EA ส่งมอบ 57,327 ITMOs จากโครงการ Bangkok E-Bus Programme ดันคาร์บอนเครดิตไทยสู่ตลาดสากล

บริษัท พลังงานบริสุทธิ์ จำกัด (มหาชน) หรือ EA เดินหน้าต่อยอดธุรกิจพลังงานสะอาดสู่โอกาสใหม่ในตลาดคาร์บอนระหว่างประเทศ ด้วยการส่งมอบผลการลดก๊าซเรือนกระจกจำนวน 57,327 ITMOs (Internationally Transferred Mitigation Outcomes) จากผลการดำเนินงานปี 2568 ของโครงการ Bangkok E-Bus Programme ให้แก่ KliK Foundation องค์กรจากประเทศสวิตเซอร์แลนด์ ส่งผลให้ยอดส่งมอบสะสมของโครงการอยู่ที่ 108,960 ITMOs ภายใต้กลไกความร่วมมือตามข้อ 6.2 (Article 6.2) ของความตกลงปารีส

ความเคลื่อนไหวครั้งนี้สะท้อนโอกาสของภาคธุรกิจในการเชื่อมโยงการลงทุนด้านพลังงานสะอาดเข้ากับกลไกตลาดคาร์บอนระหว่างประเทศ โดยเฉพาะโครงการที่สามารถวัดผลการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกได้อย่างเป็นระบบ และดำเนินการตามหลักเกณฑ์การตรวจวัด รายงาน และทวนสอบที่เกี่ยวข้อง

Bangkok E-Bus Programme เปลี่ยนการเดินรถ EV สู่ผลลัพธ์ด้านคาร์บอน

หัวใจสำคัญของโครงการ Bangkok E-Bus Programme คือการนำรถโดยสารไฟฟ้ามาให้บริการทดแทนรถโดยสารที่ใช้เชื้อเพลิงฟอสซิลในกรุงเทพฯ และปริมณฑล โดยข้อมูลที่ระบุในโครงการครอบคลุมรถโดยสารไฟฟ้ากว่า 2,000 คัน

การเปลี่ยนผ่านดังกล่าวช่วยลดการพึ่งพาเชื้อเพลิงฟอสซิลในการเดินรถ และสร้างโอกาสในการประเมินผลการลดก๊าซเรือนกระจกจากการดำเนินงานจริง ข้อมูลที่เกี่ยวข้องจะต้องผ่านกระบวนการตรวจวัดและทวนสอบตามหลักเกณฑ์ที่กำหนด ก่อนนำไปใช้ในกระบวนการถ่ายโอนผลการลดก๊าซเรือนกระจกระหว่างประเทศ

จุดสำคัญของโครงการไม่ได้อยู่ที่การใช้รถโดยสารไฟฟ้าเพียงอย่างเดียว แต่คือการทำให้ผลการลดก๊าซเรือนกระจกสามารถวัดผล ตรวจสอบ และนำเข้าสู่กลไกความร่วมมือด้านสภาพภูมิอากาศระหว่างประเทศได้

สำหรับภาคธุรกิจ โมเดลนี้สะท้อนว่าการลงทุนด้านยานยนต์ไฟฟ้าอาจสร้างประโยชน์ได้มากกว่าการลดต้นทุนพลังงานหรือเพิ่มประสิทธิภาพการเดินรถ หากมีระบบข้อมูลและกระบวนการรับรองที่เหมาะสม ก็อาจต่อยอดสู่โอกาสทางเศรษฐกิจจากผลการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกได้ด้วย

อย่างไรก็ตาม มูลค่าทางเศรษฐกิจที่เกิดขึ้นจริงยังขึ้นอยู่กับเงื่อนไขของโครงการ วิธีคำนวณผลการลดก๊าซเรือนกระจก ข้อตกลงระหว่างคู่สัญญา และหลักเกณฑ์การถ่ายโอนผลการลดก๊าซเรือนกระจกที่เกี่ยวข้อง

