PMI ภาคการผลิตไทยเดือนตุลาคม 2569 แตะ 54.8 แต่ยังขาดแคลนแรงงาน

ภาคการผลิตไทยเริ่มต้นไตรมาสสุดท้ายของปี 2569 ด้วยสัญญาณที่ดีขึ้น หลังดัชนีผู้จัดการฝ่ายจัดซื้อภาคการผลิต (Manufacturing Purchasing Managers’ Index: PMI) ที่จัดทำโดย S&P Global ปรับเพิ่มขึ้นเป็น 54.8 ในเดือนตุลาคม จาก 54.3 ในเดือนกันยายน นับเป็นระดับสูงสุดตั้งแต่เดือนธันวาคม 2568

ดัชนี PMI เป็นตัวชี้วัดภาวะกิจกรรมทางธุรกิจจากการสำรวจผู้จัดการฝ่ายจัดซื้อในภาคการผลิต โดยค่าที่สูงกว่า 50 หมายถึงภาคธุรกิจมีการขยายตัว ส่วนค่าต่ำกว่า 50 สะท้อนการหดตัว ดังนั้นตัวเลข 54.8 จึงบ่งชี้ว่ากิจกรรมการผลิตของไทยยังอยู่ในทิศทางขยายตัว และมีแรงส่งเพิ่มขึ้นจากเดือนก่อนหน้า

ปัจจัยสนับสนุนสำคัญมาจากคำสั่งซื้อใหม่ที่เพิ่มขึ้นในอัตราสูง โดยผู้ประกอบการบางส่วนระบุว่าการขยายฐานลูกค้าและกิจกรรมส่งเสริมการขายที่ประสบความสำเร็จมีส่วนช่วยสร้างธุรกิจใหม่ ขณะเดียวกัน ปริมาณการผลิตก็ขยายตัวในอัตราสูงที่สุดนับตั้งแต่เดือนธันวาคม 2568

เมื่อความต้องการสินค้าเพิ่มขึ้น ผู้ผลิตจึงเร่งจัดซื้อวัตถุดิบและสินค้าเพื่อรองรับการผลิตและเติมสินค้าคงคลัง ส่งผลให้กิจกรรมการจัดซื้อขยายตัวในอัตราสูงที่สุดนับตั้งแต่เดือนสิงหาคม 2567

PMI ที่เพิ่มขึ้นสะท้อนว่าความต้องการสินค้าและกิจกรรมการผลิตกำลังฟื้นตัว แต่การเติบโตของภาคอุตสาหกรรมยังต้องพิจารณาความสามารถในการผลิตและส่งมอบสินค้าให้ทันกับคำสั่งซื้อด้วย

คำสั่งซื้อเพิ่ม แต่กำลังการผลิตเริ่มตามไม่ทัน

แม้ตัวเลข PMI จะสะท้อนภาพเชิงบวก แต่ข้อมูลอีกด้านหนึ่งที่น่าจับตาคือ ปริมาณงานที่ยังดำเนินการไม่แล้วเสร็จ (Outstanding Business) เพิ่มขึ้นในอัตราสูงที่สุดในรอบเกือบหนึ่งปี สะท้อนว่าผู้ผลิตกำลังเผชิญภาระงานที่เพิ่มขึ้น และไม่สามารถดำเนินการผลิตให้ทันกับคำสั่งซื้อทั้งหมดได้อย่างเต็มที่

หนึ่งในสาเหตุสำคัญมาจากข้อจำกัดด้านกำลังคน โดยรายงานระบุว่าการลาออกของพนักงานและจำนวนบุคลากรที่ลดลงส่งผลต่อความสามารถในการผลิต เมื่อมีคำสั่งซื้อเพิ่มขึ้น แต่กำลังคนไม่เพียงพอ ผู้ประกอบการจึงต้องรับมือกับงานค้างสะสมและแรงกดดันในการบริหารกำหนดส่งมอบ

สถานการณ์ดังกล่าวสะท้อนความแตกต่างระหว่างการฟื้นตัวของอุปสงค์กับความพร้อมด้านอุปทาน แม้ตลาดจะมีคำสั่งซื้อเพิ่มขึ้น แต่หากโรงงานไม่สามารถเพิ่มกำลังการผลิตได้ตามความต้องการ โอกาสทางธุรกิจบางส่วนก็อาจไม่ถูกเปลี่ยนเป็นยอดขายและรายได้อย่างเต็มที่

สำหรับผู้ประกอบการ ปัญหานี้จึงไม่ได้จำกัดอยู่ที่การสรรหาพนักงานเพิ่มเติมเท่านั้น แต่ยังเกี่ยวข้องกับการรักษาบุคลากร การจัดสรรกำลังคน และการออกแบบกระบวนการผลิตให้ใช้ทรัพยากรได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ต้นทุนวัตถุดิบขยับขึ้น แต่ผู้ผลิตยังระมัดระวังการปรับราคา

อีกประเด็นที่ต้องติดตามคือแรงกดดันด้านต้นทุน โดยผลสำรวจเดือนตุลาคมพบว่าต้นทุนวัตถุดิบและปัจจัยการผลิตปรับเพิ่มขึ้นเล็กน้อย โดยมีปัจจัยจากราคาวัตถุดิบที่สูงขึ้น

