีประสิทธิภาพในการสำรองสิ่งของไว้ใช้ในยามฉุกเฉิน

หลักการคือ การสำรองสิ่งของที่มีอายุการเก็บนาน เช่น อาหาร เครื่องดื่ม และของใช้จำเป็นในชีวิตประจำวัน โดยใช้ของที่ใกล้หมดอายุก่อน แล้วซื้อของใหม่มาเติมเต็มอยู่เสมอ วิธีนี้ช่วยให้คุณมีของสำรองพร้อมใช้อยู่ตลอดเวลาโดยไม่ต้องกังวลเรื่องของหมดอายุ

 

น้ำ - ปัจจัยสำคัญที่สุดสำหรับการอยู่รอด

ปริมาณน้ำที่ควรสำรอง

• ผู้ใหญ่ 1 คน ต้องการน้ำ 3 ลิตรต่อวัน (สำหรับดื่มและประกอบอาหาร)
• ควรสำรองน้ำให้เพียงพอต่อการใช้อย่างน้อย 3 วัน แต่ที่แนะนำคือ 1 สัปดาห์
• ตัวอย่าง: ครอบครัวที่มีผู้ใหญ่ 2 คน ควรสำรองน้ำไว้อย่างน้อย 18 ลิตร (3 ลิตร × 2 คน × 3 วัน)

คำแนะนำเพิ่มเติมเรื่องน้ำ

• นอกจากน้ำดื่มแล้ว สามารถสำรองเครื่องดื่มอื่นๆ เช่น ชาหรือน้ำอัดลมได้
• ในญี่ปุ่นมีน้ำดื่มที่สามารถเก็บได้นาน 5-10 ปี ซึ่งสามารถใช้เก็บสำรองร่วมกับน้ำดื่มบรรจุขวดทั่วไปได้
• ควรสำรองน้ำไว้สำหรับใช้ในกิจวัตรประจำวันด้วย เช่น การล้างหน้า แปรงฟัน และทำความสะอาดร่างกาย
• วิธีหนึ่งคือการเก็บน้ำไว้ในอ่างอาบน้ำหลังจากอาบเสร็จ แต่ต้องระวังเรื่องความปลอดภัยหากมีเด็กเล็กในบ้าน

 

อาหาร - พลังงานสำหรับยามฉุกเฉิน

ประเภทอาหารที่ควรสำรอง

อาหารประจำวันที่แนะนำ:

• บะหมี่กึ่งสำเร็จรูปหรือบะหมี่แห้ง
• ข้าวกึ่งสำเร็จรูป
• อาหารรีทอร์ต (อาหารปรุงสำเร็จบรรจุถุงปิดสนิท)
• อาหารกระป๋อง
• น้ำผักและผลไม้ที่เก็บได้นาน

อาหารสำหรับภาวะฉุกเฉินโดยเฉพาะ:

• ข้าวอบแห้ง (alpha-mai) ที่สามารถรับประทานได้เพียงเติมน้ำ
• บรรจุภัณฑ์อาหารฉุกเฉินที่มีอุปกรณ์อุ่นในตัว
• ขนมปังอบแห้งและคุกกี้

คำแนะนำเพิ่มเติมเรื่องอาหาร 

• ในภาวะฉุกเฉิน คนมักรับประทานอาหารที่มีคาร์โบไฮเดรตสูง ดังนั้นการเตรียมอาหารกระป๋องและน้ำผักจึงสำคัญเพื่อให้ได้รับสารอาหารจากเนื้อสัตว์ ปลา และผัก
• ควรสำรองอาหารพิเศษไว้สำหรับเด็กทารก ผู้สูงอายุ และผู้ที่มีโรคประจำตัวหรือภูมิแพ้
• แนะนำให้สำรองอาหารไว้สำหรับ 2 สัปดาห์ เนื่องจากการจัดหาสิ่งของอาจชะงักหลังเกิดภัยพิบัติใหญ่

 

การรับมือกับไฟฟ้าดับ

อุปกรณ์ให้แสงสว่าง

• ไฟฉายขนาดเล็ก
• ไฟฉายแบบคาดศีรษะ
• ไฟแบบคล้องคอ
• ไฟฉายขนาดใหญ่สำหรับใช้ในบ้าน
• ควรเลือกไฟฉายและหลอดไฟแบบ LED เนื่องจากแบตเตอรี่อยู่ได้นานกว่า

การเข้าถึงข้อมูลข่าวสาร

• วิทยุพกพา
• แบตเตอรี่สำรองสำหรับชาร์จสมาร์ตโฟนที่ใช้พลังงานจากแบตเตอรี่แห้งหรือพลังงานแสงอาทิตย์

การประกอบอาหาร

• เตาแก๊สแบบพกพา
• แก๊สสำรอง (ประมาณ 6 กระป๋องต่อคนต่อสัปดาห์)
• อุปกรณ์ประกอบอาหารอื่นๆ

 

สิ่งของจำเป็นสำหรับการอพยพหลบภัย

สิ่งของที่ควรเตรียมไว้ในกระเป๋าฉุกเฉินเมื่อต้องอยู่ที่สถานที่อพยพหลบภัยเป็นเวลาหลายวัน:

• อุปกรณ์ทำความสะอาดส่วนบุคคล: แปรงสีฟัน น้ำยาบ้วนปาก
• แว่นตา คอนแทคเลนส์และน้ำยาทำความสะอาด
• ห้องน้ำแบบพกพา กระดาษชำระ ผลิตภัณฑ์อนามัยสำหรับผู้หญิง
• ถุงน่อง (ช่วยป้องกันอาการหลอดเลือดดำอุดตันจากการนั่งนานๆ)
• ที่ปิดตา ที่อุดหู
• ถุงพลาสติกสำหรับใส่ขยะ (สามารถใช้เป็นเสื้อกันฝนและห้องน้ำชั่วคราวได้)
• รองเท้าสวมในบ้านแบบใช้แล้วทิ้ง
• พัดกระดาษและผ้าเย็นสำหรับฤดูร้อน
• อุปกรณ์ให้ความอบอุ่น ถุงมือสำหรับฤดูหนาว

 

ของใช้ที่ช่วยลดการใช้น้ำ

• ชุดห้องน้ำฉุกเฉิน
• แชมพูแบบไม่ต้องใช้น้ำ
• ทิชชูเปียก
• พลาสติกใสสำหรับห่ออาหาร (ใช้รองบนจานเพื่อไม่ต้องล้างจาน)

 

บทสรุป

ภัยพิบัติสามารถเกิดขึ้นได้ทุกเมื่อโดยไม่มีการเตือนล่วงหน้า การเตรียมความพร้อมจึงเป็นสิ่งสำคัญยิ่ง แม้การเตรียมสิ่งของทั้งหมดในคราวเดียวอาจเป็นเรื่องยาก แต่หากค่อยๆ สะสมและปฏิบัติตามหลัก "Rolling Stock" คุณจะสามารถเตรียมพร้อมรับมือกับภัยพิบัติได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ประเทศญี่ปุ่นให้ความสำคัญกับการเตรียมความพร้อมรับมือภัยพิบัติเป็นอย่างมาก และเราสามารถนำบทเรียนและแนวทางปฏิบัติที่ดีเหล่านี้มาปรับใช้ให้เหมาะสมกับบริบทของตนเองได้

ข้อมูลจาก NHK ประเทศญี่ปุ่น (ณ วันที่ 29 เมษายน - 5 พฤษภาคม 2565)