Article 6.2 กลไกเชื่อมโยงผลการลดก๊าซเรือนกระจกระหว่างประเทศ

Article 6.2 ภายใต้ความตกลงปารีส เป็นกรอบความร่วมมือที่เปิดทางให้ประเทศต่าง ๆ สามารถถ่ายโอนผลการลดก๊าซเรือนกระจกที่ได้รับอนุญาตระหว่างกัน เพื่อนำไปใช้สนับสนุนเป้าหมายด้านสภาพภูมิอากาศ ภายใต้หลักเกณฑ์และกระบวนการกำกับดูแลที่เกี่ยวข้อง

ITMOs จึงมีความแตกต่างจากคาร์บอนเครดิตทั่วไปในแง่กรอบการดำเนินงานและการนำไปใช้ โดยการถ่ายโอนผลการลดก๊าซเรือนกระจกระหว่างประเทศต้องเป็นไปตามข้อกำหนดที่เกี่ยวข้อง รวมถึงการอนุญาตและการจัดทำบัญชีการลดก๊าซเรือนกระจกเพื่อป้องกันการนับผลซ้ำซ้อน

สำหรับประเทศไทย การพัฒนาโครงการที่เชื่อมโยงกับกลไกดังกล่าวเป็นโอกาสในการส่งเสริมการลงทุนในเทคโนโลยีคาร์บอนต่ำ ควบคู่กับการสร้างความร่วมมือกับต่างประเทศ ทั้งนี้ รายละเอียดการอนุญาต การรับรอง และการถ่ายโอนต้องพิจารณาตามสถานะและเงื่อนไขของแต่ละโครงการ

Green Energy Ecosystem เชื่อมธุรกิจพลังงานสะอาดของ EA

ในเชิงกลยุทธ์ โครงการ Bangkok E-Bus Programme ยังสะท้อนความเชื่อมโยงระหว่างธุรกิจยานยนต์ไฟฟ้า การใช้พลังงานสะอาด และการบริหารจัดการผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อม ซึ่งเป็นองค์ประกอบสำคัญของระบบนิเวศธุรกิจพลังงานสะอาด (Green Energy Ecosystem)

การพัฒนาระบบนิเวศดังกล่าวต้องอาศัยองค์ประกอบหลายด้าน ตั้งแต่ยานยนต์ไฟฟ้าและโครงสร้างพื้นฐานการชาร์จ ไปจนถึงระบบจัดเก็บข้อมูลและกระบวนการติดตามผลด้านสิ่งแวดล้อม โดยการเชื่อมโยงข้อมูลจากการดำเนินงานจริงเข้ากับกระบวนการตรวจสอบที่น่าเชื่อถือ จะช่วยเพิ่มความพร้อมในการเข้าร่วมกลไกด้านคาร์บอนที่มีข้อกำหนดชัดเจน

สำหรับองค์กรที่ลงทุนในยานยนต์ไฟฟ้าหรือพลังงานหมุนเวียนอยู่แล้ว บทเรียนสำคัญคือการวางระบบติดตามผลตั้งแต่ต้นโครงการ ไม่ว่าจะเป็นข้อมูลการใช้พลังงาน ระยะทางการให้บริการ ปริมาณการปล่อยก๊าซเรือนกระจก หรือข้อมูลที่ใช้เปรียบเทียบกับกรณีฐาน เพื่อให้สามารถประเมินผลลัพธ์ได้อย่างโปร่งใส

อย่างไรก็ตาม การมีเทคโนโลยีสะอาดเพียงอย่างเดียวไม่ได้รับประกันว่าจะสามารถสร้าง ITMOs หรือเข้าถึงตลาดคาร์บอนระหว่างประเทศได้ ทุกโครงการยังต้องผ่านหลักเกณฑ์ด้านระเบียบวิธี การรับรอง และการอนุญาตที่เกี่ยวข้อง

