อุตสาหกรรมรถยนต์ไทยฟื้นตัวไม่ทั่วถึง ยอดขาย–ส่งออกดีขึ้น แต่การผลิตยังถูกกดดัน

การผลิตรถยนต์ไทยเดือนกันยายน 2569 ลดลง 6.08% เหลือ 120,319 คัน แม้ยอดขายในประเทศเพิ่มขึ้น 14.28% และยอดส่งออกเพิ่มขึ้น 4.55% สะท้อนการฟื้นตัวที่แตกต่างกันระหว่างตลาด โดยเฉพาะรถกระบะที่ยังเผชิญปัญหากำลังซื้อ สินเชื่อเข้มงวด และความเสี่ยงจากน้ำท่วมที่กระทบห่วงโซ่อุปทาน

อุตสาหกรรมยานยนต์เป็นหนึ่งในฐานการผลิตสำคัญของประเทศไทย ทั้งในด้านการจ้างงาน การส่งออก และเครือข่ายผู้ผลิตชิ้นส่วนภายในประเทศ อย่างไรก็ตาม ข้อมูลล่าสุดจากสภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย (ส.อ.ท.) แสดงให้เห็นว่า การฟื้นตัวของอุตสาหกรรมยังไม่เกิดขึ้นอย่างทั่วถึง

เดือนกันยายน 2569 ประเทศไทยผลิตรถยนต์ได้ 120,319 คัน ลดลง 6.08% เมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อน ขณะที่ยอดขายรถยนต์ในประเทศเพิ่มขึ้น 14.28% เป็น 55,255 คัน และยอดส่งออกรถยนต์สำเร็จรูปเพิ่มขึ้น 4.55% เป็น 89,972 คัน

ตัวเลขดังกล่าวสะท้อนภาพที่แตกต่างกันระหว่างการผลิตกับอุปสงค์ในตลาด โดยยอดขายในประเทศได้รับแรงสนับสนุนจากรถยนต์ไฟฟ้า ขณะที่การส่งออกเดือนกันยายนปรับตัวดีขึ้นจากความต้องการในตลาดเอเชีย แต่ภาคการผลิตยังได้รับผลกระทบจากปัจจัยด้านห่วงโซ่อุปทานและความเปราะบางของตลาดรถบางประเภท 

สำหรับช่วงเดือนมกราคม–กันยายน 2569 การผลิตรถยนต์สะสมอยู่ที่ 1,080,030 คัน เพิ่มขึ้น 0.39% จากช่วงเดียวกันของปีก่อน ขณะที่ยอดขายในประเทศสะสมอยู่ที่ 521,226 คัน เพิ่มขึ้น 16.35% ส่วนการส่งออกรถยนต์สำเร็จรูปสะสมยังลดลง 4.94% เหลือ 655,009 คัน 

น้ำท่วมกระทบห่วงโซ่อุปทาน แม้โรงงานกลับมาผลิตได้ตามปกติ

หนึ่งในปัจจัยที่กดดันการผลิตรถยนต์ในเดือนกันยายน คือปัญหาน้ำท่วมที่ส่งผลต่อการดำเนินงานของผู้ผลิตชิ้นส่วนและการส่งมอบสินค้า

ข้อมูลจาก ส.อ.ท. ระบุว่า โรงงานรถยนต์บางแห่งต้องหยุดการผลิตชั่วคราวตั้งแต่ช่วงปลายเดือนกันยายนถึงกลางเดือนตุลาคม เนื่องจากผู้ผลิตชิ้นส่วนไม่สามารถส่งมอบสินค้าได้ตามกำหนด อย่างไรก็ตาม รายงานระบุว่าโรงงานทุกแห่งกลับมาดำเนินการผลิตได้ตามปกติแล้ว โดยผลกระทบจากการหยุดผลิตอาจสะท้อนต่อเนื่องมายังตัวเลขการผลิตในเดือนตุลาคม 

กรณีนี้ชี้ให้เห็นว่า แม้ผู้ผลิตรถยนต์จะมีคำสั่งซื้อหรือความต้องการจากตลาด แต่การผลิตยังขึ้นอยู่กับความพร้อมของชิ้นส่วน วัตถุดิบ และระบบโลจิสติกส์ตลอดห่วงโซ่อุปทาน หากผู้ผลิตรายใดรายหนึ่งไม่สามารถส่งมอบชิ้นส่วนสำคัญได้ ก็อาจส่งผลต่อการเดินสายการผลิตของโรงงานปลายทาง

การฟื้นตัวของอุตสาหกรรมยานยนต์ไม่ได้ขึ้นอยู่กับยอดขายเพียงอย่างเดียว แต่ต้องอาศัยห่วงโซ่อุปทานที่ทำงานได้ต่อเนื่องด้วย ภัยธรรมชาติที่กระทบผู้ผลิตชิ้นส่วนเพียงบางส่วนสามารถส่งผลต่อกำลังการผลิตของทั้งระบบได้

สำหรับผู้ประกอบการชิ้นส่วนยานยนต์ เหตุการณ์นี้ตอกย้ำความสำคัญของการบริหารความเสี่ยงด้านวัตถุดิบ การจัดหาแหล่งผลิตสำรอง การวางแผนสินค้าคงคลัง และการเตรียมแผนดำเนินธุรกิจในกรณีฉุกเฉิน โดยเฉพาะธุรกิจที่พึ่งพาโรงงานหรือเส้นทางขนส่งในพื้นที่เสี่ยงภัยธรรมชาติ

