GC และ SCGC ผนึกกำลังธุรกิจโอเลฟินส์ ตั้งบริษัทร่วมทุนดันปิโตรเคมีไทยสู่ TOP 10 โลก

อุตสาหกรรมปิโตรเคมีไทยกำลังเดินหน้าปรับโครงสร้างครั้งสำคัญ เมื่อ บริษัท พีทีที โกลบอล เคมิคอล จำกัด (มหาชน) หรือ GC และ บริษัท เอสซีจี เคมิคอลส์ จำกัด (มหาชน) หรือ SCGC ประกาศแผนผนึกกำลังธุรกิจโอเลฟินส์และพอลิโอเลฟินส์ในประเทศไทย ผ่านการจัดตั้งบริษัทร่วมทุน เพื่อรวมศักยภาพด้านการผลิต วัตถุดิบ เทคโนโลยี และเครือข่ายตลาด

ความร่วมมือครั้งนี้มีเป้าหมายสร้างผู้ผลิตปิโตรเคมีที่มีขนาดใหญ่และแข่งขันได้มากขึ้น โดยคาดว่าบริษัทร่วมทุนจะมีกำลังการผลิตโอเลฟินส์รวมประมาณ 7.1 ล้านตันต่อปี และก้าวขึ้นเป็นหนึ่งใน 10 ผู้ผลิตพอลิโอเลฟินส์รายใหญ่ที่สุดของโลกเมื่อพิจารณาจากกำลังการผลิต พร้อมเสริมบทบาทของไทยในฐานะศูนย์กลางปิโตรเคมีของภูมิภาคอาเซียน

รวมกำลังการผลิต 7.1 ล้านตันต่อปี ตั้งเป้าสร้าง Synergy 200 ล้านดอลลาร์

หัวใจสำคัญของแผนร่วมทุนคือการนำสินทรัพย์และความเชี่ยวชาญของทั้งสองบริษัทมาเชื่อมโยงกันตลอดห่วงโซ่อุปทาน ตั้งแต่การจัดหาวัตถุดิบ กระบวนการผลิต ไปจนถึงการพัฒนาผลิตภัณฑ์และการเข้าถึงตลาดปลายน้ำ

บริษัทร่วมทุนที่เสนอจัดตั้งขึ้นจะมีกำลังการผลิตโอเลฟินส์รวมประมาณ 7.1 ล้านตันต่อปี โดยคาดว่าจะสร้างประโยชน์จากการดำเนินธุรกิจร่วมกัน (Synergy) ประมาณ 150–200 ล้านดอลลาร์สหรัฐต่อปี หรือราว 5,000–6,800 ล้านบาท และคาดว่าจะทยอยรับรู้ประโยชน์ได้เต็มที่ภายในประมาณ 3 ปี

ประโยชน์ดังกล่าวมาจาก 3 ด้านหลัก ได้แก่

1. เพิ่มประสิทธิภาพการบริหารวัตถุดิบและซัพพลายเชน เชื่อมโยงความสามารถในการจัดหาวัตถุดิบและการผลิตของทั้งสองบริษัท เพื่อลดต้นทุนและเพิ่มความยืดหยุ่น

2. เสริมความแข็งแกร่งของพอร์ตผลิตภัณฑ์ ขยายความสามารถในการพัฒนาผลิตภัณฑ์พอลิเมอร์และผลิตภัณฑ์มูลค่าเพิ่มสูง รองรับความต้องการของอุตสาหกรรมปลายน้ำ

3. ยกระดับประสิทธิภาพการผลิตและสินทรัพย์ เพิ่มประสิทธิภาพการใช้กำลังการผลิต การบริหารโรงงาน และการบำรุงรักษา

การรวมกำลังการผลิตและบริหารจัดการสินทรัพย์ร่วมกัน ไม่ได้มุ่งสร้างเพียงธุรกิจที่มีขนาดใหญ่ขึ้น แต่ต้องการสร้างความได้เปรียบด้านต้นทุนและประสิทธิภาพ ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญต่อการแข่งขันในตลาดปิโตรเคมีโลก

