KKP ชี้ AI เปลี่ยนวัฏจักรการลงทุน จากชิปสู่โครงสร้างพื้นฐาน เปิดโอกาสไทยรับ FDI ระลอกใหม่

การลงทุนด้านปัญญาประดิษฐ์ (AI) กำลังเดินเข้าสู่อีกช่วงสำคัญ จากเดิมที่ความสนใจของนักลงทุนทั่วโลกกระจุกตัวอยู่กับการพัฒนาชิปและเซมิคอนดักเตอร์ ปัจจุบันเม็ดเงินลงทุนกำลังขยายไปสู่โครงสร้างพื้นฐานที่จำเป็นต่อการประมวลผลและรองรับระบบ AI ในวงกว้าง ตั้งแต่ Data Center ระบบไฟฟ้า ระบบระบายความร้อน อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ ไปจนถึงระบบ Connectivity

มุมมองดังกล่าวมาจากบริษัทหลักทรัพย์ เกียรตินาคินภัทร (KKPS) ซึ่งมองว่าการเปลี่ยนแปลงของโครงสร้างการลงทุนครั้งนี้อาจเปิดโอกาสให้ประเทศไทยดึงดูดเงินลงทุนโดยตรงจากต่างประเทศ (FDI) ระลอกใหม่ และเข้าไปมีบทบาทในห่วงโซ่อุปทานเทคโนโลยีขั้นสูงมากขึ้น

AI ไม่ได้สร้างความต้องการเฉพาะ "ชิป" อีกต่อไป แต่กำลังสร้างระบบนิเวศใหม่ตั้งแต่พลังงาน–Data Center–อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์–ระบบรับส่งข้อมูล–ห่วงโซ่การผลิต

จาก AI Chip สู่ AI Infrastructure เมื่อโครงสร้างพื้นฐานกลายเป็นสนามลงทุนใหม่

การขยายตัวอย่างรวดเร็วของ AI ทำให้ความต้องการโครงสร้างพื้นฐานเพิ่มขึ้นตามไปด้วย เพราะการให้บริการ AI ขนาดใหญ่ต้องอาศัยทั้งกำลังประมวลผล ระบบจัดเก็บข้อมูล การเชื่อมต่อความเร็วสูง และพลังงานจำนวนมาก

KKP มองว่า AI Infrastructure จึงกลายเป็นองค์ประกอบสำคัญของวัฏจักรการลงทุนรอบใหม่ โดยเฉพาะ Data Center ระบบไฟฟ้า ระบบระบายความร้อน และ Connectivity รวมถึงอุปกรณ์ที่เกี่ยวข้องกับการส่งผ่านข้อมูลและระบบอิเล็กทรอนิกส์ขั้นสูง

การเปลี่ยนโฟกัสนี้มีความหมายต่อประเทศที่มีฐานการผลิตอิเล็กทรอนิกส์อยู่แล้ว เพราะโอกาสไม่ได้จำกัดอยู่เฉพาะบริษัทที่ผลิตชิปโดยตรง แต่ยังครอบคลุมผู้ผลิตและผู้ให้บริการที่อยู่ใน Downstream ของ AI และโครงสร้างพื้นฐานสนับสนุน

สำหรับไทย นี่จึงเป็นโจทย์ของการต่อยอดจากฐานการผลิตเดิมไปสู่กิจกรรมที่มีความเชื่อมโยงกับเทคโนโลยีขั้นสูงมากขึ้น

ไทยมีฐานเดิมอะไรบ้างสำหรับรับคลื่นลงทุน AI

หนึ่งในจุดที่ทำให้ประเทศไทยมีโอกาสเชื่อมต่อกับห่วงโซ่ AI คือการมีฐานอุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์และชิ้นส่วนที่พัฒนามาอย่างต่อเนื่อง รวมถึงอุตสาหกรรม PCB, HDD และอิเล็กทรอนิกส์ขั้นสูง

KKP ระบุว่าธุรกิจที่เกี่ยวข้องกับ Downstream ของ AI มีฐานการผลิตในไทยอยู่แล้ว และการลงทุนจากต่างประเทศที่เกี่ยวข้องกับอุตสาหกรรมเหล่านี้มีแนวโน้มเพิ่มขึ้น ขณะที่ไทยยังมีฐานการผลิต HDD ขนาดใหญ่ ซึ่งสามารถต่อยอดไปยังห่วงโซ่ที่เกี่ยวข้องกับการจัดเก็บข้อมูลและ Data Infrastructure ได้

