
คู่มือจัดสรรงานระหว่างมนุษย์และระบบอัตโนมัติ เพื่อคืนเวลาที่ดีที่สุดของคุณให้กลับมา
ฟังบทความนี้โดย AI
Business Leader Podcast
สรุปประเด็น
ผู้บริหารองค์กรในยุคนี้มีสินทรัพย์ที่มีค่าที่สุดและหามาทดแทนได้ยากที่สุดเพียงอย่างเดียว นั่นคือ "เวลาและสมรรถนะทางสมอง" แต่ความจริงที่เจ็บปวดคือ ในโลกการทำงานยุคดิจิทัล ผู้นำองค์กรจำนวนมากกลับถูกพายุของงานประจำวันดูดกลืนจนหมดแรง ไม่ว่าจะเป็นการตอบอีเมลปริมาณมหาศาล การอนุมัติเอกสารซ้ำ ๆ หรือการประชุมติดตามความคืบหน้าที่ไม่มีวันสิ้นสุด
ผลที่ตามมาชัดเจน: ผู้บริหารกลายสภาพเป็นเพียง "ผู้แก้ไขปัญหารายวัน" แทนที่จะได้ปฏิบัติหน้าที่ที่สำคัญที่สุด ซึ่งก็คือการกำหนดทิศทางระยะยาวและการสร้างแรงบันดาลใจให้แก่ทีมงาน
ทางออกของปัญหานี้ไม่ใช่การเพิ่มชั่วโมงทำงานจนเกิดภาวะหมดไฟ แต่คือการปรับโครงสร้างการทำงานร่วมกันระหว่าง "ศักยภาพของมนุษย์" และ "ความสามารถของระบบอัตโนมัติ" คู่มือฉบับนี้จะช่วยให้ผู้บริหารวิเคราะห์ได้ว่า งานส่วนใดควรโอนย้ายให้เทคโนโลยีดูแล และงานส่วนใดที่ต้องสงวนไว้ให้มนุษย์ทำ เพื่อคืนเวลาอันมีค่ากลับมาใช้ในกิจกรรมที่มีผลกระทบต่อองค์กรสูงที่สุด
การทวงคืนเวลาที่มีคุณค่าไม่ใช่เรื่องของการทำงานหนักขึ้น แต่คือการจัดสรรงานให้ถูกคนและถูกเครื่องจักรอย่างมีระบบ
แนวคิดที่เปลี่ยนมุมมองการทำงาน: กรอบ MABA-MABA
หัวใจของการจัดแบ่งหน้าที่การทำงานมีรากฐานมาจากแนวคิดทางวิทยาศาสตร์ที่เรียกว่า "กรอบการทำงานของฟิตส์" (Fitts' List) หรือที่รู้จักกันดีในชื่อ MABA-MABA (Men-Are-Better-At / Machines-Are-Better-At) ซึ่งคิดค้นขึ้นตั้งแต่ปี ค.ศ. 1951 โดยนักจิตวิทยาชาวอเมริกัน พอล ฟิตส์ (Paul Fitts) แม้เวลาจะผ่านไปกว่า 70 ปี แต่หลักการนี้ยังคงเป็นแกนกลางของการออกแบบการทำงานร่วมกันระหว่างมนุษย์และระบบเทคโนโลยีได้อย่างเป็นรูปธรรม (Springer, 2011)
กรอบความคิดนี้สอนให้มองว่า ระบบอัตโนมัติและมนุษย์ไม่ได้ทำงานในฐานะคู่แข่ง แต่ทำหน้าที่ส่งเสริมจุดแข็งของกันและกัน เครื่องจักรหรือระบบอัตโนมัติโดดเด่นในงานที่มีขอบเขตชัดเจนและทำซ้ำได้ดี ขณะที่มนุษย์เหนือกว่าในการรับมือกับสถานการณ์ที่คลุมเครือและคาดเดาไม่ได้
งานของผู้บริหารคือการออกแบบระบบ ไม่ใช่การเป็นฟันเฟืองในระบบนั้น — MABA-MABA Framework ให้เครื่องมือที่จำเป็นสำหรับการแยกแยะสองบทบาทนี้ออกจากกัน
งานที่ควรส่งมอบให้ระบบอัตโนมัติทำแทน
เมื่อต้องการทวงคืนเวลาทำงาน สิ่งแรกที่ผู้บริหารต้องทำคือการคัดกรองงานที่ซ้ำซากและใช้พลังงานสมองโดยไม่จำเป็น ออกไปให้ระบบอัตโนมัติและ AI จัดการ งานเหล่านี้มักมีคุณสมบัติที่ระบบคอมพิวเตอร์ทำได้ดีกว่ามนุษย์หลายเท่าตัว ดังนี้
การประมวลผลและวิเคราะห์ข้อมูลปริมาณมาก: ระบบอัตโนมัติสามารถคัดกรองข้อมูลดิบ สรุปใจความสำคัญจากรายงานยาวหลายร้อยหน้า และตรวจพบแนวโน้มที่ผิดปกติได้อย่างรวดเร็ว แม่นยำ และไม่มีความเหนื่อยล้า
