BOI ไฟเขียวโตโยต้าลงทุน 1,490 ล้านบาท ผลิตปิกอัพไฮโดรเจนในไทย ดันฐานยานยนต์สู่เทคโนโลยี FCEV

โตโยต้า มอเตอร์ ประเทศไทย เตรียมลงทุน 1,490 ล้านบาท พัฒนาสายการผลิต New Hilux พลังงานไฮโดรเจนที่จังหวัดฉะเชิงเทรา กำลังผลิต 3,000 คันต่อปี คาดเริ่มผลิตเดือนธันวาคม 2570 พร้อมส่งออกไปยุโรป ออสเตรเลีย และนิวซีแลนด์ สร้างโอกาสใหม่ให้ห่วงโซ่อุปทานยานยนต์ไทย

โตโยต้าเลือกไทยผลิตปิกอัพไฮโดรเจนครั้งแรก

คณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน หรือ BOI อนุมัติคำขอรับการส่งเสริมการลงทุนของบริษัท โตโยต้า มอเตอร์ ประเทศไทย จำกัด สำหรับโครงการผลิตรถปิกอัพไฟฟ้าพลังงานเซลล์เชื้อเพลิงไฮโดรเจน (Fuel Cell Electric Vehicle: FCEV) รุ่น New Hilux นับเป็นโครงการผลิตรถปิกอัพพลังงานไฮโดรเจนครั้งแรกในประเทศไทย

โครงการนี้มีมูลค่าลงทุน 1,490 ล้านบาท ใช้โรงงานโตโยต้าบ้านโพธิ์ จังหวัดฉะเชิงเทรา เป็นฐานการผลิต โดยต่อยอดจากสายการผลิต Hilux เดิม มีกำลังผลิต 3,000 คันต่อปี และคาดว่าจะเริ่มสายการผลิตใหม่ในเดือนธันวาคม 2570

ในระยะแรก รถยนต์ทั้งหมดจากโครงการจะผลิตเพื่อส่งออกไปยังตลาดต่างประเทศ โดยมุ่งเน้นยุโรป ออสเตรเลีย และนิวซีแลนด์ สะท้อนบทบาทของไทยที่ไม่ได้จำกัดอยู่เพียงการผลิตรถยนต์รูปแบบเดิม แต่กำลังขยายไปสู่เทคโนโลยีขับเคลื่อนแห่งอนาคต

FCEV คืออะไร และแตกต่างจากรถยนต์ไฟฟ้าแบตเตอรี่อย่างไร

รถยนต์ไฟฟ้าพลังงานเซลล์เชื้อเพลิงไฮโดรเจน หรือ FCEV ใช้ไฮโดรเจนเป็นเชื้อเพลิงเพื่อผลิตกระแสไฟฟ้าผ่านกระบวนการในเซลล์เชื้อเพลิง ก่อนนำไฟฟ้าไปขับเคลื่อนมอเตอร์ โดยมีน้ำเป็นผลผลิตหลักจากกระบวนการทางเคมีภายในระบบ

เทคโนโลยีนี้แตกต่างจากรถยนต์ไฟฟ้าแบตเตอรี่ หรือ BEV ซึ่งอาศัยพลังงานไฟฟ้าที่เก็บไว้ในแบตเตอรี่เป็นหลัก ขณะที่ FCEV ต้องพึ่งพาการจัดเก็บและเติมไฮโดรเจน รวมถึงโครงสร้างพื้นฐานที่รองรับการใช้งาน

สำหรับรถกระบะซึ่งมักต้องรองรับการบรรทุกและการใช้งานต่อเนื่อง เทคโนโลยี FCEV จึงเป็นอีกทางเลือกหนึ่งที่ผู้ผลิตยานยนต์กำลังพัฒนาเพื่อตอบโจทย์การใช้งานในตลาดที่มีความต้องการเฉพาะ

อย่างไรก็ตาม ประโยชน์ด้านสิ่งแวดล้อมของรถยนต์ไฮโดรเจนขึ้นอยู่กับแหล่งผลิตไฮโดรเจนและพลังงานที่ใช้ในกระบวนการผลิตด้วย จึงต้องพิจารณาตลอดทั้งห่วงโซ่พลังงาน ไม่ใช่เฉพาะการปล่อยมลพิษขณะขับขี่

