อินโดนีเซียตั้งเป้าข้อตกลงการค้า 33,000 ล้านดอลลาร์กับสหรัฐฯ เปิดเกมใหม่ห่วงโซ่อุปทานอาเซียน

รัฐบาลอินโดนีเซียเดินหน้าขยายความร่วมมือทางเศรษฐกิจกับสหรัฐอเมริกา โดยตั้งเป้าผลักดันข้อตกลงทางการค้าและธุรกิจระหว่างสองประเทศให้มีมูลค่ารวม 33,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐในปี 2569 หวังเพิ่มโอกาสทางธุรกิจ สร้างการจ้างงาน และเสริมความแข็งแกร่งของห่วงโซ่อุปทานระหว่างกัน

ความเคลื่อนไหวดังกล่าวสะท้อนยุทธศาสตร์ของอินโดนีเซียที่ต้องการใช้ความร่วมมือกับตลาดขนาดใหญ่เพื่อดึงดูดการลงทุน ยกระดับอุตสาหกรรมภายในประเทศ และเชื่อมโยงธุรกิจท้องถิ่นเข้ากับเครือข่ายการผลิตระดับโลก ขณะเดียวกันยังเป็นประเด็นที่ผู้ประกอบการอาเซียน รวมถึงไทย ควรติดตามอย่างใกล้ชิด

การค้าอินโดนีเซีย–สหรัฐฯ เติบโตต่อเนื่อง ดึงการลงทุนเข้าสู่อุตสาหกรรมอนาคต

เมื่อวันที่ 27 ตุลาคม 2569 แอร์ลังงา ฮาร์ตาร์โต รัฐมนตรีประสานงานด้านเศรษฐกิจของอินโดนีเซีย เปิดเผยระหว่างหารือกับคณะผู้แทนสภาธุรกิจสหรัฐฯ–อาเซียน (US-ASEAN Business Council: US-ABC) ว่า รัฐบาลตั้งเป้าผลักดันข้อตกลงทางการค้าและธุรกิจระหว่างอินโดนีเซียกับสหรัฐฯ ให้มีมูลค่ารวมประมาณ 33,000 ล้านดอลลาร์ในปีนี้ โดยคาดหวังว่าจะช่วยสนับสนุนธุรกิจหลายภาคส่วน สร้างงาน และเพิ่มความเชื่อมโยงของห่วงโซ่อุปทานระหว่างสองประเทศ

ตัวเลขดังกล่าวเกิดขึ้นท่ามกลางความสัมพันธ์ทางเศรษฐกิจที่ขยายตัวต่อเนื่อง โดยข้อมูลของรัฐบาลอินโดนีเซียระบุว่า ในช่วงเดือนมกราคม–สิงหาคม 2569 มูลค่าการค้าระหว่างสองประเทศอยู่ที่ 32,340 ล้านดอลลาร์สหรัฐ เพิ่มขึ้น 11.82% เมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อน ขณะที่สหรัฐฯ เป็นตลาดส่งออกขนาดใหญ่อันดับ 2 ของอินโดนีเซีย

ด้านการลงทุนโดยตรงจากสหรัฐฯ ในอินโดนีเซียมีมูลค่า 3,400 ล้านดอลลาร์ในช่วง 3 ไตรมาสแรกของปี 2569 สูงกว่ามูลค่าราว 3,000 ล้านดอลลาร์ตลอดปี 2568 ส่งผลให้สหรัฐฯ เป็นแหล่งเงินลงทุนต่างชาติอันดับ 4 ของอินโดนีเซียในช่วงเวลาที่รายงาน

เป้าหมาย 33,000 ล้านดอลลาร์เป็นมูลค่าที่รัฐบาลอินโดนีเซียคาดหวังจากข้อตกลงทางการค้าและธุรกิจ ไม่ใช่ยอดการค้าที่เกิดขึ้นจริงแล้วทั้งหมด ขณะที่มูลค่าการค้าระหว่างสองประเทศในช่วง 8 เดือนแรกของปีอยู่ที่ 32,340 ล้านดอลลาร์

