บี.กริม เพาเวอร์ เดินเกมฟิลิปปินส์: ทำไม REPA ฉบับ 50 เมกะวัตต์ ถึงเป็นมากกว่าสัญญาขายไฟฟ้าธรรมดา

บริษัท บี.กริม เพาเวอร์ จำกัด (มหาชน) หรือ BGRIM เดินหน้าขยายพอร์ตพลังงานหมุนเวียนในอาเซียนอย่างต่อเนื่อง ล่าสุดส่งบริษัทย่อย Amatera Renewable Energy Corporation (ARECO) ซึ่งถือหุ้น 100% ผ่าน B.Grimm Solar Power Inc. บรรลุข้อตกลงลงนามสัญญาซื้อขายไฟฟ้าพลังงานหมุนเวียน (Renewable Energy Payment Agreement: REPA) ร่วมกับ National Transmission Corporation (TransCo) รัฐวิสาหกิจด้านโครงข่ายส่งไฟฟ้าของฟิลิปปินส์ ^[1] สำหรับโครงการโซลาร์ฟาร์ม Vista Alegre บนเกาะ Negros ด้วยกำลังผลิตตามสัญญา 50 เมกะวัตต์ จากกำลังการผลิตติดตั้งจริง 65 เมกะวัตต์ ^[2][3][4]

การลงนามครั้งนี้เกิดขึ้นในงาน Philippines–Thailand Business Forum และมีสักขีพยานระดับสูงร่วมพิธี ได้แก่

• รองนายกรัฐมนตรี สีหศักดิ์ พวงเกตุแก้ว
• Emmanuel "Manny" Samson ผู้แทนพิเศษของประธานาธิบดีฟิลิปปินส์
• เอกอัครราชทูตไทยประจำฟิลิปปินส์

การมีผู้แทนระดับรัฐบาลทั้งสองประเทศร่วมเป็นสักขีพยานสะท้อนว่านี่ไม่ใช่แค่ดีลธุรกิจระดับบริษัท แต่ถูกยกระดับให้เป็นส่วนหนึ่งของความสัมพันธ์ทางเศรษฐกิจไทย-ฟิลิปปินส์ ^[5]

คำถามที่น่าสนใจกว่าตัวเลข 50 เมกะวัตต์ คือ ทำไมสัญญาขนาดไม่ใหญ่นี้ถึงมีนัยสำคัญต่อกลยุทธ์ต่างประเทศของ BGRIM และสะท้อนอะไรเกี่ยวกับทิศทางตลาดพลังงานหมุนเวียนของฟิลิปปินส์

บริบท: จากการเข้าซื้อกิจการ สู่สัญญาซื้อขายไฟฟ้าระยะยาว

ARECO ไม่ใช่บริษัทที่ BGRIM ตั้งขึ้นใหม่ แต่เป็นกิจการที่เข้าซื้อในฟิลิปปินส์ตั้งแต่ปลายปี 2566 และผลักดันจนโครงการ Vista Alegre เริ่มเดินเครื่องเชิงพาณิชย์ (Commercial Operation Date: COD) ในเดือนธันวาคม 2568 ด้วยกำลังผลิตติดตั้ง 65 เมกะวัตต์ [6]

ช่วงแรกโครงการขายไฟฟ้าในราคาตลาดจร (spot market) ที่ประมาณ 6.6 เปโซฟิลิปปินส์ต่อหน่วย จนถึงกลางเดือนมกราคม 2569 ก่อนเปลี่ยนมาใช้สัญญาซื้อขายไฟฟ้าระยะยาว 20 ปี ภายใต้โครงการ Green Energy Auction รอบที่ 4 (GEA-4) ของกระทรวงพลังงานฟิลิปปินส์ ในราคาคงที่ 4.43 เปโซต่อหน่วย [2]

REPA ฉบับล่าสุดที่ลงนามกับ TransCo จึงเป็นขั้นตอนต่อยอดจากดีลนั้น โดย TransCo ทำหน้าที่บริหารกองทุน Green Energy Auction Allowance (GEA-All Fund) ซึ่งเก็บเงินจากผู้ใช้ไฟฟ้าทั่วประเทศในอัตราคงที่ (ตามมติของคณะกรรมการกำกับกิจการพลังงาน หรือ ERC) แล้วนำมาจ่ายชดเชยให้ผู้ผลิตไฟฟ้าพลังงานหมุนเวียนที่ชนะการประมูล GEA-4 [7]