ต่อยอดฐานผลิต Hilux สู่เทคโนโลยียานยนต์แห่งอนาคต

จุดแข็งสำคัญของโครงการคือการใช้ฐานการผลิตรถกระบะ Hilux ที่ไทยมีความเชี่ยวชาญอยู่แล้ว มาต่อยอดสู่ระบบขับเคลื่อน FCEV แทนการสร้างระบบการผลิตทั้งหมดขึ้นใหม่

ตามข้อมูลที่ BOI เปิดเผย โครงการจะมีการปรับปรุงกระบวนการผลิตและเพิ่มสถานีงานสำหรับประกอบชิ้นส่วนสำคัญ ได้แก่

• ถังเก็บไฮโดรเจน (Fuel Tank) สำหรับจัดเก็บเชื้อเพลิง

• เซลล์เชื้อเพลิง (Fuel Cell) สำหรับผลิตกระแสไฟฟ้าจากไฮโดรเจน

• แบตเตอรี่ (Battery Pack) สำหรับรองรับระบบพลังงานของรถยนต์

• มอเตอร์ไฟฟ้าและชุดควบคุมพลังงาน สำหรับขับเคลื่อนและจัดการระบบไฟฟ้า

นอกจากนี้ ยังมีแผนติดตั้งสถานีเติมไฮโดรเจนภายในโรงงาน เพื่อรองรับกระบวนการผลิตและการทดสอบรถยนต์ FCEV

การต่อยอดโครงสร้างการผลิตเดิมช่วยเปิดทางให้ไทยใช้ประโยชน์จากประสบการณ์ด้านการผลิตรถกระบะ บุคลากร และเครือข่ายผู้ผลิตชิ้นส่วนที่มีอยู่ พร้อมพัฒนาทักษะให้สอดคล้องกับเทคโนโลยีใหม่

เปิดโอกาสผู้ผลิตชิ้นส่วนไทยเข้าสู่ห่วงโซ่อุปทาน FCEV

อีกประเด็นที่น่าจับตาคือผลต่อผู้ประกอบการชิ้นส่วนในประเทศ โดยโครงการมีแผนใช้วัตถุดิบและชิ้นส่วนภายในประเทศประมาณ 640 ล้านบาทต่อปี

รายการที่ระบุไว้ประกอบด้วยระบบปรับอากาศและระบายความร้อน เบาะนั่ง ล้อและยาง ชุดสายไฟ และชิ้นส่วนภายในรถยนต์ ขณะเดียวกัน โตโยต้ามีแผนพัฒนาศักยภาพผู้ผลิตชิ้นส่วนไทยผ่านการถ่ายทอดเทคโนโลยีและองค์ความรู้ด้านการผลิต การควบคุมคุณภาพ ความปลอดภัย สิ่งแวดล้อม และการบริหารทรัพยากรบุคคล

สำหรับผู้ผลิตชิ้นส่วนไทย การเปลี่ยนผ่านสู่เทคโนโลยี FCEV มีทั้งโอกาสและความท้าทาย ผู้ประกอบการที่สามารถยกระดับมาตรฐานการผลิตและพัฒนาความสามารถให้รองรับข้อกำหนดของระบบขับเคลื่อนรูปแบบใหม่ อาจมีโอกาสเข้าร่วมในห่วงโซ่อุปทานระดับโลกมากขึ้น

อย่างไรก็ตาม ผลประโยชน์ที่จะเกิดขึ้นจริงยังขึ้นอยู่กับการพัฒนาความสามารถของผู้ผลิตในประเทศ ข้อกำหนดด้านคุณภาพของผู้ผลิตรถยนต์ และปริมาณคำสั่งซื้อที่เกิดขึ้นหลังเริ่มดำเนินการผลิต

