บอร์ดดาต้าเซ็นเตอร์เร่งคลอดเกณฑ์ใหม่ คุมไฟ–น้ำ–ทำเล จ่อบังคับใช้กลาง ต.ค. 2569

สภาพัฒน์เร่งรวบรวมข้อมูลวางเกณฑ์กำกับดาต้าเซ็นเตอร์ หลังบอร์ดฯ ชะลอ 166 โครงการทั่วประเทศ เตรียมกำหนดมาตรฐานด้านการใช้ไฟฟ้า น้ำ ทำเล โครงสร้างพื้นฐาน และสิ่งแวดล้อม คาดได้ข้อสรุปภายในเดือนกันยายน และเริ่มบังคับใช้จริง ไม่เกินกลางเดือนตุลาคม 2569 ท่ามกลางการจับตาของนักลงทุนที่รอความชัดเจนเพื่อเดินหน้าโครงการต่อ

อุตสาหกรรม Data Center กำลังเข้าสู่ช่วงเปลี่ยนผ่านครั้งสำคัญของประเทศไทย จากเดิมที่การอนุมัติและกำกับดูแลกระจายอยู่ตามหน่วยงานต่าง ๆ สู่การมีกรอบกลางที่ต้องพิจารณาทั้งมิติเศรษฐกิจ โครงสร้างพื้นฐาน พื้นที่และอาคาร รวมถึงสิ่งแวดล้อม

ความเคลื่อนไหวดังกล่าวเกิดขึ้นหลังการประชุม คณะกรรมการนโยบายการประกอบกิจการดาต้าเซ็นเตอร์ ครั้งแรกเมื่อวันที่ 4 กันยายน 2569 ซึ่งมีมติให้เร่งจัดทำข้อมูลและมาตรฐานกลาง พร้อมชะลอการก่อสร้างและการอนุมัติโครงการที่อยู่ระหว่างดำเนินการรวม 166 โครงการ แบ่งเป็นโครงการที่อยู่ระหว่างก่อสร้าง 49 โครงการ และอยู่ระหว่างการขออนุญาต 117 โครงการ เพื่อรอหลักเกณฑ์กำกับดูแลชุดใหม่

จาก “โอกาสลงทุน” สู่ “การลงทุนที่ต้องสร้างมูลค่าให้ประเทศ”
เกณฑ์ใหม่กำลังเปลี่ยนโจทย์ Data Center ไทยจากการดึงเงินลงทุนเพียงอย่างเดียว ไปสู่การบริหารทรัพยากร พลังงาน สิ่งแวดล้อม และผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจในภาพรวม

จาก 166 โครงการ สู่โจทย์ใหญ่ “จะจัดการอย่างไรให้สมดุล”

ข้อมูลล่าสุดจากหน่วยงานภาครัฐระบุว่า ขณะนี้มีข้อมูลโครงการ Data Center ทั้งที่เปิดดำเนินการแล้ว อยู่ระหว่างก่อสร้าง และอยู่ระหว่างการขออนุญาต ถูกนำมารวบรวมเพื่อใช้เป็นฐานในการออกแบบเกณฑ์ใหม่ โดย สภาพัฒน์ ทำหน้าที่ฝ่ายเลขานุการของบอร์ดฯ และประสานข้อมูลจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง

การชะลอโครงการ 166 แห่งจึงไม่ได้หมายถึงการยุติการลงทุนในอุตสาหกรรม Data Center แต่เป็นการเปิดช่วงเวลาให้ภาครัฐจัดทำ Minimum Requirement และกลไกกลั่นกรองโครงการให้เป็นระบบมากขึ้น

ภาครัฐยังมอง Data Center ในฐานะโครงสร้างพื้นฐานสำคัญของ Cloud, AI และเศรษฐกิจดิจิทัล ดังนั้นโจทย์สำคัญจึงไม่ใช่เพียงว่าจะ “รับหรือไม่รับ” การลงทุน แต่คือจะออกแบบกติกาอย่างไรให้การลงทุนสามารถเติบโตได้ โดยไม่สร้างแรงกดดันต่อพลังงาน น้ำ สิ่งแวดล้อม และชุมชน

เกณฑ์ใหม่จับตา 4 มิติ ตั้งแต่เศรษฐกิจถึงสิ่งแวดล้อม

การทำงานของบอร์ดฯ ถูกแบ่งออกเป็น คณะอนุกรรมการเฉพาะด้าน 4 ชุด ได้แก่

1. ด้านเศรษฐกิจ — พิจารณาหลักเกณฑ์และประโยชน์ทางเศรษฐกิจของโครงการ

2. ด้านโครงสร้างพื้นฐาน — ประเมินความพร้อมของระบบไฟฟ้า น้ำ และสาธารณูปโภค

3. ด้านพื้นที่และอาคาร — พิจารณาทำเล ผังเมือง และมาตรฐานอาคาร

4. ด้านสิ่งแวดล้อม — กำหนดมาตรฐานด้านสิ่งแวดล้อมและแนวทาง Green Data Center

แต่ละด้านจะร่วมกันจัดทำ Minimum Requirement เพื่อใช้เป็นข้อมูลประกอบการพิจารณาโครงการ ก่อนนำเสนอให้บอร์ดฯ พิจารณาในภาพรวม

