กฎหมายทหารฉบับแก้ไขของอินโดนีเซีย: จุดเริ่มต้นยุคใหม่แห่งการปกครองแบบทหารภายใต้ประธานาธิบดีปราโบโว

Asia Democracy Network เผบแพร่ รายงานฉบับย่อในประเด็น การแก้ไขกฎหมายทหารของอินโดนีเซีย ซึ่งอาจจุดเริ่มต้นยุคใหม่แห่งการปกครองแบบทหารภายใต้ประธานาธิบดีปราโบโว

อินโดนีเซียกำลังอยู่ตรงทางแยกของประชาธิปไตย เมื่อวันที่ 20 มีนาคม 2025 รัฐบาลภายใต้ประธานาธิบดีปราโบโว ซูเบียนโต ได้ผ่านการแก้ไขกฎหมายทหาร ซึ่งขยายบทบาทของกองทัพในกิจการพลเรือนอย่างมีนัยสำคัญ นับเป็นสัญญาณของการอาจหวนคืนสู่แนวปฏิบัติแบบเผด็จการในยุคซูฮาร์โต กลุ่มประชาสังคม นักกฎหมาย และผู้สังเกตการณ์ระหว่างประเทศ เตือนว่าการเปลี่ยนแปลงนี้จะบ่อนทำลายการปฏิรูปประชาธิปไตยตลอดกว่า 20 ปีที่ผ่านมา และฝังรากโมเดลการปกครองที่อันตรายแบบทหารนิยม

ประเด็นที่น่ากังวลที่สุดของกฎหมายฉบับนี้ ได้แก่

- การให้อำนาจกองทัพในการปฏิบัติการนอกประเทศโดยไม่มีกรอบเวลาชัดเจน
- การขยายอายุเกษียณของผู้นำกองทัพ ซึ่งทำให้ทหารระดับสูงดำรงตำแหน่งได้นานขึ้น
- การเพิ่มอำนาจของประธานาธิบดีในการแต่งตั้งข้ามกระทรวง

บทความนี้วิเคราะห์รากเหง้าทางประวัติศาสตร์และการเมืองของกฎหมายฉบับแก้ไข สรุปสาระสำคัญ และประเมินผลกระทบที่กว้างไกลต่อสถาบันประชาธิปไตยและพื้นที่พลเมืองของอินโดนีเซีย พร้อมข้อเสนอแนะในการต่อต้านและย้อนกระแสการเปลี่ยนแปลงไปสู่ระบอบอำนาจนิยมนี้

ข้อมูลเสริมจากแหล่งข่าว

- กฎหมายฉบับใหม่อนุญาตให้ทหารประจำการดำรงตำแหน่งในหน่วยงานพลเรือนเพิ่มขึ้นจาก 10 เป็น 14 แห่ง เช่น สำนักงานอัยการสูงสุด ศาลฎีกา หน่วยงานข่าวกรอง ฯลฯ โดยไม่ต้องลาออกหรือเกษียณจากราชการทหารก่อน^[9][17][18] 

- ขยายอายุเกษียณของนายทหารชั้นนายพล 4 ดาว จาก 58 ปี เป็น 63 ปี และอาจขยายได้อีก 2 ปีตามดุลยพินิจของประธานาธิบดี^[5][7][19]

- นักสิทธิมนุษยชนและนักวิชาการเตือนว่า การเปลี่ยนแปลงนี้เสี่ยงทำให้อินโดนีเซียย้อนกลับไปสู่ยุค "หน้าที่สอง" (*dwifungsi*) ของทหารในยุคซูฮาร์โต ที่ทหารมีบทบาททั้งด้านความมั่นคงและการเมืองพลเรือน^[2][13][9]

- กระบวนการแก้ไขกฎหมายเป็นไปอย่างเร่งรีบและขาดการมีส่วนร่วมจากสาธารณะ นำไปสู่การประท้วงในหลายพื้นที่^[10][13]