เร่งอุตสาหกรรมมูลค่าเพิ่ม ดึงเทคโนโลยีและการลงทุนเข้าสู่ประเทศ

อินโดนีเซียกำลังวางตำแหน่งตัวเองให้เป็นฐานการผลิตและการลงทุนที่มีบทบาทมากขึ้นในภูมิภาค โดยมุ่งเน้นอุตสาหกรรมส่งออก การพึ่งพาตนเองด้านอาหาร การเปลี่ยนผ่านสู่ดิจิทัล เศรษฐกิจสีเขียวและเศรษฐกิจทางทะเล ตลอดจนการลงทุนเชิงยุทธศาสตร์ เพื่อสนับสนุนเป้าหมายการเติบโตทางเศรษฐกิจเฉลี่ย 8% ต่อปีภายในปี 2572 ซึ่งเป็นเป้าหมายของรัฐบาล

ภาคธุรกิจที่อินโดนีเซียต้องการดึงดูดการลงทุนจากสหรัฐฯ ได้แก่

• การผลิตขั้นสูง (Advanced Manufacturing): ยกระดับความสามารถในการผลิตและเพิ่มมูลค่าสินค้า

• โครงสร้างพื้นฐานดิจิทัล: รองรับการขยายตัวของเศรษฐกิจดิจิทัลและธุรกิจเทคโนโลยี

• ปัญญาประดิษฐ์ (AI): สนับสนุนการพัฒนาเทคโนโลยีและการนำ AI มาใช้ในภาคธุรกิจ

• พลังงานหมุนเวียน: เปิดทางสู่ความร่วมมือด้านพลังงานและการลงทุนที่สอดคล้องกับการเปลี่ยนผ่านทางเศรษฐกิจ

• เซมิคอนดักเตอร์: พัฒนาอุตสาหกรรมชิปและเชื่อมโยงผู้ประกอบการภายในประเทศเข้ากับห่วงโซ่อุปทานเทคโนโลยีโลก

ข้อมูลจากรัฐบาลอินโดนีเซียยังประเมินว่า ตลาดเซมิคอนดักเตอร์ภายในประเทศมีโอกาสเติบโตจาก 5,080 ล้านดอลลาร์ในปี 2568 เป็น 7,070 ล้านดอลลาร์ภายในปี 2573 ตัวเลขนี้เป็นการคาดการณ์ขนาดตลาด ไม่ใช่มูลค่าการลงทุนที่เกิดขึ้นแล้ว แต่สะท้อนทิศทางที่อินโดนีเซียต้องการผลักดันอุตสาหกรรมเทคโนโลยีให้มีบทบาทสูงขึ้น

อีกประเด็นสำคัญคือรัฐบาลต้องการให้การลงทุนจากต่างประเทศสร้างประโยชน์ต่อภาคธุรกิจในประเทศมากกว่าการนำเงินทุนเข้ามาเพียงอย่างเดียว โดยให้ความสำคัญกับ การร่วมทุน การถ่ายทอดเทคโนโลยี และการเชื่อมโยงผู้ประกอบการท้องถิ่นเข้ากับห่วงโซ่อุปทานระดับโลก แนวทางนี้อาจช่วยเพิ่มขีดความสามารถของอุตสาหกรรมอินโดนีเซียในระยะยาว

โอกาสและการแข่งขันใหม่ที่ผู้ส่งออกไทยต้องจับตา

การขยายความร่วมมือทางเศรษฐกิจระหว่างอินโดนีเซียกับสหรัฐฯ อาจส่งผลต่อผู้ประกอบการไทยผ่านหลายช่องทาง ทั้งการจัดซื้อวัตถุดิบ การลงทุนในฐานการผลิต การแข่งขันด้านตลาด และการเปลี่ยนแปลงของเครือข่ายซัพพลายเชนในอาเซียน อย่างไรก็ตาม ผลกระทบที่เกิดขึ้นจริงจะขึ้นอยู่กับรายละเอียดของข้อตกลงแต่ละรายการและการนำไปปฏิบัติ