การจัดตารางเวลาและการประสานงานขั้นพื้นฐาน: การตอบอีเมลเพื่อหาเวลานัดหมายการประชุม หรือการส่งต่อเอกสารเพื่อรอการอนุมัติตามลำดับขั้น สามารถตั้งค่าให้อยู่ในรูปแบบของกระบวนการทำงานอัตโนมัติได้ทันที
การจัดทำรายงานและการติดตามผลเป็นระยะ: แทนที่ผู้บริหารจะต้องเสียเวลาดึงข้อมูลจากหลายฝ่ายเพื่อสร้างรายงานสรุป ระบบหลังบ้านสามารถสร้างแดชบอร์ดแสดงผลการทำงานแบบเรียลไทม์ที่พร้อมใช้วิเคราะห์ได้ตลอดเวลา
การโอนย้ายงานเหล่านี้จะช่วยขจัดงานจุกจิกที่คอยรบกวนสมาธิระหว่างวัน ทำให้สมองของผู้บริหารมีพื้นที่ว่างสำหรับการคิดวิเคราะห์ขั้นสูง
งานที่ต้องสงวนไว้สำหรับมนุษย์เท่านั้น
แม้ระบบอัตโนมัติจะมีวิวัฒนาการที่ก้าวล้ำเพียงใด แต่มีทักษะและบทบาทบางประการที่ไม่สามารถถูกทดแทนได้ และผู้บริหารควรทุ่มเทเวลาให้กับการทำงานในมิติเหล่านี้อย่างเต็มที่
การตัดสินใจภายใต้ความไม่แน่นอนและวิกฤต: ในสถานการณ์ที่ข้อมูลไม่ครบถ้วน หรือมีปัจจัยภายนอกที่คาดเดาไม่ได้แปรปรวนตลอดเวลา มนุษย์มีความสามารถในการใช้สัญชาตญาณ ประสบการณ์ และการประเมินความเสี่ยงอย่างรอบด้าน ซึ่งเป็นสิ่งที่ระบบคำนวณไม่สามารถทำได้
การสร้างความไว้วางใจและการรักษาความสัมพันธ์: ธุรกิจขับเคลื่อนด้วยความสัมพันธ์ของมนุษย์ การเจรจาต่อรองข้อตกลงสำคัญ การแก้ปัญหาความขัดแย้งภายในทีม หรือการดูแลลูกค้าระดับผู้บริหาร จำเป็นต้องใช้ความเข้าอกเข้าใจขั้นสูงและความเป็นมนุษย์ในการสื่อสาร
การชี้นำทิศทางและการสร้างนวัตกรรมใหม่: การกำหนดวิสัยทัศน์ในอีกห้าปีข้างหน้า หรือการสร้างผลิตภัณฑ์และบริการใหม่ที่ยังไม่เคยมีในตลาด ต้องอาศัยความคิดสร้างสรรค์และความกล้าได้กล้าเสียเชิงนวัตกรรม ซึ่งระบบคอมพิวเตอร์ที่ฝึกฝนจากข้อมูลในอดีตไม่สามารถจินตนาการขึ้นมาได้
แผนปฏิบัติการ 5 ขั้นตอน: เริ่มทำได้ตั้งแต่สัปดาห์นี้
เพื่อให้ผู้บริหารสามารถปรับใช้หลักการนี้ได้จริง สามารถทำตามแผนปฏิบัติการดังต่อไปนี้
- สำรวจและบันทึกเวลาทำงานจริง: จดบันทึกกิจกรรมและงานที่ทำในแต่ละชั่วโมงเป็นเวลาอย่างน้อยสองสัปดาห์ เพื่อระบุว่าเวลาส่วนใหญ่หมดไปกับงานประเภทใดบ้าง
- คัดแยกงานตามกรอบคิด MABA-MABA: นำรายการงานที่บันทึกไว้มาจำแนกใส่กล่องของระบบอัตโนมัติ และกล่องของความเป็นมนุษย์ตามที่ได้ระบุข้างต้น
- เริ่มระบบทดลองแบบจำกัดขอบเขต: เริ่มต้นจากการนำเครื่องมืออัตโนมัติราคาประหยัดหรือฟังก์ชันที่มีอยู่แล้วมาช่วยงานแอดมินขนาดเล็กก่อน เช่น การตั้งระบบตอบกลับอัตโนมัติ หรือการใช้ AI ช่วยย่อยข้อมูลก่อนประชุม
- ออกแบบกลไกให้มนุษย์คุมท้ายเสมอ: ห้ามปล่อยให้ระบบทำงานแบบไร้การควบคุมโดยสิ้นเชิง ผู้บริหารต้องกำหนด "จุดตรวจสอบโดยมนุษย์" เพื่อกลั่นกรองและอนุมัติในขั้นตอนสุดท้าย เพื่อป้องกันข้อผิดพลาดที่ระบบอาจสร้างขึ้นโดยปราศจากข้อเท็จจริง
- นำเวลาที่ได้คืนไปลงทุนในสิ่งที่มีมูลค่าสูง: บังคับตนเองให้จัดสรรเวลาอย่างน้อย ร้อยละยี่สิบของสัปดาห์ทำงาน เพื่อใช้กับการพูดคุยกับพนักงานระดับหัวกะทิ การพบปะพันธมิตรทางธุรกิจ และการทบทวนทิศทางของบริษัทในภาพใหญ่
