โอกาสธุรกิจสุขภาพสร้างสรรค์ในเศรษฐกิจเวลเนสของไทย

สุขภาพสามารถก่อให้เกิดประโยชน์และมีรายได้มหาศาลในการทำธุรกิจดังจะเห็นได้จากธุรกิจของโรงพยาบาลร้านขายยาและบริการสุขภาพอีกหลากหลายล้วนแต่สามารถสร้างผลประโยชน์จำนวนมหาศาลทั้งสิ้นแต่โดนส่วนใหญ่อยู่ในขอบเขตของการรักษาพยาบาลและการฟื้นฟูสภาพแต่ธุรกิจสุขภาพที่เกี่ยวข้องกับการป้องกันและการส่งเสริมสุขภาพ ยังมีไม่มากนักแม้จะมีการพูดถึงอาหารเสริมสุขภาพจำนวนมหาศาลก็ตามดังนั้นธุรกิจสุขภาพสร้างสรรค์ในที่นี้จึงมีความหมายที่แตกต่างไปจากเดิมโดยจะมุ่งเน้นในส่วนที่เกี่ยวกับ การสร้างเสริมสุขภาพเป็นด้านหลักและอาจจะเสริมด้วยการฟื้นฟูสุขภาพเป็นลำดับต่อมา

ธุรกิจสุขภาพสร้างสรรค์ที่เน้นการสร้างสุขภาพจึงเป็นอีกธุรกิจหนึ่ง ที่มีความเหมาะสมจะดำเนินการอย่างจริงจังและจะต้องอาศัยการคิดค้น สร้างสรรค์กิจกรรมต่างๆให้สอดคล้องกับบริบทที่แตกต่างกัน ในแนวคิดของธุรกิจ สุขภาพสร้างสรรค์นั้นประกอบไปด้วยหลักการที่สำคัญดังต่อไปนี้คือ

• การพึ่งตนเองหรือการดูแลสุขภาพด้วยตนเองซึ่งเป็นสิ่งสำคัญที่สุดที่จะทำให้มนุษย์มีสุขภาพดีเพราะการมีสุขภาพดีเริ่มต้นที่ตัวเราครอบครัวของเราหรือสุขภาพดีเริ่มต้นที่บ้านภายใต้คำกล่าวที่ว่า แม้นเราไม่ใช่หมอเราก็สามารถดูแลสุขภาพของตัวเราได้
   
• การมีส่วนร่วมก็เป็นอีกแนวความคิดหนึ่งที่สำคัญเพราะการมีส่วนร่วมจะสามารถระดมหรือเพิ่มศักยภาพของการดำเนินการได้การมีส่วนร่วมมีได้หลายระดับตามความเหมาะสมของแต่ละพื้นที่
   
• การทำงานแบบเครือข่ายจะช่วยให้ ศักยภาพสูงขึ้นเพราะสามารถใช้ความพร้อมขององค์กรในการขับเคลื่อนได้อย่างอิสระและสอดคล้องกับบริบทที่แตกต่างกัน

ธุรกิจสุขภาพสร้างสรรค์จึงมีจุดเน้นที่  การสร้างเสริมสุขภาพ การดูแลสุขภาพด้วยตนเอง การมีส่วนร่วม และการทำงานแบบเครือข่าย การดำเนินงานในลักษณะนี้จะมีความเชื่อมโยงกับธุรกิจในด้านต่างๆอีกมากมายซึ่งหากมีความสามารถในการบริหารจัดการที่ดีก็สามารถสร้างพลังที่มหาศาลได้และก่อให้เกิดการขับเคลื่อนทางสังคมในด้านสุขภาพและคุณภาพชีวิตของประชาชนโดยเฉพาะอย่างยิ่งผู้ป่วย ติดเตียง ผู้สูงอายุ กลุ่มผู้เปราะบาง ผู้พิการหรือผู้ยากไร้ เป็นต้น

ในการดำเนินงานธุรกิจสุขภาพสร้างสรรค์จะมีความยั่งยืนในการทำงานเพราะธุรกิจส่วนหนึ่งจะช่วยทำให้งานพัฒนาต่อไปได้ทั้งในส่วนของผู้ปฏิบัติงานหรือผู้เกี่ยวข้องและยังเชื่อมโยงถึงผู้ให้การสนับสนุนอีกด้วยและที่สำคัญอีกประการหนึ่งแนวแนวความคิดนี้ก็คือ ผลประโยชน์ที่เกิดขึ้นจำนวนหนึ่งจะนำไปใช้เป็นประโยชน์สาธารณะและจะพัฒนาไปสู่การเป็นกองทุนของผู้ยากไร้ในอนาคต

