ธปท. ค้านแก้กฎหมายธนาคารกลาง ห่วงกระทบความเป็นอิสระผู้ว่าการ  Meta Description

ธปท. ค้านแก้กฎหมายธนาคารกลาง ห่วงกระทบความเป็นอิสระผู้ว่าการ Meta Description

สรุปประเด็น

  • ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) ยืนยันผลทบทวนกฎหมายปี 2568 พบว่า พ.ร.บ. ธนาคารแห่งประเทศไทย พ.ศ. 2485 ยังเหมาะสมและสอดคล้องกับมาตรฐานสากล จึงไม่จำเป็นต้องแก้ไข

  • ประเด็นที่มีข้อถกเถียงคือการนำผลประเมินการทำงานของผู้ว่าการมาเชื่อมโยงกับหลักเกณฑ์การพ้นจากตำแหน่ง ซึ่ง ธปท. มองว่าอาจกระทบความเป็นอิสระ

  • สมชัย สัจจพงษ์ ประธานกรรมการ ธปท. ตั้งข้อสังเกตถึงความล่าช้าในการทบทวนกฎหมาย และเสนอให้หน่วยงานภายนอกเข้ามามีส่วนร่วม

  • รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังยืนยันว่ารัฐบาลไม่ควรแทรกแซงการดำเนินงานของธนาคารกลาง แต่ต้องประสานนโยบายร่วมกัน

  • ประเด็นสำคัญจึงอยู่ที่การรักษาสมดุลระหว่างความเป็นอิสระของธนาคารกลางกับความร่วมมือในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจประเทศ

ความเป็นอิสระของธนาคารกลางกลับมาเป็นประเด็นสำคัญในแวดวงเศรษฐกิจไทย หลังธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) ออกมาชี้แจงจุดยืนต่อข้อเสนอการแก้ไขกฎหมายที่กำกับดูแลการดำเนินงานขององค์กร โดยแสดงความกังวลว่าการเปลี่ยนแปลงบางประเด็นอาจส่งผลต่อความเป็นอิสระของผู้ว่าการ และเปิดช่องให้เกิดแรงกดดันจากฝ่ายการเมืองหรือกลุ่มผลประโยชน์

การชี้แจงดังกล่าวเกิดขึ้นหลังสมชัย สัจจพงษ์ ประธานกรรมการ ธปท. วิพากษ์วิจารณ์ความคืบหน้าของการทบทวนกฎหมาย พร้อมตั้งคำถามถึงกระบวนการดำเนินงานที่ใช้เวลานาน ขณะที่ผู้ว่าการ ธปท. ยืนยันว่ากฎหมายปัจจุบันยังมีความเหมาะสมและสอดคล้องกับแนวทางสากล

ประเด็นนี้มีความสำคัญต่อภาคธุรกิจและตลาดการเงิน เนื่องจากกรอบกฎหมายของธนาคารกลางเป็นส่วนหนึ่งของโครงสร้างการกำกับดูแลระบบการเงิน รวมถึงการสร้างความเชื่อมั่นต่อการดำเนินนโยบายการเงินของประเทศ

ธปท. ยืนยันกฎหมายปัจจุบันยังเหมาะสม ไม่จำเป็นต้องแก้ไข

ธนาคารแห่งประเทศไทยระบุว่า การทบทวนพระราชบัญญัติธนาคารแห่งประเทศไทย พ.ศ. 2485 ในปี 2568 พบว่ากฎหมายปัจจุบันยังมีความเหมาะสมและสอดคล้องกับมาตรฐานสากล จึงไม่มีความจำเป็นต้องแก้ไขในประเด็นที่อาจกระทบต่อหลักการกำกับดูแลของธนาคารกลาง

ธปท. ยังชี้แจงว่า คณะกรรมการ ธปท. ไม่ได้มีมติเห็นชอบให้แก้ไขกฎหมายดังกล่าว แม้ภายหลังประธานกรรมการจะเสนอให้พิจารณาปรับปรุงกฎหมายเพิ่มเติม