- ประธานาธิบดีปราโบโวยืนยันว่า เป้าหมายหลักคือการยืดอายุราชการเพื่อความต่อเนื่องในการบริหาร แต่ปฏิเสธข้อกล่าวหาเรื่องการฟื้นฟูบทบาทสองหน้าที่ของทหาร^[6][10]

ที่มา
[1] Indonesia's Quiet Militarization Under President Prabowo Subianto https://thediplomat.com/2025/04/indonesias-quiet-militarization-under-president-prabowo-subianto/
[2] Indonesia: Proposed Military Law Amendments Threaten Rights https://www.hrw.org/news/2025/03/19/indonesia-proposed-military-law-amendments-threaten-rights
[3] How Indonesia's Revised Military Law Could Impact Regional ... https://thediplomat.com/2025/04/how-indonesias-revised-military-law-could-impact-regional-security-dynamics/
[4] Revision of Indonesia's Military Law Potentially Weakens ... https://moderndiplomacy.eu/2025/04/17/revision-of-indonesias-military-law-potentially-weakens-indonesias-soft-power/
[5] President Prabowo approves new TNI Law | Indonesia Business Post https://indonesiabusinesspost.com/4123/defense-and-security/president-prabowo-approves-new-tni-law
[6] Prabowo Confirms Tempo's Report on His Role as TNI Law ... https://en.tempo.co/read/1994457/prabowo-confirms-tempos-report-on-his-role-as-tni-law-revision-initiator
[7] President Signs TNI Law, Current Chief of Staff Can Still Serve for ... https://www.kompas.id/artikel/en-ksad-ksal-dan-ksau-saat-ini-masih-bisa-menjabat-7-11-tahun-lagi
[8] Indonesia Debates Bigger Role for Military Under Prabowo https://www.bloomberg.com/news/articles/2025-03-05/indonesia-debates-bigger-role-for-military-under-prabowo
[9] Indonesia passes bill allowing military in more govt roles - DW https://www.dw.com/en/indonesia-passes-bill-allowing-military-in-more-govt-roles/a-71980395
[10] Prabowo says revival of military 'dwifungsi' nonsense - Politics https://www.thejakartapost.com/indonesia/2025/04/09/prabowo-says-revival-of-military-dwifungsi-nonsense.html
[11] More unneeded officers, more military influence. Indonesia's law ... https://www.aspistrategist.org.au/more-unneeded-officers-more-military-influence-indonesias-law-revision-is-a-mistake/
[12] Indonesia lawmakers set to pass amended bill allowing ... - Reuters https://www.reuters.com/world/asia-pacific/indonesia-lawmakers-set-pass-amended-bill-allowing-more-military-government-2025-03-18/
[13] Prabowo Dismantling Democracy, One Law at a Time https://democratic-erosion.org/2025/04/18/prabowo-dismantling-democracy-one-law-at-a-time/
[14] Old Prabowo speech misrepresented as response to new military law https://factcheck.afp.com/doc.afp.com.39UC99D
[15] Soldiers' retirement age extension impacts internal TNI, State budget https://indonesiabusinesspost.com/3999/defense-and-security/soldiers-retirement-age-extension-impacts-internal-tni-state-budget-experts
[16] Indonesia's Government Dilutes Proposed Changes to Military Law https://thediplomat.com/2025/03/indonesias-government-dilutes-proposed-changes-to-military-law/
[17] Indonesia's military role grows, raising concerns – DW – 03/26/2025 https://www.dw.com/en/indonesias-military-role-grows-raising-concerns/a-72045129
[18] EXPLAINED: Why proposed revisions to Indonesia's military law ... https://www.benarnews.org/english/news/indonesian/why-military-law-revisions-alarm-democracy-activists-03172025142823.html
[19] Indonesia's TNI Law revised: Retirement age, civil roles expanded https://en.antaranews.com/news/352125/indonesias-tni-law-revised-retirement-age-civil-roles-expanded
[20] Indonesia's New Military Law Is a Backward Step - Bloomberg.com https://www.bloomberg.com/opinion/articles/2025-03-20/indonesia-s-new-military-law-is-a-backward-step