โอกาสของธุรกิจไทยในตลาดคาร์บอนต่ำ

ความเคลื่อนไหวของ EA ชี้ให้เห็นถึงโอกาสที่ภาคธุรกิจไทยสามารถนำการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกมาเชื่อมโยงกับการพัฒนาธุรกิจได้ โดยเฉพาะองค์กรที่มีการลงทุนด้านพลังงานสะอาด การขนส่งไฟฟ้า และโครงสร้างพื้นฐานที่สามารถติดตามผลการดำเนินงานได้

แนวทางที่ผู้ประกอบการควรพิจารณา ได้แก่

• พัฒนาระบบ MRV: จัดทำระบบ Measurement, Reporting and Verification หรือการตรวจวัด การรายงาน และการทวนสอบ เพื่อให้ข้อมูลด้านการลดก๊าซเรือนกระจกมีความน่าเชื่อถือ

• ประเมินศักยภาพของโครงการตั้งแต่ต้น: ตรวจสอบว่ากิจกรรมสามารถแสดงผลการลดก๊าซเรือนกระจกเพิ่มเติมจากกรณีฐานได้หรือไม่ และมีระเบียบวิธีที่เหมาะสมรองรับหรือไม่

• ศึกษากลไกตลาดและข้อกำหนดระหว่างประเทศ: ทำความเข้าใจเงื่อนไขการรับรอง การอนุญาต การถ่ายโอน และการใช้ผลการลดก๊าซเรือนกระจกให้ตรงกับประเภทโครงการ

• วางแผนธุรกิจโดยไม่พึ่งรายได้จากคาร์บอนเพียงอย่างเดียว: ประเมินความคุ้มค่าของโครงการจากผลการดำเนินงานหลัก ควบคู่กับโอกาสสร้างรายได้หรือมูลค่าเพิ่มเติมจากการลดก๊าซเรือนกระจก

สำหรับผู้ประกอบการในห่วงโซ่อุปทาน EV การขยายตัวของโครงการรถโดยสารไฟฟ้าอาจสร้างโอกาสในด้านการผลิตชิ้นส่วน การบำรุงรักษา ระบบชาร์จ และบริการที่เกี่ยวข้อง ขณะที่ผู้ประกอบการขนาดเล็กสามารถเริ่มต้นจากการพัฒนาประสิทธิภาพการใช้พลังงานและจัดเก็บข้อมูลการดำเนินงานให้เป็นระบบ ก่อนพิจารณาโอกาสเข้าร่วมโครงการด้านคาร์บอนในลำดับต่อไป

บทสรุป: เปลี่ยนการลดคาร์บอนให้เป็นโอกาสทางธุรกิจ

การส่งมอบ 57,327 ITMOs จากโครงการ Bangkok E-Bus Programme และยอดส่งมอบสะสม 108,960 ITMOs ของ EA สะท้อนให้เห็นถึงความเป็นไปได้ในการเชื่อมโยงการเดินรถโดยสารไฟฟ้าเข้ากับกลไกความร่วมมือด้านสภาพภูมิอากาศระหว่างประเทศ

สำหรับภาคธุรกิจ บทเรียนสำคัญคือการลดก๊าซเรือนกระจกสามารถเป็นส่วนหนึ่งของการสร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจได้ หากมีการออกแบบโครงการที่เหมาะสม ระบบข้อมูลที่ตรวจสอบได้ และการดำเนินงานตามข้อกำหนดอย่างครบถ้วน

ในระยะต่อไป ความสามารถในการสร้างผลลัพธ์ด้านสิ่งแวดล้อมที่วัดผลได้ ควบคู่กับการบริหารจัดการต้นทุนและความเสี่ยงทางธุรกิจ จะเป็นปัจจัยสำคัญที่ช่วยให้องค์กรใช้ประโยชน์จากโอกาสในเศรษฐกิจคาร์บอนต่ำได้อย่างยั่งยืน