GC และ SCGC เติมเต็มจุดแข็งตลอดห่วงโซ่อุตสาหกรรม

ความร่วมมือครั้งนี้มีจุดเด่นจากความสามารถที่แตกต่างแต่เกื้อหนุนกันของทั้งสององค์กร โดย GC มีความเชี่ยวชาญด้านการบริหารจัดการวัตถุดิบที่หลากหลาย ทั้งแนฟทา LPG โพรเพน และอีเทน รวมถึงการเชื่อมโยงธุรกิจโรงกลั่นที่ช่วยเพิ่มความมั่นคงในการจัดหาวัตถุดิบ และรับมือกับความผันผวนของตลาดพลังงาน

ขณะที่ SCGC มีความเชี่ยวชาญด้านการผลิตและพัฒนาผลิตภัณฑ์ปิโตรเคมีปลายน้ำ เทคโนโลยี นวัตกรรม และผลิตภัณฑ์มูลค่าเพิ่มสูง ซึ่งจะช่วยต่อยอดความสามารถในการตอบสนองความต้องการของลูกค้าและอุตสาหกรรมต่อเนื่อง

เมื่อผสานความสามารถทั้งสองด้านเข้าด้วยกัน จึงมีโอกาสสร้างห่วงโซ่การผลิตที่เชื่อมโยงตั้งแต่วัตถุดิบต้นน้ำไปจนถึงผลิตภัณฑ์ปลายน้ำได้มีประสิทธิภาพมากขึ้น

นอกจากนี้ ทั้งสองบริษัทยังต้องการต่อยอดฐานอุตสาหกรรมในพื้นที่มาบตาพุด จังหวัดระยอง ให้เป็นศูนย์กลางการผลิตปิโตรเคมีของอาเซียน โดยเชื่อมโยงฐานการผลิตเข้ากับความสามารถด้านการวิจัยและพัฒนา เพื่อพัฒนาผลิตภัณฑ์และโซลูชันที่ตอบโจทย์ผู้ประกอบการในประเทศ รวมถึง SMEs ที่ต้องการเพิ่มมูลค่าสินค้าและขยายโอกาสสู่ตลาดส่งออก

วางโครงสร้างร่วมทุน GC ถือหุ้น 56% SCGC ถือหุ้น 44%

สำหรับโครงสร้างธุรกิจใหม่ ทั้งสองบริษัทมีแผนจัดตั้งบริษัทร่วมทุน โดย GC จะถือหุ้นในสัดส่วน 56% และ SCGC ถือหุ้น 44% ผ่านการแลกเปลี่ยนหุ้นโดยไม่มีการชำระค่าตอบแทนเป็นเงินสด

ขอบเขตของธุรกรรมครอบคลุมสินทรัพย์และธุรกิจโอเลฟินส์และพอลิโอเลฟินส์ในประเทศไทย รวมถึงสัดส่วนการลงทุนในบริษัทร่วมทุนที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้สามารถบริหารจัดการทรัพยากรและสินทรัพย์ภายใต้โครงสร้างธุรกิจเดียวกันได้อย่างมีประสิทธิภาพ

อย่างไรก็ตาม แผนดังกล่าวยังต้องผ่านกระบวนการอนุมัติจากผู้ถือหุ้นและหน่วยงานกำกับดูแลที่เกี่ยวข้อง โดยทั้งสองบริษัทคาดว่าจะเสนอขออนุมัติจากผู้ถือหุ้นในเดือนธันวาคม 2569 และดำเนินการขออนุมัติจากหน่วยงานกำกับดูแลในช่วงครึ่งแรกของปี 2570 ก่อนปรับโครงสร้างธุรกิจ

หากได้รับอนุมัติและดำเนินการตามเงื่อนไขที่กำหนดครบถ้วน คาดว่าจะจัดตั้งบริษัทร่วมทุนแล้วเสร็จในช่วงครึ่งหลังของปี 2570