ไฟฟ้า: ขนาดโครงการจะกลายเป็นตัวแปรสำคัญ

หนึ่งในหลักเกณฑ์ที่มีการเปิดเผยเบื้องต้น คือ Data Center ที่ใช้ไฟฟ้ามากกว่า 2 เมกะวัตต์ จะถือเป็นกิจการประเภทอุตสาหกรรม ขณะที่รายละเอียดเกี่ยวกับระดับการใช้ไฟฟ้าของแต่ละประเภท รวมถึงอัตราค่าไฟสำหรับธุรกิจ Data Center ยังอยู่ระหว่างการพิจารณา

สภาพัฒน์ยังระบุถึงแนวคิดในการกำหนดเกณฑ์สำหรับ Hyperscale Data Center ซึ่งอาจพิจารณาระดับการใช้ไฟฟ้าตั้งแต่ 100 เมกะวัตต์ขึ้นไป แต่ตัวเลขดังกล่าวยังเป็นแนวทางที่ต้องผ่านการพิจารณาของบอร์ดฯ ไม่ใช่เกณฑ์ที่ประกาศใช้แล้ว

“ขนาดการใช้ไฟ” กำลังกลายเป็นหนึ่งในตัวแปรสำคัญของการกำกับ Data Center เพราะโครงการขนาดใหญ่ไม่ได้กระทบเฉพาะต้นทุนของผู้ประกอบการ แต่เกี่ยวข้องกับความมั่นคงของระบบพลังงานและการจัดสรรทรัพยากรในภาพรวม

น้ำ–ไฟ–ที่ดิน: ทรัพยากรที่ต้องบริหารไปพร้อมกับการลงทุน

Data Center เป็นโครงสร้างพื้นฐานที่มีความต้องการใช้ ไฟฟ้า น้ำ และระบบสาธารณูปโภค ในระดับสูง ทำให้การออกแบบเกณฑ์ใหม่ไม่ได้มองเพียงมูลค่าการลงทุน แต่ต้องประเมินต้นทุนทางเศรษฐกิจและผลกระทบทางสิ่งแวดล้อมควบคู่กัน

กรอบนโยบายของภาครัฐระบุถึงแนวทาง การใช้พลังงานสะอาด การรักษาความมั่นคงทางพลังงาน การจัดสรรทรัพยากรน้ำอย่างเป็นธรรม การเพิ่มประสิทธิภาพการใช้ไฟฟ้าและน้ำ ตลอดจนการป้องกันผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและชุมชน

จึงมีแนวโน้มว่าแนวคิด Green Data Center จะกลายเป็นองค์ประกอบสำคัญของการพัฒนาอุตสาหกรรมในระยะต่อไป ไม่ว่าจะเป็นการใช้พลังงานหมุนเวียน เทคโนโลยีเพิ่มประสิทธิภาพพลังงาน หรือการบริหารจัดการทรัพยากรอย่างมีประสิทธิภาพ

โซนนิ่งกำลังเปลี่ยนสมการของการลงทุน

อีกหนึ่งประเด็นที่ผู้ประกอบการต้องจับตาคือ ทำเลและผังเมือง โดยเฉพาะโครงการขนาดใหญ่ที่มีการใช้พลังงานสูง

แนวทางที่อยู่ระหว่างการจัดทำระบุว่า หาก Data Center เข้าเกณฑ์เป็นกิจการอุตสาหกรรม จะต้องพิจารณาพื้นที่ตั้งที่เหมาะสม รวมถึงพื้นที่นิคมอุตสาหกรรมที่กำหนด เพื่อหลีกเลี่ยงผลกระทบต่อภาคครัวเรือน ขณะที่รายละเอียดเรื่องพื้นที่และเงื่อนไขสำหรับ Data Center แต่ละขนาดยังต้องรอข้อสรุปจากบอร์ดฯ

ประเด็นนี้มีความหมายต่อผู้ลงทุนโดยตรง เพราะ ทำเลจะไม่ได้ถูกประเมินจากราคาที่ดินหรือความใกล้โครงข่ายเพียงอย่างเดียว แต่ต้องพิจารณาความพร้อมของไฟฟ้า น้ำ ระบบสาธารณูปโภค ผังเมือง และข้อกำหนดด้านสิ่งแวดล้อมไปพร้อมกัน