Multi-pathway Strategy เมื่ออุตสาหกรรมยานยนต์ไม่ได้มีคำตอบเดียว

การลงทุนครั้งนี้สอดคล้องกับแนวทาง Multi-pathway ของโตโยต้า ซึ่งมุ่งพัฒนาเทคโนโลยียานยนต์หลากหลายรูปแบบ เพื่อให้เหมาะกับความต้องการใช้งานและความพร้อมด้านโครงสร้างพื้นฐานของแต่ละตลาด

เทคโนโลยีที่อยู่ในระบบนิเวศยานยนต์ไฟฟ้ามีตั้งแต่รถยนต์ไฮบริด (HEV) รถยนต์ปลั๊กอินไฮบริด (PHEV) รถยนต์ไฟฟ้าแบตเตอรี่ (BEV) ไปจนถึงรถยนต์ไฟฟ้าพลังงานเซลล์เชื้อเพลิง (FCEV) รวมถึงเทคโนโลยีระบบขับเคลื่อนประเภทอื่น

ในมุมของประเทศไทย การรองรับเทคโนโลยีที่หลากหลายช่วยให้ฐานการผลิตเดิมมีโอกาสปรับตัวไปพร้อมกับการเปลี่ยนแปลงของตลาดโลก โดยไม่จำเป็นต้องพึ่งพาเทคโนโลยีขับเคลื่อนเพียงรูปแบบเดียว

ข้อมูลจาก BOI ระบุว่า ณ เดือนกันยายน 2569 มีโครงการลงทุนในอุตสาหกรรมยานยนต์ไฟฟ้าที่ได้รับอนุมัติส่งเสริมการลงทุนรวม 203 โครงการ มูลค่าเงินลงทุนกว่า 141,000 ล้านบาท ครอบคลุมการผลิตรถยนต์หลายประเภท แบตเตอรี่ ชิ้นส่วนสำคัญ และโครงสร้างพื้นฐานที่เกี่ยวข้อง

ตัวเลขดังกล่าวสะท้อนขนาดของระบบนิเวศการลงทุนที่ไทยกำลังพัฒนา ขณะที่โครงการ FCEV ของโตโยต้าเป็นอีกหนึ่งกรณีที่แสดงให้เห็นการต่อยอดฐานการผลิตเดิมไปสู่เทคโนโลยีใหม่

ความท้าทายของรถกระบะไฮโดรเจนในตลาดโลก

แม้การลงทุนครั้งนี้จะเปิดโอกาสให้ไทยก้าวเข้าสู่การผลิตรถยนต์ไฮโดรเจน แต่การเติบโตของตลาดยังขึ้นอยู่กับปัจจัยหลายด้าน โดยเฉพาะความพร้อมของสถานีเติมไฮโดรเจน ต้นทุนเชื้อเพลิง ความสะดวกในการใช้งาน และความต้องการของลูกค้าในแต่ละประเทศ

สำหรับตลาดส่งออก การแข่งขันไม่ได้ขึ้นอยู่กับเทคโนโลยีของตัวรถเพียงอย่างเดียว แต่ยังรวมถึงต้นทุนตลอดอายุการใช้งาน เครือข่ายบริการหลังการขาย และความพร้อมของโครงสร้างพื้นฐานในพื้นที่ที่จำหน่ายรถยนต์ด้วย

ดังนั้น ความสำเร็จของโครงการจึงควรประเมินจากทั้งการเริ่มผลิตได้ตามแผน การส่งออกที่เกิดขึ้นจริง การพัฒนาผู้ผลิตชิ้นส่วนไทย และความสามารถในการขยายตลาดในระยะยาว

การลงทุนของโตโยต้าครั้งนี้เป็นมากกว่าการเพิ่มสายการผลิตรถยนต์รุ่นใหม่ แต่เป็นการทดสอบศักยภาพของไทยในการก้าวจากฐานการผลิตยานยนต์แบบดั้งเดิม สู่ฐานการผลิตที่รองรับเทคโนโลยีขับเคลื่อนแห่งอนาคต โดยโจทย์สำคัญหลังจากนี้คือการเปลี่ยนเงินลงทุนและการถ่ายทอดเทคโนโลยีให้กลายเป็นขีดความสามารถของอุตสาหกรรมไทยอย่างเป็นรูปธรรม