ปิโตรเคมีโลกเผชิญกำลังผลิตส่วนเกิน การปรับตัวจึงเป็นโจทย์สำคัญ

การร่วมทุนของ GC และ SCGC เกิดขึ้นในช่วงที่อุตสาหกรรมปิโตรเคมีทั่วโลกเผชิญแรงกดดันจากกำลังการผลิตส่วนเกิน ความผันผวนของราคาวัตถุดิบและพลังงาน รวมถึงการแข่งขันด้านต้นทุนจากผู้ผลิตในตลาดต่างประเทศ

ภายใต้สภาพแวดล้อมดังกล่าว การขยายกำลังการผลิตเพียงอย่างเดียวอาจไม่เพียงพอ ผู้ประกอบการจำเป็นต้องเพิ่มประสิทธิภาพการดำเนินงาน บริหารต้นทุนให้แข่งขันได้ และพัฒนาผลิตภัณฑ์ที่มีความแตกต่างมากขึ้น

การแข่งขันในอุตสาหกรรมปิโตรเคมียุคใหม่ไม่ได้วัดกันเฉพาะกำลังการผลิต แต่รวมถึงความยืดหยุ่นด้านวัตถุดิบ ประสิทธิภาพของสินทรัพย์ และความสามารถในการพัฒนาผลิตภัณฑ์ที่ตอบโจทย์ตลาดปลายน้ำ

สำหรับประเทศไทย การผนึกกำลังของผู้ประกอบการรายใหญ่ทั้งสองรายอาจเป็นแรงสนับสนุนต่ออุตสาหกรรมต่อเนื่อง ตั้งแต่บรรจุภัณฑ์ ชิ้นส่วนยานยนต์ เครื่องใช้ไฟฟ้า วัสดุก่อสร้าง ไปจนถึงสินค้าอุตสาหกรรมที่ใช้พลาสติกและพอลิเมอร์เป็นวัตถุดิบ

หากสามารถบริหารการผลิตและต้นทุนได้ตามเป้าหมาย ก็มีโอกาสช่วยเพิ่มความสามารถในการแข่งขันให้กับผู้ผลิตไทยในห่วงโซ่อุปทาน และสร้างโอกาสให้ผู้ประกอบการปลายน้ำเข้าถึงวัตถุดิบและผลิตภัณฑ์ที่มีคุณภาพและหลากหลายมากขึ้น

บททดสอบสำคัญอยู่ที่การเปลี่ยน Synergy ให้เป็นผลลัพธ์จริง

แม้แผนร่วมทุนจะมีเป้าหมายชัดเจนทั้งด้านกำลังการผลิตและมูลค่าประโยชน์ทางธุรกิจ แต่ความสำเร็จในระยะยาวยังขึ้นอยู่กับการดำเนินการหลังการรวมธุรกิจ ทั้งการบริหารสินทรัพย์ การประสานระบบการผลิต การจัดการบุคลากร และการกำหนดทิศทางการลงทุนให้สอดคล้องกัน

อีกประเด็นที่ต้องติดตามคือความสามารถในการพัฒนาผลิตภัณฑ์มูลค่าเพิ่มสูง เพื่อสร้างความแตกต่างจากการแข่งขันด้านราคาเพียงอย่างเดียว รวมถึงการปรับตัวต่อข้อกำหนดด้านสิ่งแวดล้อมและความยั่งยืนที่มีบทบาทเพิ่มขึ้นในห่วงโซ่อุปทานโลก

ท้ายที่สุด ความร่วมมือระหว่าง GC และ SCGC จึงเป็นมากกว่าการปรับโครงสร้างธุรกิจของผู้ประกอบการรายใหญ่ แต่เป็นความพยายามยกระดับฐานอุตสาหกรรมปิโตรเคมีไทยให้มีขนาดและประสิทธิภาพเพียงพอต่อการแข่งขันระดับโลก อย่างไรก็ตาม ผลลัพธ์ที่แท้จริงจะต้องพิสูจน์ผ่านการสร้าง Synergy ได้ตามเป้าหมาย การเพิ่มขีดความสามารถของอุตสาหกรรมต่อเนื่อง และการรักษาความสามารถในการแข่งขันของไทยในระยะยาว