จาก “ลงทุนมาก” สู่ “สร้างมูลค่าให้ไทยมาก”

อีกโจทย์ที่ภาครัฐให้ความสำคัญคือ ผลตอบแทนทางเศรษฐกิจของประเทศ เพราะ Data Center เป็นธุรกิจที่ใช้เงินลงทุนสูง แต่ไม่ได้สร้างการจ้างงานโดยตรงในสัดส่วนเดียวกับมูลค่าการลงทุน

แนวคิดของบอร์ดฯ จึงมีทิศทางไปสู่การใช้กระบวนการ Pitching และการกลั่นกรองโครงการ เพื่อประเมินว่าโครงการใดสร้างประโยชน์ต่อประเทศไทยได้มากกว่า ทั้งในมิติการลงทุน การใช้ทรัพยากร การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน การใช้พลังงานสะอาด และการเชื่อมโยงกับระบบเศรษฐกิจไทย

โจทย์นี้ยังเชื่อมโยงกับโอกาสของธุรกิจไทยในห่วงโซ่ Data Center ตั้งแต่ วิศวกรรม ระบบไฟฟ้าและทำความเย็น อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ ระบบรักษาความปลอดภัย ซอฟต์แวร์ Cloud ไปจนถึงบริการบำรุงรักษาและพลังงานสะอาด

ดังนั้น หากกติกาใหม่ไม่ได้มอง Data Center เป็นเพียง “ผู้ใช้ทรัพยากร” แต่สามารถเชื่อมการลงทุนเข้ากับ Local Supply Chain และ Digital Ecosystem ได้ ก็อาจทำให้เม็ดเงินลงทุนขนาดใหญ่สร้างผลต่อเศรษฐกิจไทยในวงกว้างขึ้น

เส้นตายกลาง ต.ค. นักลงทุนรอ “กติกาที่ชัด”

ล่าสุด นายดนุชา พิชยนันท์ เลขาธิการสภาพัฒน์ ในฐานะกรรมการและเลขานุการบอร์ดดาต้าเซ็นเตอร์ เปิดเผยว่า หน่วยงานที่เกี่ยวข้องได้ทยอยส่งข้อมูลเกี่ยวกับผู้ให้บริการ ขนาดโครงการ และค่าเฉลี่ยการใช้ไฟฟ้าและน้ำให้สภาพัฒน์แล้ว โดยคาดว่าจะสามารถสรุปหลักเกณฑ์และเริ่มบังคับใช้ได้ ไม่เกินกลางเดือนตุลาคม 2569

ช่วงเวลานี้จึงถือเป็น Regulatory Watch ที่ผู้ประกอบการและนักลงทุน Data Center ควรติดตามอย่างใกล้ชิด เพราะรายละเอียดสุดท้ายของเกณฑ์จะส่งผลต่อทั้ง การเลือกทำเล ขนาดโครงการ ต้นทุนพลังงาน การออกแบบอาคาร มาตรฐานสิ่งแวดล้อม และแผนการลงทุน

สำหรับประเทศไทย ความท้าทายไม่ใช่เพียงการดึง Data Center เข้ามาให้มากที่สุด แต่คือการสร้างกติกาที่ทำให้การลงทุนด้าน AI และ Digital Infrastructure เติบโตได้อย่างมีประสิทธิภาพ ใช้ทรัพยากรอย่างรับผิดชอบ และสร้างมูลค่าเพิ่มให้เศรษฐกิจไทยในระยะยาว

Data Center ไทยกำลังเข้าสู่ “กติกาใหม่”

การออกเกณฑ์กำกับ Data Center ครั้งนี้จึงเป็นมากกว่าการจัดระเบียบธุรกิจหนึ่งประเภท แต่เป็นการวางโครงสร้างพื้นฐานสำหรับเศรษฐกิจยุค AI, Cloud และ Digital Economy

สำหรับนักลงทุน จุดสำคัญคือความชัดเจนและความสามารถในการคาดการณ์กฎเกณฑ์ ขณะที่สำหรับภาครัฐ โจทย์สำคัญคือการรักษาสมดุลระหว่าง การดึงดูดเงินลงทุนกับความมั่นคงด้านพลังงาน การจัดการน้ำ ผังเมือง สิ่งแวดล้อม และผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจของประเทศ

หากกติกาชุดใหม่สามารถทำให้ทั้งรัฐ นักลงทุน และชุมชนเห็นภาพเดียวกันได้ Data Center ก็มีโอกาสก้าวจากการเป็นเพียงโครงสร้างพื้นฐานรองรับ AI ไปสู่ หนึ่งในฐานสำคัญของเศรษฐกิจดิจิทัลไทย ที่สร้างทั้งการลงทุน เทคโนโลยี และห่วงโซ่มูลค่าใหม่ให้กับประเทศ