ความยากลำบากของการดำเนินการธุรกิจในลักษณะนี้จะต้องอาศัยผู้นำหรือทีมงานที่มีความคิดสร้างสรรค์และอุดมการเพื่อส่วนรวมอย่างแท้จริงจึงจะสามารถคิดค้นนวัตกรรมใหม่ใหม่ได้และมีความพร้อมที่จะดำเนินการภายใต้สังคมในปัจจุบันที่มีความเหลื่อมล้ำมากขึ้นมากขึ้นและความเห็นแก่ตัวสูงขึ้นตลอดเวลาภายใต้การเห็นประโยชน์ทั้งทรัพย์สินเงินทอง และอำนาจวาสนาต่างๆที่จะตามมาดังปรากฏอยู่ในขณะนี้

การเริ่มต้นธุรกิจสุขภาพสร้างสรรค์จากจุดเล็กๆนี้จะค่อยค่อยเติบโตขึ้นไปตามลำดับขั้นของความพยายามและความร่วมมือของทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้องทั้งภาครัฐและภาคเอกชนและภาคประชาสังคม

สถิติที่น่าสนใจเกี่ยวกับธุรกิจสุขภาพในประเทศไทย

มูลค่าธุรกิจสุขภาพและเวลเนสของไทย

ในปี 2567 มูลค่าธุรกิจสุขภาพและเวลเนสของไทยอยู่ที่ประมาณ 1.4–1.5 ล้านล้านบาท และมีแนวโน้มเติบโตเฉลี่ย 7–10% ต่อปี โดยเฉพาะในกลุ่มธุรกิจท่องเที่ยวเชิงสุขภาพ เวชศาสตร์ป้องกัน และผลิตภัณฑ์สุขภาพ。
 
รายได้ธุรกิจโรงพยาบาลเอกชน

รายได้รวมของโรงพยาบาลเอกชนในปี 2567 อยู่ที่ประมาณ 322,000 ล้านบาท และคาดว่าจะเพิ่มขึ้นเป็น 330,000 ล้านบาทในปี 2568 โดยอัตราการเติบโตลดลงเหลือประมาณ 3% ต่อปี หลังจากการเติบโตก้าวกระโดดในทศวรรษที่ผ่านมา。

การเติบโตของบริการสุขภาพเฉพาะทาง

บริการเสริมความงามและเวชศาสตร์เชิงป้องกัน (Wellness & Preventive Care) มีแนวโน้มเติบโตดี โดยตลาดเสริมความงามของไทยขยายตัวเฉลี่ย 14% ต่อปีในช่วงปี 2562–2566 ส่วนบริการ Wellness และ Preventive Care มีผู้เข้ารับบริการเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง และสร้างรายได้แบบประจำ (Recurring Income) ได้ดี

ปัจจัยผลักดันธุรกิจสุขภาพ

ประเทศไทยเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุโดยสมบูรณ์ (Aged Society) ในปี 2567 โดยมีสัดส่วนประชากรอายุ 65 ปีขึ้นไป 14% และคาดว่าจะเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุระดับสุดยอด (Super-aged Society) ในปี 2576 ที่ประชากรอายุ 65 ปีขึ้นไป 20%。

การเติบโตของชนชั้นกลางและกำลังซื้อที่สูงขึ้น รวมถึงการเพิ่มขึ้นของโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) ส่งผลให้ความต้องการบริการสุขภาพทั้งรักษาและป้องกันเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง

การท่องเที่ยวเชิงสุขภาพ

การท่องเที่ยวเชิงสุขภาพ (Wellness Tourism) เป็นภาคส่วนที่เติบโตเร็วที่สุดในอุตสาหกรรม Wellness Economy ของไทย และเป็นหนึ่งในจุดแข็งสำคัญที่ทำให้ไทยเป็นเป้าหมายของนักท่องเที่ยวสุขภาพจากทั่วโลก

ความร่วมมือภาครัฐ-เอกชน
รัฐบาลมีนโยบายผลักดันให้ไทยเป็นศูนย์กลาง Medical & Wellness Hub ของภูมิภาค โดยเน้นความร่วมมือระหว่างภาครัฐและเอกชนในการพัฒนาระบบสุขภาพและบริการที่ทันสมัย

การเชื่อมโยงกับธุรกิจสุขภาพสร้างสรรค์

สถิติเหล่านี้สะท้อนให้เห็นว่า ธุรกิจสุขภาพไม่ได้จำกัดอยู่แค่การรักษาพยาบาลหรือฟื้นฟูสภาพเท่านั้น แต่ยังครอบคลุมถึงการสร้างเสริมสุขภาพ การป้องกันโรค และการยกระดับคุณภาพชีวิต ซึ่งเป็นแนวทางหลักของธุรกิจสุขภาพสร้างสรรค์ที่คุณเน้นไว้ในบทความ โดยเฉพาะการดูแลสุขภาพด้วยตนเอง การมีส่วนร่วม และการทำงานเครือข่าย ซึ่งจะช่วยเสริมพลังให้ธุรกิจสุขภาพของไทยเติบโตอย่างยั่งยืนและตอบโจทย์สังคมไทยในยุคปัจจุบัน