SCG ดัน Saraburi Sandbox ต้นแบบเมืองคาร์บอนต่ำ เชื่อมรัฐ–เอกชน–ชุมชน

ในงาน GCNT Expo 2026 ภายใต้แนวคิด “Sustainability is Business” นายธรรมศักดิ์ เศรษฐอุดม กรรมการผู้จัดการใหญ่ เอสซีจี นำเสนอโมเดล Saraburi Sandbox: Inclusive Green Transition Model เพื่อขับเคลื่อนจังหวัดสระบุรีสู่ต้นแบบเมืองคาร์บอนต่ำของไทย

โมเดลดังกล่าวสะท้อนแนวทางการเปลี่ยนผ่านสู่ความยั่งยืนที่ต้องอาศัยความร่วมมือจากหลายภาคส่วน โดยเชื่อมโยงภาครัฐ ภาคเอกชน และภาคประชาชน ผ่านกลไก Public-Private-People Partnership (PPPP) พร้อมมุ่งสร้างระบบสนับสนุนทั้งด้านเทคโนโลยี กฎระเบียบ ห่วงโซ่อุปทาน และเงินทุน เพื่อให้การลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสามารถเกิดขึ้นได้จริงในระดับพื้นที่

Saraburi Sandbox ทดลองโมเดลเมืองคาร์บอนต่ำในพื้นที่จริง

Saraburi Sandbox เป็นแนวทางความร่วมมือเพื่อผลักดันจังหวัดสระบุรีสู่เมืองคาร์บอนต่ำ โดยใช้พื้นที่จริงเป็นฐานในการเชื่อมโยงนโยบาย ภาคอุตสาหกรรม และชุมชนเข้าด้วยกัน

จุดสำคัญของโมเดลนี้คือการมองการเปลี่ยนผ่านด้านสิ่งแวดล้อมในภาพรวม ไม่ได้จำกัดอยู่ที่การลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกขององค์กรใดองค์กรหนึ่ง แต่ครอบคลุมระบบเศรษฐกิจและผู้มีส่วนเกี่ยวข้องในพื้นที่ ทั้งภาคการผลิต การก่อสร้าง พลังงาน และชุมชน

หากสามารถพัฒนากลไกและแนวทางดำเนินงานให้มีประสิทธิภาพ โมเดลนี้อาจเป็นกรณีศึกษาสำหรับการขยายผลไปยังพื้นที่อุตสาหกรรมหรือจังหวัดอื่นในอนาคต โดยต้องพิจารณาความเหมาะสมของบริบทและเงื่อนไขในแต่ละพื้นที่ประกอบด้วย

4 ปัจจัยขับเคลื่อน Green Transition ให้เกิดขึ้นจริง

เอสซีจีเสนอว่า การเปลี่ยนผ่านสู่ความยั่งยืนจำเป็นต้องเดินหน้าไปพร้อมกันใน 4 ปัจจัยสำคัญ ได้แก่

1. เทคโนโลยีและนวัตกรรม พัฒนาและนำเทคโนโลยีที่ช่วยลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกมาใช้ในภาคอุตสาหกรรม

2. การปลดล็อกข้อจำกัดด้านกฎระเบียบ ปรับปรุงเงื่อนไขที่เป็นอุปสรรคต่อการทดลองและนำเทคโนโลยีใหม่มาใช้

3. ความร่วมมือตลอดห่วงโซ่อุปทาน เชื่อมโยงผู้ผลิต คู่ค้า และผู้มีส่วนเกี่ยวข้องให้สามารถลดการปล่อยคาร์บอนไปในทิศทางเดียวกัน

4. เงินทุนเพื่อรองรับการลงทุน พัฒนาแหล่งเงินทุนและกลไกสนับสนุนให้ธุรกิจสามารถลงทุนในเทคโนโลยีและกระบวนการผลิตคาร์บอนต่ำได้

ปัจจัยทั้ง 4 ด้านสะท้อนว่า การเปลี่ยนผ่านสู่เศรษฐกิจคาร์บอนต่ำไม่สามารถขับเคลื่อนได้ด้วยการลงทุนขององค์กรใดองค์กรหนึ่งเพียงลำพัง แต่ต้องมีระบบสนับสนุนที่เชื่อมโยงทั้งนโยบาย เทคโนโลยี และภาคธุรกิจเข้าด้วยกัน

ความร่วมมือภาครัฐ เชื่อมโยงนโยบายและกลไกสนับสนุน

ในมิติภาครัฐ โครงการมีความร่วมมือผ่านกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม โดยสำนักงานสภานโยบายการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมแห่งชาติ หรือ สอวช. ประสานงานร่วมกับ 7 กระทรวง 21 หน่วยงาน เพื่อผลักดันเป้าหมายด้านการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกและเชื่อมโยงกลไกสนับสนุนระดับนานาชาติ

การประสานงานระหว่างหน่วยงานมีความสำคัญต่อการเปลี่ยนผ่านของภาคธุรกิจ เพราะโครงการลดคาร์บอนมักเกี่ยวข้องกับหลายมิติ ทั้งการอนุญาตใช้เทคโนโลยี การลงทุนโครงสร้างพื้นฐาน การพัฒนาทักษะแรงงาน และการเข้าถึงแหล่งเงินทุน