หนึ่งในประเด็นที่มีการศึกษา คือการนำผลการประเมินผลการปฏิบัติงานของผู้ว่าการมาใช้ประกอบการพิจารณาเหตุแห่งการพ้นจากตำแหน่ง ซึ่งตามกฎหมายปัจจุบัน การประเมินผลการทำงานและหลักเกณฑ์การถอดถอนผู้ว่าการเป็นคนละส่วนกัน

ธปท. มองว่าการเชื่อมโยงสองเรื่องนี้เข้าด้วยกันอาจทำให้ผลการประเมินถูกนำไปใช้เป็นเครื่องมือกดดันผู้ว่าการ โดยเฉพาะเมื่อมีความเห็นแตกต่างเกี่ยวกับการดำเนินนโยบายการเงินหรือการกำกับดูแลระบบการเงิน

ความเป็นอิสระของผู้ว่าการ ประเด็นหลักที่ ธปท. กังวล

นายวิทัย รัตนากร ผู้ว่าการธนาคารแห่งประเทศไทย ระบุว่า การแก้ไขกฎหมายต้องไม่ทำให้ผู้ว่าการคนต่อไปสูญเสียความเป็นอิสระในการปฏิบัติหน้าที่ โดยเฉพาะการตัดสินใจด้านนโยบายและการกำกับดูแลที่ต้องดำเนินการบนพื้นฐานของกรอบกฎหมายและภารกิจของธนาคารกลาง

หลักการสำคัญของความเป็นอิสระของธนาคารกลาง คือการให้ผู้กำหนดนโยบายสามารถตัดสินใจตามข้อมูลทางเศรษฐกิจและเสถียรภาพทางการเงิน โดยไม่ถูกแทรกแซงจากแรงกดดันทางการเมืองหรือผลประโยชน์เฉพาะกลุ่ม

อย่างไรก็ตาม ความเป็นอิสระไม่ได้หมายถึงการดำเนินงานโดยไม่ต้องรับผิดชอบหรือไม่ต้องประสานงานกับหน่วยงานอื่น แต่จำเป็นต้องมีระบบตรวจสอบและกลไกกำกับดูแลที่ชัดเจน เพื่อให้การดำเนินงานของธนาคารกลางเป็นไปตามวัตถุประสงค์ที่กฎหมายกำหนด

ความเป็นอิสระของธนาคารกลางเป็นส่วนหนึ่งของความเชื่อมั่นในระบบการเงิน การออกแบบกฎหมายจึงต้องสร้างสมดุลระหว่างความรับผิดชอบที่ตรวจสอบได้กับการป้องกันแรงกดดันที่อาจกระทบต่อการตัดสินใจเชิงนโยบาย

ประธานกรรมการ ธปท. ตั้งคำถามความล่าช้าในการทบทวนกฎหมาย

อีกด้านหนึ่ง สมชัย สัจจพงษ์ ประธานกรรมการ ธปท. ได้แสดงความเห็นเกี่ยวกับความคืบหน้าของการทบทวนกฎหมาย โดยระบุว่าคณะกรรมการได้เรียกร้องให้มีการทบทวนตั้งแต่เดือนมิถุนายนที่ผ่านมา แต่กระบวนการดำเนินงานยังมีความคืบหน้าจำกัด

สมชัยตั้งข้อสังเกตว่า ตลอดระยะเวลาประมาณ 18 เดือน มีข้อเสนอแก้ไขเพียงหนึ่งมาตรา และเห็นว่ากระบวนการทบทวนควรเปิดให้หน่วยงานภายนอกเข้ามามีส่วนร่วมมากขึ้น ไม่ควรจำกัดอยู่เพียงเจ้าหน้าที่ของ ธปท. เท่านั้น โดยยกตัวอย่างกระทรวงการคลังและสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา

ความเห็นดังกล่าวสะท้อนมุมมองที่แตกต่างเกี่ยวกับกระบวนการปรับปรุงกฎหมาย กล่าวคือ ฝ่ายหนึ่งให้ความสำคัญกับการรักษากรอบกฎหมายที่ป้องกันการแทรกแซงการทำงานของธนาคารกลาง ขณะที่อีกฝ่ายต้องการให้กระบวนการทบทวนมีความก้าวหน้าและเปิดรับมุมมองจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องมากขึ้น

ทั้งนี้ การเสนอให้ทบทวนกฎหมายยังไม่ได้หมายความว่ามีการอนุมัติแก้ไขพระราชบัญญัติแล้ว โดย ธปท. ยืนยันว่าคณะกรรมการยังไม่มีมติเห็นชอบการแก้ไข พ.ร.บ. ธปท. ตามข้อเสนอที่เป็นประเด็นถกเถียง

กระทรวงการคลังย้ำไม่แทรกแซง แต่ต้องประสานนโยบายร่วมกัน

ด้านเอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง ระบุว่า รัฐบาลไม่ควรเข้าไปแทรกแซงการดำเนินงานหรือการใช้เครื่องมือทางนโยบายของธนาคารกลาง แต่ทั้งสองหน่วยงานยังจำเป็นต้องประสานงานกันเพื่อให้การกำหนดเป้าหมายและนโยบายเศรษฐกิจมีทิศทางสอดคล้องกัน

ประเด็นดังกล่าวมีความสำคัญโดยเฉพาะการหารือเรื่องกรอบเป้าหมายเงินเฟ้อ ซึ่งเป็นกระบวนการที่ต้องอาศัยความร่วมมือระหว่างกระทรวงการคลังและ ธปท. โดยทั้งสองฝ่ายมีกำหนดหารือเกี่ยวกับเป้าหมายเงินเฟ้อปี 2570 ในสัปดาห์ที่เริ่มต้นวันที่ 23 พฤศจิกายน 2569

รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังยังกล่าวถึงความร่วมมือระหว่างหน่วยงานในประเด็นการช่วยเหลือ SMEs และการแก้ไขปัญหาหนี้ รวมถึงการติดตามธุรกรรมทางการเงินที่เกี่ยวข้องกับเงินผิดกฎหมาย ซึ่งต้องอาศัยการทำงานร่วมกันระหว่างหน่วยงานกำกับดูแลหลายแห่ง

ท่าทีดังกล่าวสะท้อนว่าการรักษาความเป็นอิสระของธนาคารกลางสามารถดำเนินควบคู่ไปกับการประสานนโยบายกับรัฐบาลได้ โดยเฉพาะเรื่องที่ต้องกำหนดเป้าหมายร่วมกันเพื่อรักษาเสถียรภาพเศรษฐกิจ

ทำไมความเป็นอิสระของธนาคารกลางจึงสำคัญต่อภาคธุรกิจ

ความเป็นอิสระของธนาคารกลางไม่ได้เป็นเพียงประเด็นด้านโครงสร้างองค์กรหรือข้อกฎหมาย แต่ยังเกี่ยวข้องกับความเชื่อมั่นของภาคธุรกิจ นักลงทุน และตลาดการเงิน เนื่องจากการดำเนินนโยบายการเงินส่งผลต่อสภาพคล่อง ต้นทุนทางการเงิน อัตราดอกเบี้ย และการคาดการณ์เศรษฐกิจในระยะยาว

หากกรอบการกำกับดูแลธนาคารกลางมีความชัดเจนและได้รับความเชื่อมั่น จะช่วยให้ภาคธุรกิจสามารถประเมินทิศทางนโยบายการเงินและวางแผนทางการเงินได้ภายใต้สภาพแวดล้อมที่คาดการณ์ได้มากขึ้น