อย่างไรก็ตาม ผู้ผลิตส่วนใหญ่ยังคงราคาขายไว้ในระดับเดิม เพื่อรักษาปริมาณการขายและความสามารถในการแข่งขัน สถานการณ์นี้สะท้อนโจทย์การบริหารกำไรของภาคอุตสาหกรรม เพราะผู้ประกอบการต้องรับมือกับต้นทุนที่เพิ่มขึ้น ขณะที่การปรับราคาสินค้าอาจส่งผลต่อความต้องการซื้อของลูกค้า

หากต้นทุนวัตถุดิบปรับสูงขึ้นต่อเนื่อง ธุรกิจอาจต้องทบทวนการจัดซื้อ การบริหารสินค้าคงคลัง และการควบคุมต้นทุนการผลิตอย่างใกล้ชิด รวมถึงประเมินความสามารถในการส่งผ่านต้นทุนไปยังราคาขายโดยไม่กระทบความสัมพันธ์กับลูกค้า

การรักษายอดขายท่ามกลางต้นทุนที่สูงขึ้นทำให้ผู้ผลิตต้องบริหารทั้งต้นทุนและประสิทธิภาพการผลิตควบคู่กัน ไม่ใช่อาศัยการเพิ่มคำสั่งซื้อเพียงอย่างเดียว

แรงงานและเทคโนโลยี ตัวแปรสำคัญของผลิตภาพภาคอุตสาหกรรม

เมื่อภาคการผลิตมีคำสั่งซื้อเพิ่มขึ้น แต่กำลังคนยังเป็นข้อจำกัด การเพิ่มผลิตภาพ (Productivity) จึงเป็นโจทย์สำคัญของผู้ประกอบการไทย โดยเฉพาะโรงงานที่ต้องการขยายกำลังการผลิตโดยไม่เพิ่มต้นทุนในสัดส่วนเดียวกัน

แนวทางหนึ่งคือการพัฒนาทักษะแรงงานให้สอดคล้องกับเทคโนโลยีและกระบวนการผลิตสมัยใหม่ เช่น การควบคุมเครื่องจักรอัตโนมัติ การวิเคราะห์ข้อมูลการผลิต การบำรุงรักษาเชิงคาดการณ์ และการใช้ระบบดิจิทัลติดตามประสิทธิภาพการทำงาน

ขณะเดียวกัน การนำระบบ Automation และ Smart Manufacturing มาใช้สามารถช่วยลดงานซ้ำ เพิ่มความแม่นยำ และทำให้โรงงานใช้กำลังคนที่มีอยู่ได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น อย่างไรก็ตาม การลงทุนด้านเทคโนโลยีควรเริ่มจากการประเมินปัญหาและกระบวนการที่ต้องการปรับปรุง เพื่อให้เหมาะสมกับขนาดธุรกิจและผลตอบแทนที่คาดหวัง

ในส่วนของการบริหารบุคลากร ธุรกิจควรให้ความสำคัญกับการรักษาพนักงานที่มีประสบการณ์ การพัฒนาทักษะใหม่ และการออกแบบเส้นทางความก้าวหน้าในอาชีพ เพื่อช่วยลดการสูญเสียบุคลากรและรักษาความต่อเนื่องของกระบวนการผลิต

ผู้ประกอบการไทยต้องเปลี่ยนสัญญาณฟื้นตัวให้เป็นการเติบโตที่ต่อเนื่อง

ตัวเลข PMI เดือนตุลาคมเป็นสัญญาณบวกต่อภาคการผลิตไทย โดยเฉพาะการเพิ่มขึ้นของคำสั่งซื้อใหม่ การเร่งตัวของผลผลิต และกิจกรรมจัดซื้อที่ขยายตัว สะท้อนว่าผู้ประกอบการเริ่มมีโอกาสทางธุรกิจเพิ่มขึ้น

อย่างไรก็ตาม การขยายตัวของคำสั่งซื้อที่มาพร้อมกับงานค้างสะสมและข้อจำกัดด้านแรงงาน แสดงให้เห็นว่าการฟื้นตัวของตลาดเพียงอย่างเดียวอาจไม่เพียงพอที่จะทำให้ภาคอุตสาหกรรมเติบโตได้อย่างเต็มศักยภาพ

ในระยะต่อไป สิ่งที่ต้องติดตามคือความสามารถของผู้ผลิตในการเพิ่มกำลังการผลิต ลดงานค้างส่ง ควบคุมต้นทุน และรักษาความเชื่อมั่นของลูกค้า หากธุรกิจสามารถแก้ไขข้อจำกัดด้านกำลังคนและเพิ่มผลิตภาพได้อย่างเหมาะสม ก็จะมีโอกาสเปลี่ยนแรงส่งจากคำสั่งซื้อใหม่ให้เป็นผลประกอบการที่ดีขึ้น

ท้ายที่สุด การแข่งขันของภาคอุตสาหกรรมไทยไม่ได้ขึ้นอยู่กับว่ามีคำสั่งซื้อเข้ามามากเพียงใด แต่ยังขึ้นอยู่กับความสามารถในการผลิตสินค้าให้ได้คุณภาพ ต้นทุน และระยะเวลาส่งมอบตามที่ตลาดต้องการ ซึ่งเป็นโจทย์สำคัญของการยกระดับภาคการผลิตไทยในระยะยาว