REPA คือกลไกทางการเงินที่ทำให้ผู้พัฒนาโครงการอย่าง ARECO ได้รับกระแสเงินสดที่แน่นอนตลอด 20 ปี ในราคาคงที่ 4.43 เปโซต่อหน่วย โดยไม่ต้องพึ่งราคาไฟฟ้าตลาดจรที่ผันผวน

ขนาดของโครงการ GEA-4 เองก็ไม่เล็ก กระทรวงพลังงานฟิลิปปินส์ประกาศผลการประมูลรอบนี้ด้วยกำลังผลิตรวมกว่า 10,000 เมกะวัตต์ จากผู้ชนะการประมูลกว่า 120 ราย ครอบคลุมทั้งโซลาร์ฟาร์มภาคพื้นดิน ลม และพลังงานหมุนเวียนประเภทอื่น สะท้อนว่าฟิลิปปินส์กำลังเร่งเครื่องดึงเงินลงทุนต่างชาติเข้าสู่ภาคพลังงานสะอาดอย่างเป็นระบบ ไม่ใช่แค่ดีลรายโครงการ ^[8]

การวิเคราะห์: ทำไม BGRIM ถึงให้น้ำหนักกับตลาดนี้

สอดรับเป้าหมาย 10,000 เมกะวัตต์ ภายในปี 2573

BGRIM วางเป้าหมายขยายกำลังผลิตไฟฟ้ารวมทั่วโลกให้แตะ 10,000 เมกะวัตต์ภายในปี 2573 โดยพลังงานหมุนเวียนในต่างประเทศเป็นหนึ่งในเสาหลักของแผนนี้ ควบคู่กับธุรกิจในประเทศไทยและเวียดนาม ^[9]

การมีสัญญาซื้อขายไฟฟ้าระยะยาวที่รัฐค้ำประกันอย่าง REPA ช่วยให้พอร์ตการผลิตไฟฟ้าของ BGRIM มีรายได้ที่คาดการณ์ได้มากขึ้น ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญเวลาบริษัทต้องระดมทุนหรือขยายโครงการเพิ่มในอนาคต

ฟิลิปปินส์เปิดประตูให้นักลงทุนต่างชาติกว้างขึ้น

ฟิลิปปินส์ตั้งเป้าเพิ่มสัดส่วนพลังงานหมุนเวียนในการผลิตไฟฟ้าให้เกิน 50% ภายในปี 2573 และมุ่งสู่เป้าหมายปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็นศูนย์ภายในปี 2593 กลไก GEA-4 ที่มีตัวกลางอย่าง TransCo ค้ำประกันการจ่ายเงินผ่านกองทุน GEA-All ช่วยลดความเสี่ยงด้านกระแสเงินสดให้นักลงทุนต่างชาติ ซึ่งเป็นจุดที่ต่างจากตลาดพลังงานหมุนเวียนในหลายประเทศที่ยังต้องพึ่งสัญญาทวิภาคีกับผู้ซื้อไฟฟ้าเอกชนที่มีความเสี่ยงด้านเครดิตสูงกว่า

BGRIM ไม่ได้ไปคนเดียว — คู่แข่งไทยก็เข้าตลาดนี้เช่นกัน

BGRIM ไม่ใช่บริษัทไทยรายเดียวที่เห็นโอกาสในฟิลิปปินส์ กันกุลเอ็นจิเนียริ่ง (GUNKUL) ก็ประกาศลงทุนในโครงการโซลาร์ลอยน้ำขนาด 784 เมกะวัตต์ที่ทะเลสาบ Laguna เกาะ Luzon ภายใต้กรอบ Green Energy Auction Program เช่นกัน โดยได้สัญญาซื้อขายไฟฟ้า 20 ปี ในราคา 6.53 เปโซต่อหน่วย ซึ่งสูงกว่าราคาที่ ARECO ได้รับสำหรับ Vista Alegre (4.43 เปโซต่อหน่วย) ^[10]