1. โอกาสเชื่อมโยงห่วงโซ่อุปทานระดับภูมิภาค

หากบริษัทสหรัฐฯ ขยายการลงทุนในอินโดนีเซียมากขึ้น ผู้ผลิตไทยอาจมีโอกาสเข้าไปเป็นส่วนหนึ่งของเครือข่ายจัดหาสินค้าและบริการในภูมิภาค เช่น ชิ้นส่วนอุตสาหกรรม วัตถุดิบ บรรจุภัณฑ์ เครื่องจักร และบริการสนับสนุนการผลิต ทั้งนี้ โอกาสดังกล่าวต้องพิจารณาความต้องการซื้อจริง มาตรฐานของผู้ว่าจ้าง และความสามารถในการแข่งขันของผู้ประกอบการแต่ละราย

2. การแข่งขันด้านเงินลงทุนและฐานการผลิต

อินโดนีเซียกำลังผลักดันการลงทุนในอุตสาหกรรมที่มีมูลค่าเพิ่มสูง โดยเฉพาะการผลิตขั้นสูงและเทคโนโลยี หากสามารถดึงดูดเงินลงทุนและสร้างระบบนิเวศอุตสาหกรรมได้อย่างต่อเนื่อง ก็อาจเพิ่มการแข่งขันกับประเทศอื่นในอาเซียนในการดึงดูดนักลงทุน บุคลากร และกิจกรรมการผลิต

สำหรับไทย ประเด็นสำคัญจึงไม่ใช่เพียงการรักษาฐานการผลิตเดิม แต่รวมถึงการพัฒนาทักษะแรงงาน โครงสร้างพื้นฐาน เทคโนโลยี และสภาพแวดล้อมทางธุรกิจให้ตอบโจทย์การลงทุนในอุตสาหกรรมอนาคต

3. การเตรียมความพร้อมของผู้ส่งออก

ผู้ประกอบการไทยควรติดตามรายละเอียดของข้อตกลงและทิศทางการลงทุนระหว่างสองประเทศ พร้อมประเมินว่าธุรกิจของตนสามารถเข้าไปสนับสนุนห่วงโซ่อุปทานที่กำลังขยายตัวได้หรือไม่ โดยเฉพาะธุรกิจที่มีศักยภาพด้านคุณภาพสินค้า การส่งมอบตรงเวลา การตรวจสอบย้อนกลับ และมาตรฐานสากล

ความร่วมมือระหว่างอินโดนีเซียกับสหรัฐฯ ไม่ได้หมายถึงการแข่งขันเพียงอย่างเดียว หากผู้ประกอบการไทยสามารถระบุความต้องการของผู้ซื้อและสร้างความเชื่อมโยงกับเครือข่ายการผลิตในภูมิภาคได้ ก็อาจต่อยอดเป็นโอกาสทางธุรกิจใหม่

โจทย์สำคัญคือเปลี่ยนข้อตกลงให้เป็นผลทางเศรษฐกิจจริง

แม้เป้าหมายมูลค่า 33,000 ล้านดอลลาร์จะสะท้อนความพยายามของอินโดนีเซียในการขยายความสัมพันธ์ทางเศรษฐกิจกับสหรัฐฯ แต่ผลลัพธ์ในระยะยาวยังขึ้นอยู่กับว่าข้อตกลงจะนำไปสู่การซื้อขาย การลงทุน และการจ้างงานได้มากน้อยเพียงใด รวมถึงความสามารถของรัฐบาลในการลดอุปสรรคทางธุรกิจและสร้างเงื่อนไขที่เอื้อต่อการลงทุน

สำหรับไทย ข่าวนี้เป็นสัญญาณให้ผู้ประกอบการติดตามการเปลี่ยนแปลงของห่วงโซ่อุปทานในอาเซียนอย่างเป็นระบบ พร้อมมองหาโอกาสร่วมมือข้ามพรมแดนควบคู่กับการยกระดับประสิทธิภาพและมูลค่าเพิ่มของสินค้า

ในการแข่งขันดึงดูดการลงทุนของภูมิภาค ประเทศที่สามารถเชื่อมโยงตลาด เทคโนโลยี ผู้ผลิต และแรงงานเข้าด้วยกันได้อย่างมีประสิทธิภาพ ย่อมมีโอกาสสร้างความได้เปรียบทางธุรกิจมากขึ้น ขณะที่ผู้ส่งออกไทยควรเตรียมความพร้อมทั้งด้านมาตรฐาน ต้นทุน และการสร้างพันธมิตรในตลาดเป้าหมาย