ในทางกลับกัน การเปลี่ยนแปลงกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการแต่งตั้ง การประเมิน หรือการพ้นจากตำแหน่งของผู้ว่าการ ย่อมต้องพิจารณาผลกระทบต่อกลไกตรวจสอบและความเป็นอิสระอย่างรอบด้าน โดยเฉพาะในช่วงที่เศรษฐกิจต้องเผชิญความท้าทายทั้งด้านหนี้ครัวเรือน สินเชื่อธุรกิจ และความสามารถในการแข่งขัน

สำหรับ SMEs การทำงานร่วมกันระหว่างรัฐบาลและธนาคารกลางก็มีความสำคัญไม่แพ้กัน เพราะการแก้ไขปัญหาการเข้าถึงสินเชื่อจำเป็นต้องอาศัยทั้งมาตรการภาครัฐ การกำกับดูแลสถาบันการเงิน และกลไกค้ำประกันสินเชื่อที่เหมาะสม

โจทย์ต่อไป: สร้างสมดุลระหว่างอิสระและความรับผิดชอบ

ข้อถกเถียงเรื่องการแก้ไขกฎหมายธนาคารกลางสะท้อนโจทย์สำคัญของการกำกับดูแลเศรษฐกิจไทย นั่นคือการออกแบบโครงสร้างที่เปิดให้มีการตรวจสอบและประเมินผลการดำเนินงานได้ ขณะเดียวกันก็ต้องรักษาพื้นที่ในการตัดสินใจของผู้กำหนดนโยบายให้ปราศจากแรงกดดันที่ไม่เหมาะสม

ในระยะต่อไป ประเด็นที่ต้องติดตามคือข้อเสนอแก้ไขกฎหมายจะได้รับการพิจารณาในรูปแบบใด กระบวนการหารือระหว่างคณะกรรมการ ธปท. กระทรวงการคลัง และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องจะมีความคืบหน้าอย่างไร รวมถึงการหารือเป้าหมายเงินเฟ้อปี 2570 ที่กำลังจะเกิดขึ้น

ท้ายที่สุด ความเชื่อมั่นต่อระบบการเงินไม่ได้เกิดจากการมีธนาคารกลางที่เป็นอิสระเพียงอย่างเดียว แต่ยังต้องอาศัยกรอบความรับผิดชอบที่ชัดเจน การสื่อสารที่โปร่งใส และการประสานนโยบายระหว่างหน่วยงานอย่างมีประสิทธิภาพ เพื่อให้การดูแลเสถียรภาพเศรษฐกิจเดินหน้าไปในทิศทางเดียวกัน

ข้อมูลอ้างอิง:

Reuters | 16 พฤศจิกายน 2569 Thai central bank pushes back against proposed legal changes

ข่าวที่เกี่ยวข้อง

วิทัย รัตนากร: ผู้ว่าแบงก์ชาติคนใหม่ที่มาพร้อมพันธกิจ แก้หนี้ ฟื้นเศรษฐกิจ

วิทัย รัตนากร: ผู้ว่าแบงก์ชาติคนใหม่ที่มาพร้อมพันธกิจ แก้หนี้ ฟื้นเศรษฐกิจ

วิทัย รัตนากร ขึ้นเป็นผู้ว่าการแบงก์ชาติคนใหม่ พร้อมภารกิจแก้หนี้ครัวเรือนและฟื้นเศรษฐกิจไทย ด้วยประสบการณ์จากธนาคารออมสินและแนวคิด “ธนาคารเพื่อสังคม” ที่เน้นผลกระทบเชิงบวกต่อประชาชน

10 นาที
ธปท. ปล่อยสินเชื่อ SMEs กว่า 8 หมื่นล้าน เตรียมเปิด Credit Portal ปี 2570