ส่วนต่างราคานี้ส่วนหนึ่งมาจากต้นทุนที่สูงกว่าของโซลาร์ลอยน้ำเทียบกับโซลาร์ภาคพื้นดิน แต่ก็สะท้อนว่าตลาดประมูลพลังงานหมุนเวียนของฟิลิปปินส์เริ่มมีการแข่งขันด้านราคาที่หลากหลายตามเทคโนโลยีและช่วงเวลาการประมูล

มุมมองที่ควรระวัง

แม้ REPA จะให้ความมั่นคงด้านกระแสเงินสด แต่ก็ไม่ได้ปราศจากความเสี่ยง กองทุน GEA-All Fund ที่ TransCo บริหารนั้นมาจากการเก็บค่าธรรมเนียมเพิ่มในบิลค่าไฟฟ้าของผู้ใช้ไฟฟ้าทั่วประเทศ ซึ่งเริ่มมีเสียงวิพากษ์วิจารณ์ในฟิลิปปินส์ว่าเป็นภาระเพิ่มเติมต่อผู้บริโภค โดยเฉพาะกลุ่มรายได้น้อย จนถึงขั้นที่ ERC ต้องออกมาชี้แจงข้อกังวลด้านต้นทุนนี้ต่อสาธารณะ [11]

หากแรงกดดันทางการเมืองทำให้มีการทบทวนโครงสร้างค่าธรรมเนียมนี้ในอนาคต ก็อาจกระทบต่อความสม่ำเสมอของกระแสเงินสดที่ผู้พัฒนาโครงการอย่าง ARECO คาดหวังไว้ตลอดอายุสัญญา 20 ปี นอกจากนี้ ขนาดโครงการ 50 เมกะวัตต์ (หรือแม้แต่ 65 เมกะวัตต์ที่ติดตั้งจริง) ยังถือว่าเล็กมากเมื่อเทียบกับกำลังผลิตรวมกว่า 10,000 เมกะวัตต์ที่ประมูลได้ในรอบ GEA-4 ทำให้ผลกระทบต่อรายได้รวมของ BGRIM ในระยะสั้นยังจำกัด

บทสรุป: ก้าวเล็กที่ต้องจับตาเป็นภาพใหญ่

REPA ฉบับ 50 เมกะวัตต์นี้ในตัวมันเองอาจดูเป็นเพียงธุรกรรมระดับปฏิบัติการ แต่เมื่อมองในบริบทของเป้าหมาย 10,000 เมกะวัตต์ของ BGRIM ภายในปี 2573 และการที่ทุนไทยหลายรายเริ่มเข้าไปปักหมุดในตลาดพลังงานหมุนเวียนฟิลิปปินส์พร้อมกัน ดีลนี้สะท้อนทิศทางที่ชัดเจนขึ้นเรื่อยๆ ว่าฟิลิปปินส์กำลังกลายเป็นสนามขยายตัวสำคัญของผู้ผลิตไฟฟ้าไทย ควบคู่ไปกับเวียดนามที่ BGRIM ลงทุนอยู่ก่อนแล้ว

สำหรับนักลงทุนและผู้ติดตามอุตสาหกรรมพลังงาน สิ่งที่ควรจับตาต่อจากนี้มีอยู่สองเรื่องหลัก คือความสามารถของ BGRIM ในการทำซ้ำโมเดลนี้ให้ได้ขนาดใหญ่ขึ้นในรอบประมูล GEA ครั้งถัดไป และเสถียรภาพระยะยาวของกลไกกองทุน GEA-All ที่เป็นเสาหลักค้ำจุนผลตอบแทนของโครงการเหล่านี้ทั้งหมด — เพราะท้ายที่สุดแล้ว ความยั่งยืนของโมเดลรายได้แบบรัฐค้ำประกันนี้ ขึ้นอยู่กับว่าผู้บริโภคชาวฟิลิปปินส์จะยอมแบกรับต้นทุนส่วนนี้ไปได้อีกนานแค่ไหน