บทสรุป: การสร้างสมดุลที่มีมนุษย์เป็นศูนย์กลาง
เป้าหมายสูงสุดของการจัดสรรงานระหว่างมนุษย์และระบบอัตโนมัติไม่ใช่การเปลี่ยนผู้บริหารให้กลายเป็นคนตกงาน หรือเปลี่ยนองค์กรให้กลายเป็นโรงงานไร้ชีวิตชีวา แต่เป็นการยกระดับพนักงานและผู้บริหารให้ทำในสิ่งที่มีความสำคัญสูงสุด
เมื่อนำงานซ้ำซากออกไปจากชีวิตการทำงาน ผู้นำจะสามารถดึงความละเอียดอ่อน ความคิดสร้างสรรค์ และศิลปะการบริหารจัดการกลับมาใช้ได้อย่างเต็มที่ สำหรับผู้บริหารที่กำลังเผชิญกับปัญหาเวลาไม่พอ คำถามที่แท้จริงไม่ใช่ "ฉันจะทำงานให้เร็วขึ้นได้อย่างไร" แต่คือ "งานชิ้นนี้ควรอยู่ในมือฉันตั้งแต่แรกหรือเปล่า"
การเปลี่ยนแปลงนี้จะเป็นตัวตัดสินความอยู่รอดและความก้าวหน้าขององค์กรในอนาคตอย่างแท้จริง
ข้อมูลอ้างอิง:
- Huidobro, A., et al. (2025, 17 กรกฎาคม). AI Automation and Augmentation: A Roadmap for Executives. California Management Review. https://cmr.berkeley.edu/2025/07/ai-automation-and-augmentation-a-roadmap-for-executives/
- Springer. (2011, 25 สิงหาคม). Why the Fitts list has persisted throughout the history of function allocation. Cognition, Technology & Work. https://link.springer.com/article/10.1007/s10111-011-0188-1
ข่าวที่เกี่ยวข้อง

เตรียมความพร้อมให้องค์กรเพื่อขับเคลื่อนกลยุทธ์ด้านความยั่งยืน
องค์กรยุคใหม่ต้องปรับตัวรับความผันผวนของโลก VUCA และผลักดันกลยุทธ์ ESG อย่างจริงจัง เรียนรู้ 5 ประเด็นสำคัญในการเตรียมความพร้อมด้านบุคลากร นโยบาย และการเปลี่ยนผ่านองค์กร เพื่อขับเคลื่อนธุรกิจสู่ความยั่งยืนในระยะยาว

การพัฒนาทักษะด้านกลยุทธ์ของบุคลากรในองค์กร
การพัฒนาทักษะด้านกลยุทธ์ของบุคลากรเป็นปัจจัยสำคัญในการเพิ่มประสิทธิภาพการจัดการเชิงกลยุทธ์ขององค์กร ตั้งแต่การสรรหาบุคลากร การสลับตำแหน่ง การเข้าร่วมโครงการเชิงกลยุทธ์ การวางแผนงบประมาณ จนถึงการฝึกอบรม เพื่อสร้างนักกลยุทธ์ที่มีศักยภาพรอบด้าน

เครือสหพัฒน์ขยายการลงทุนและเทคโนโลยีผ่านความร่วมมือ 20 ฉบับ
การลงนามบันทึกความเข้าใจ (MOU) มากกว่า 20 ฉบับของเครือสหพัฒน์ ซึ่งนับเป็นสถิติสูงสุดเป็นประวัติการณ์ในงานสหกรุ๊ป แฟร์ & เฟส ครั้งที่ 30 แสดงให้เห็นถึงทิศทางกลยุทธ์องค์กรที่มุ่งเน้นการปรับตัวและสร้างความแข็งแกร่งอย่างมีนัยสำคัญในสภาวะตลาดที่มีการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว

กลยุทธ์การสร้างทีมสำหรับผู้บริหารยุคใหม่ เปลี่ยนทีมธรรมดาให้เป็นทีมชั้นยอด
สร้างทีมให้แข็งแกร่งในยุคธุรกิจที่เปลี่ยนแปลงเร็ว เรียนรู้แนวคิดการแบ่งสมาชิกทีม 4 แบบ พร้อมกรณีศึกษา Enron, Netflix, Google และโร้ดแมปการพัฒนาทีมแบบมืออาชีพสำหรับผู้นำองค์กร ข้อมูลครบ เข้าใจง่าย เหมาะกับผู้นำและ HR ยุคใหม่