ในอีกด้านหนึ่ง BOI ระบุว่าในช่วงครึ่งแรกของปี 2569 การลงทุนจริงในกิจการที่เกี่ยวข้องกับ AI ตั้งแต่ Optical Transceiver, PCB, AI Server, HDD ความจุสูง อิเล็กทรอนิกส์อัจฉริยะ ไปจนถึงโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัล มีมูลค่ารวมกว่า 127,000 ล้านบาท หรือประมาณครึ่งหนึ่งของการลงทุนจริงทั้งหมดในช่วงดังกล่าว [1]

ตัวเลขดังกล่าวสะท้อนว่า AI ไม่ได้เป็นเพียงเรื่องของธุรกิจซอฟต์แวร์ แต่กำลังเชื่อมโยงกับภาคการผลิตและโครงสร้างพื้นฐานของเศรษฐกิจไทยโดยตรง

FDI ระลอกใหม่ อาจไม่ได้มาในรูป "โรงงานชิป" เพียงอย่างเดียว

เมื่อพูดถึงการลงทุนเทคโนโลยี หลายคนอาจนึกถึงโรงงานผลิตเซมิคอนดักเตอร์ขนาดใหญ่ แต่ทิศทางการลงทุน AI ที่เปลี่ยนไปทำให้ภาพของ FDI มีความหลากหลายมากขึ้น ครอบคลุม:

• Data Center
• ระบบไฟฟ้าและพลังงาน
• ระบบทำความเย็น
• อุปกรณ์สื่อสาร
• Optical Transceiver
• PCB
• AI Server
• ระบบจัดเก็บข้อมูล
• ชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์ขั้นสูง

นั่นหมายความว่าโอกาสของไทยอาจไม่ได้อยู่ที่การเป็นผู้ผลิตเทคโนโลยีปลายทางเพียงอย่างเดียว แต่รวมถึงการเป็นฐานการผลิตและซัพพลายเออร์ในห่วงโซ่ AI Infrastructure ด้วย

การแข่งขันเพื่อดึง FDI รอบใหม่จึงไม่ได้วัดกันเฉพาะว่า "ใครมีโรงงานชิป" แต่รวมถึงว่าใครมีระบบนิเวศการผลิต พลังงาน โครงสร้างพื้นฐาน และซัพพลายเออร์ที่พร้อมรองรับอุตสาหกรรมเทคโนโลยีขั้นสูง

โจทย์ใหญ่ของไทย คือเปลี่ยน "ฐานการผลิต" สู่ "ฐานเทคโนโลยี"

แม้ประเทศไทยจะมีฐานการผลิตเดิมที่เกี่ยวข้องกับอิเล็กทรอนิกส์ แต่การดึงดูด FDI เพียงอย่างเดียวอาจไม่เพียงพอ หากไม่สามารถสร้างการเชื่อมโยงกับผู้ประกอบการไทย การถ่ายทอดเทคโนโลยี และการพัฒนาบุคลากรในประเทศ

ทิศทางดังกล่าวสอดคล้องกับแนวทางของ BOI ที่กำหนดการพัฒนาเซมิคอนดักเตอร์และอิเล็กทรอนิกส์ขั้นสูงให้ครอบคลุมตั้งแต่การพัฒนาบุคลากร เทคโนโลยี โครงสร้างพื้นฐาน ไปจนถึงสภาพแวดล้อมทางธุรกิจ โดยมุ่งต่อยอดกิจกรรมที่ไทยมีศักยภาพ เช่น OSAT, IC Design และอิเล็กทรอนิกส์ขั้นสูง รวมถึงการพัฒนาระบบนิเวศที่รองรับการลงทุนในระยะยาว

ดังนั้นโจทย์สำคัญของไทยจึงไม่ใช่เพียง "ดึงเงินลงทุนเข้าประเทศ" แต่คือการทำให้เงินลงทุนเหล่านั้นเชื่อมโยงกับเศรษฐกิจไทยได้มากขึ้น ทั้งในด้าน Local Content การจ้างงานทักษะสูง R&D การถ่ายทอดเทคโนโลยี และการพัฒนาผู้ผลิตไทย