ธปท. ปล่อยสินเชื่อ SMEs กว่า 8 หมื่นล้าน เตรียมเปิด Credit Portal ปี 2570

ธปท. เผยโครงการ SMEs Credit Boost สนับสนุนสินเชื่อแล้วกว่า 80,000 ล้านบาท เตรียมเปิด SMEs Credit Portal เชื่อมธุรกิจกับแหล่งเงินทุน พร้อมพัฒนาระบบ Alternative Data เพิ่มโอกาสเข้าถึงสินเชื่อ

9 นาที
ธปท. เปิด 5 ผลกระทบ 'สงครามภาษี' ต่อเศรษฐกิจไทย ที่ต้องเฝ้าระวัง

ธปท. เปิด 5 ผลกระทบ 'สงครามภาษี' ต่อเศรษฐกิจไทย ที่ต้องเฝ้าระวัง

เปิดผลวิเคราะห์จากธนาคารแห่งประเทศไทย มาตรการกีดกันทางการค้าของสหรัฐฯ ส่งผลต่อการลงทุน การส่งออก และความผันผวนในตลาดเงิน เป็นปัจจัยบังคับให้ไทยต้องปรับโครงสร้างเศรษฐกิจครั้งใหญ่

9 นาที
ธปท. ปักธง Bangkok Blueprint ผนึกแบงก์สกัดทุนเทา-ภาษีทอง 0.01%

ธปท. ปักธง Bangkok Blueprint ผนึกแบงก์สกัดทุนเทา-ภาษีทอง 0.01%

ธปท. เตรียมยกระดับการปราบปราม "ทุนเทา" และธุรกรรมฟอกเงิน โดยผนึกกำลังธนาคารพาณิชย์และ Non-bank กำหนดพันธกิจสกัดการทุจริตทางการเงินพร้อมกันในวันที่ 10 ก.ย. 2569 ภายใต้กรอบ Bangkok Blueprint เพื่อสร้างความเชื่อมั่นให้นักลงทุน ต่างชาติ พร้อมหนุนแนวคิดเก็บภาษีทองคำ 0.01% เพิ่มความโปร่งใสในระบบการเงิน

8 นาที
ศึกเศรษฐกิจไทย: คำเตือนจากผู้ว่าแบงก์ชาติ เมื่อกระสุนมีจำกัด และภัยคุกคามรออยู่เบื้องหน้า

ศึกเศรษฐกิจไทย: คำเตือนจากผู้ว่าแบงก์ชาติ เมื่อกระสุนมีจำกัด และภัยคุกคามรออยู่เบื้องหน้า

ในขณะที่ประเทศเผชิญความไม่แน่นอนทางเศรษฐกิจโลก ผู้ว่าแบงก์ชาติชี้ทางรอดต้อง "ยิงให้ถูกจุด" แทนการยิง "ปูพรม" ท่ามกลางสงครามการค้าที่ทวีความรุนแรง

9 นาที
ธนาคารแห่งประเทศไทยยืนยันไม่มีนโยบายให้ใบอนุญาตธุรกิจ FOREX และครม. รับทราบมาตรการ ป.ป.ช. แก้ปัญหาทุจริต

ธนาคารแห่งประเทศไทยยืนยันไม่มีนโยบายให้ใบอนุญาตธุรกิจ FOREX และครม. รับทราบมาตรการ ป.ป.ช. แก้ปัญหาทุจริต

ธปท. ยืนยันไม่มีนโยบายออกใบอนุญาตธุรกิจ FOREX ชี้การให้บริการหรือชำระเงินเพื่อซื้อขายถือเป็นสิ่งผิดกฎหมายและมีโทษรุนแรง ส่งผลให้สถาบันการเงินและธุรกิจใหญ่ต้องเข้มงวดด้านธรรมาภิบาลและการบริหารความเสี่ยง เพื่อเลี่ยงผลกระทบทางกฎหมายและการเสียชื่อเสียงองค์กร พร้อมปกป้องเสถียรภาพการเงินของประเทศ

5 นาที

แท็กที่เกี่ยวข้อง