อย่างไรก็ตาม ผลต่อการลงทุนของภาคเอกชนจะขึ้นอยู่กับรายละเอียดของมาตรการสนับสนุน เงื่อนไขการเข้าร่วมโครงการ และความชัดเจนในการดำเนินงานจริงในแต่ละระยะ

ห่วงโซ่อุปทานคาร์บอนต่ำ โจทย์ใหม่ของผู้ประกอบการ

การขับเคลื่อนเมืองคาร์บอนต่ำยังเกี่ยวข้องกับผู้ประกอบการในห่วงโซ่อุปทาน โดยเฉพาะธุรกิจที่เป็นคู่ค้าของอุตสาหกรรมขนาดใหญ่ เช่น กลุ่มวัสดุก่อสร้าง การขนส่ง พลังงาน และผู้ให้บริการที่เกี่ยวข้อง

เมื่อองค์กรขนาดใหญ่ให้ความสำคัญกับการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกมากขึ้น ผู้ประกอบการในห่วงโซ่อุปทานอาจต้องเตรียมข้อมูลการปล่อยคาร์บอน ปรับปรุงกระบวนการผลิต และพิจารณาใช้เทคโนโลยีที่มีประสิทธิภาพด้านพลังงานมากขึ้น

สำหรับธุรกิจขนาดกลางและขนาดย่อม การเปลี่ยนผ่านดังกล่าวอาจเป็นทั้งความท้าทายด้านต้นทุนและโอกาสในการยกระดับมาตรฐานการดำเนินงาน หากสามารถเข้าถึงเทคโนโลยี ความรู้ และแหล่งเงินทุนที่เหมาะสม ก็มีโอกาสรักษาความสามารถในการแข่งขันและต่อยอดความร่วมมือกับคู่ค้ารายใหญ่ได้

Green Finance กับโอกาสลงทุนในเทคโนโลยีคาร์บอนต่ำ

อีกหนึ่งองค์ประกอบของ Saraburi Sandbox คือการเชื่อมโยงกลไกเงินทุนเพื่อรองรับการลงทุนด้านสิ่งแวดล้อม โดยเฉพาะการสนับสนุนให้ภาคธุรกิจสามารถเข้าถึงแหล่งเงินทุนที่เหมาะสมกับโครงการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก

สำหรับภาคเอกชน การเข้าถึงเงินทุนเป็นปัจจัยสำคัญต่อการตัดสินใจลงทุนในเทคโนโลยีใหม่ ไม่ว่าจะเป็นการปรับปรุงประสิทธิภาพพลังงาน การพัฒนากระบวนการผลิต หรือการใช้วัสดุและพลังงานคาร์บอนต่ำ

ขณะเดียวกัน การเชื่อมโยงกับกลไกสนับสนุนระดับนานาชาติอาจช่วยเพิ่มทางเลือกในการระดมทุน แต่ผลลัพธ์จะขึ้นอยู่กับคุณสมบัติของโครงการ เงื่อนไขการสนับสนุน และความพร้อมของผู้ประกอบการแต่ละราย

Sustainability is Business จากแนวคิดสู่การปรับตัวขององค์กร

แนวคิด “Sustainability is Business” สะท้อนการมองความยั่งยืนเป็นส่วนหนึ่งของกลยุทธ์ธุรกิจ ไม่ใช่เพียงกิจกรรมด้านสิ่งแวดล้อมหรือการสื่อสารภาพลักษณ์องค์กร

สำหรับภาคอุตสาหกรรม การลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกเชื่อมโยงกับการบริหารต้นทุนพลังงาน การพัฒนาเทคโนโลยี การจัดการห่วงโซ่อุปทาน และการรักษาความสามารถในการแข่งขันในตลาดที่ให้ความสำคัญกับข้อมูลด้านสิ่งแวดล้อมมากขึ้น

Saraburi Sandbox จึงเป็นกรณีศึกษาที่น่าติดตามว่า ความร่วมมือระหว่างภาครัฐ เอกชน และประชาชนจะสามารถเชื่อมโยงเป้าหมายด้านสิ่งแวดล้อมเข้ากับการลงทุนและการพัฒนาเศรษฐกิจในระดับพื้นที่ได้มากน้อยเพียงใด

Saraburi Sandbox กับบททดสอบการขยายผลสู่เศรษฐกิจคาร์บอนต่ำ

การผลักดันสระบุรีสู่ต้นแบบเมืองคาร์บอนต่ำเป็นมากกว่าการดำเนินโครงการด้านสิ่งแวดล้อม แต่เป็นการทดลองรูปแบบความร่วมมือที่เชื่อมโยงนโยบาย เทคโนโลยี เงินทุน และผู้ประกอบการในพื้นที่เข้าด้วยกัน

สิ่งที่ต้องติดตามต่อจากนี้คือความคืบหน้าของโครงการ ผลลัพธ์ด้านการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก การมีส่วนร่วมของภาคธุรกิจและชุมชน ตลอดจนความสามารถในการนำแนวทางที่พัฒนาขึ้นไปประยุกต์ใช้ในพื้นที่อื่น

หากสามารถสร้างกลไกที่เหมาะสมและวัดผลได้อย่างชัดเจน Saraburi Sandbox อาจเป็นต้นแบบสำคัญในการเชื่อมโยงเป้าหมายด้านความยั่งยืนเข้ากับการลงทุนและการพัฒนาอุตสาหกรรมคาร์บอนต่ำของไทยในระยะยาว