SME ไทยอยู่ตรงไหนในห่วงโซ่ AI

โอกาสจาก AI Infrastructure อาจเริ่มต้นจากบริษัทขนาดใหญ่ แต่ผลกระทบทางเศรษฐกิจสามารถขยายไปยังผู้ประกอบการรายอื่นใน Supply Chain ได้ หากเกิดการเชื่อมโยงกับผู้ผลิตและผู้ให้บริการในประเทศ กลุ่มที่มีโอกาสเกี่ยวข้อง ได้แก่:

• ชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์
• ระบบอัตโนมัติ
• วิศวกรรม
• ระบบไฟฟ้า
• ระบบทำความเย็น
• โลจิสติกส์
• การบำรุงรักษา
• ซอฟต์แวร์
• บริการด้านเทคนิค

อย่างไรก็ตาม การที่ SMEs จะเข้าไปเป็นส่วนหนึ่งของห่วงโซ่นี้จำเป็นต้องยกระดับทั้งมาตรฐาน คุณภาพ ความสามารถทางเทคนิค ระบบข้อมูล และศักยภาพในการผลิต เพื่อให้สามารถผ่านเกณฑ์ของบริษัทข้ามชาติและก้าวขึ้นเป็น Supplier ในระดับที่สูงขึ้น

นี่จึงเป็นจุดที่นโยบาย FDI สามารถเชื่อมต่อกับการพัฒนาผู้ประกอบการไทยได้โดยตรง

พลังงานและบุคลากร ตัวแปรสำคัญของ AI Infrastructure

อีกสองปัจจัยที่มีความสำคัญอย่างมากต่อการลงทุน AI คือพลังงานและบุคลากร

Data Center และโครงสร้างพื้นฐาน AI ต้องการไฟฟ้าที่มีเสถียรภาพ ขณะที่นักลงทุนระดับโลกให้ความสำคัญกับต้นทุน พลังงานสะอาด และความสามารถในการรองรับการขยายตัวของระบบ

ขณะเดียวกัน อุตสาหกรรมเทคโนโลยีขั้นสูงต้องการแรงงานที่มีทักษะเฉพาะทาง ตั้งแต่วิศวกรรมอิเล็กทรอนิกส์ เซมิคอนดักเตอร์ ระบบอัตโนมัติ Data Center ไปจนถึงการออกแบบและพัฒนาเทคโนโลยี

ร่างยุทธศาสตร์เซมิคอนดักเตอร์ของไทยจึงวางทั้งการพัฒนาบุคลากร โครงสร้างพื้นฐานด้านน้ำและไฟฟ้า โดยเฉพาะพลังงานสะอาด และการสร้างความร่วมมือระหว่างรัฐ เอกชน และสถาบันการศึกษา เป็นส่วนหนึ่งของกลไกขับเคลื่อนอุตสาหกรรม

จาก "โอกาส FDI" สู่การยกระดับเศรษฐกิจไทย

มุมมองของ KKP สะท้อนการเปลี่ยนแปลงที่สำคัญของเศรษฐกิจโลก นั่นคือ AI กำลังสร้างความต้องการลงทุนเกินกว่าตัวเทคโนโลยี AI เอง และกำลังขยายไปยังโครงสร้างพื้นฐานและอุตสาหกรรมสนับสนุนในวงกว้าง

สำหรับประเทศไทย โอกาสจึงอยู่ที่การใช้ประโยชน์จากฐานการผลิตเดิม แล้วเชื่อมต่อเข้ากับ AI Infrastructure, Semiconductor และ Advanced Electronics ให้ลึกขึ้น

แต่การคว้าโอกาสนี้ไม่ได้ขึ้นอยู่กับ FDI เพียงอย่างเดียว หากต้องอาศัยทั้งโครงสร้างพื้นฐาน พลังงาน บุคลากรทักษะสูง ระบบนิเวศการวิจัยและพัฒนา และผู้ประกอบการไทยที่สามารถเชื่อมเข้าสู่ Global Supply Chain

เพราะเป้าหมายระยะยาวไม่ควรหยุดอยู่ที่การเป็น "ฐานรับการลงทุน" แต่คือการยกระดับไทยให้เป็นส่วนหนึ่งของห่วงโซ่มูลค่าเทคโนโลยีขั้นสูง ที่สามารถสร้างมูลค่าเพิ่ม ถ่ายทอดองค์ความรู้ และต่อยอดขีดความสามารถของผู้ประกอบการไทยได้ในระยะยาว