รู้จัก “Nature Positive” เป้าหมายโลกใหม่ เพื่อธรรมชาติและเราทุกคน

ในยุคที่วิกฤตด้านสิ่งแวดล้อมส่งผลกระทบต่อวิถีชีวิตของทุกคน แนวคิด “Nature Positive” ได้กลายเป็นเป้าหมายระดับโลกฉบับใหม่ เพื่อชะลอ ฟื้นฟู และหยุดยั้งความเสื่อมโทรมของระบบนิเวศอย่างเร่งด่วน

นายสุกฤษฏิ์ชัย ธีระเริงฤทธิ์ รองผู้อำนวยการมูลนิธิสถาบันราชพฤกษ์ ในฐานะที่ปรึกษาคณะกรรมาธิการวิสามัญพิจารณาศึกษามาตรการและแนวทางการบริหารจัดการแก้ไขปัญหาไฟป่า และติดตามปัญหาวิกฤตฝุ่นละอองขนาดเล็ก (PM 2.5) ในสภาผู้แทนราษฎร ให้ข้อมูลว่า ในส่วนของ Nature Positive คือเป้าหมายระดับโลกในการหยุดยั้งการสูญเสียและฟื้นคืนธรรมชาติให้ “เป็นบวก” ภายในปี ค.ศ. 2030 หลังจากการปฏิวัติอุตสาหกรรมช่วงปลายศตวรรษที่ 18 จนถึงปัจจุบันที่ใช้ทรัพยากรจนธรรมชาติ "ติดลบ" ใกล้ถึงจุดวิกฤติที่จะฟื้นคืนธรรมชาติให้ย้อนกลับมาเหมือนเดิมได้

โดยแนวคิดนี้ต่างจากแนวคิดอนุรักษ์รูปแบบเดิมที่มุ่งเน้นเพียงการ "ลดผลกระทบ" แต่เป็นการปรับเป้าหมายไปสู่การ "คืนธรรมชาติให้ได้มากกว่าที่ใช้ไป" ผ่านการเพิ่มความอุดมสมบูรณ์ของสิ่งมีชีวิตและพื้นที่ป่าอย่างเป็นรูปธรรม

ในการขับเคลื่อนเรื่องนี้ ประชาคมโลกได้สร้าง 3 เครื่องมือสำคัญขึ้นมาทำงานร่วมกัน ได้แก่:

• Kunming–Montreal Global Biodiversity Framework (GBF) ที่เปรียบเหมือนกฎหมายแม่บทระดับรัฐบาล

• กรอบ Taskforce on Nature-related Financial Disclosures (TNFD) สำหรับให้ภาคธุรกิจตรวจสอบความเสี่ยงของตนเอง

• Science-Based Targets for Nature (SBTN) ที่เป็นคู่มือมาตรฐานทางวิทยาศาสตร์เพื่อให้นำไปลงมือทำได้จริง

จากกรอบกติกาโลกข้างต้น ทั้งภาคธุรกิจและประชาชนทั่วไปสามารถนำมาปรับใช้ในชีวิตจริงและการดำเนินงาน ผ่าน 4 ขั้นตอนการจัดการ เพื่อพลิกธรรมชาติจากลบให้เป็นบวก ดังนี้:

1. หลีกเลี่ยง (Avoid): ป้องกันผลกระทบตั้งแต่ต้นทาง เช่น หยุดใช้วัตถุดิบจากการทำลายธรรมชาติ

2. ลด (Reduce): ลดการใช้ทรัพยากร การปล่อยมลพิษ ขยะ และพลังงานในกระบวนการผลิตและการดำเนินชีวิต

3. ฟื้นฟู (Restore): ฟื้นฟูระบบนิเวศแหล่งน้ำ และเพิ่มพื้นที่สีเขียวในโครงการหรือชุมชน

4. ชดเชย (Offset): ชดเชยผลกระทบส่วนที่ไม่สามารถหลีกเลี่ยงได้เป็นทางเลือกสุดท้ายอย่างรับผิดชอบและตรวจสอบได้

Nature Positive ไม่ใช่เพียงกิจกรรม CSR แต่คือหลักคิดหลักการเพื่อบริหารงานให้สร้างความยั่งยืนต่อธุรกิจ เพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขัน และฟื้นฟูระบบนิเวศไปพร้อมกัน