รถยนต์ไฟฟ้าหนุนยอดขาย แต่ตลาดรถกระบะยังเปราะบาง

แม้ยอดขายรถยนต์ในประเทศจะเพิ่มขึ้น แต่การเติบโตไม่ได้กระจายไปยังรถยนต์ทุกประเภทอย่างเท่าเทียมกัน

ข้อมูลของ ส.อ.ท. ระบุว่า ยอดขายรถยนต์นั่งไฟฟ้าแบตเตอรี่ (BEV) ในเดือนกันยายนอยู่ที่ 16,404 คัน เพิ่มขึ้น 80.13% จากช่วงเดียวกันของปีก่อน ขณะที่รถยนต์นั่งไฮบริด (HEV) มียอดขาย 14,113 คัน เพิ่มขึ้น 10.78% สะท้อนบทบาทของรถยนต์พลังงานทางเลือกที่ช่วยพยุงตลาดรถยนต์ในประเทศ 

ในทางกลับกัน ยอดขายรถกระบะยังอยู่ภายใต้แรงกดดัน โดยเดือนกันยายนขายได้ 10,315 คัน ลดลง 7.11% เมื่อเทียบกับปีก่อน สาเหตุสำคัญตามข้อมูลจาก ส.อ.ท. ได้แก่ กำลังซื้อที่อ่อนแอ ภาระค่าครองชีพ และความเข้มงวดในการปล่อยสินเชื่อของสถาบันการเงิน

รถกระบะมีบทบาทต่อเศรษฐกิจไทยมากกว่าการเป็นสินค้าเพื่อการบริโภค เพราะเป็นเครื่องมือทำมาหากินของเกษตรกร ผู้ค้ารายย่อย ผู้รับเหมา และธุรกิจขนส่งขนาดเล็ก เมื่อผู้ซื้อเข้าถึงสินเชื่อได้ยาก ความต้องการรถกระบะจึงอาจชะลอตัว และส่งผลต่อเนื่องไปยังผู้ผลิตรถยนต์ ผู้ผลิตชิ้นส่วน และธุรกิจบริการหลังการขาย

นอกจากนี้ การเปลี่ยนผ่านสู่รถยนต์ไฟฟ้ายังทำให้ผู้ผลิตต้องปรับแผนการลงทุนและโครงสร้างการผลิต เพื่อรองรับเทคโนโลยีใหม่ควบคู่กับการบริหารธุรกิจรถยนต์เครื่องยนต์สันดาปที่ยังมีความสำคัญต่อการจ้างงานและการส่งออกของไทย

ตลาดส่งออกเริ่มดีขึ้น แต่ภาพรวม 9 เดือนยังมีแรงกดดัน

ยอดส่งออกรถยนต์สำเร็จรูปของไทยในเดือนกันยายนเพิ่มขึ้น 4.55% เป็น 89,972 คัน โดยตลาดเอเชียเป็นแรงสนับสนุนสำคัญ ขณะที่การส่งออกไปยังออสเตรเลียและโอเชียเนียยังเป็นตลาดหลักของรถยนต์ไทย

อย่างไรก็ตาม หากพิจารณาตัวเลขสะสมตั้งแต่เดือนมกราคมถึงกันยายน การส่งออกรถยนต์สำเร็จรูปยังลดลง 4.94% เมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อน แสดงให้เห็นว่าการฟื้นตัวในเดือนล่าสุดยังไม่เพียงพอที่จะชดเชยความอ่อนแอของการส่งออกตลอดช่วงก่อนหน้า

สำหรับผู้ผลิตรถยนต์และชิ้นส่วน การประเมินสถานการณ์จึงต้องพิจารณาทั้งยอดส่งออกระยะสั้นและแนวโน้มคำสั่งซื้อในตลาดปลายทาง รวมถึงความเสี่ยงด้านภูมิรัฐศาสตร์ ต้นทุนการขนส่ง และการเปลี่ยนแปลงของความต้องการรถยนต์แต่ละประเภท

ยอดส่งออกที่กลับมาเติบโตในเดือนเดียวเป็นสัญญาณเชิงบวก แต่ยังไม่ใช่ข้อยืนยันว่าอุตสาหกรรมกลับเข้าสู่วงจรเติบโตอย่างมั่นคง ผู้ประกอบการควรติดตามทั้งคำสั่งซื้อสะสม ความต้องการในตลาดหลัก และความสามารถในการแข่งขันด้านต้นทุน

เป้าผลิต 1.45 ล้านคันยังเป็นโจทย์สำคัญของปี 2569

ส.อ.ท. ยังคงเป้าหมายการผลิตรถยนต์ในปี 2569 ไว้ที่ 1.45 ล้านคัน แม้ตัวเลขการผลิตเดือนกันยายนจะลดลงจากปีก่อน โดยช่วง 9 เดือนแรกผลิตได้แล้ว 1,080,030 คัน

หากต้องการให้ถึงเป้าหมายดังกล่าว ไทยจำเป็นต้องผลิตรถยนต์เพิ่มอีกประมาณ 370,000 คันในช่วงไตรมาสสุดท้าย หรือเฉลี่ยราว 123,300 คันต่อเดือน ซึ่งใกล้เคียงกับระดับการผลิตในเดือนกันยายน แต่การทำได้ตามเป้าหมายยังขึ้นอยู่กับความต่อเนื่องของการผลิต ความพร้อมของชิ้นส่วน และความต้องการจากตลาดในประเทศและต่างประเทศ

ในมุมของภาคธุรกิจ ประเด็นที่ต้องติดตามมีอย่างน้อยสามด้าน ได้แก่

• กำลังซื้อและสินเชื่อในประเทศ: โดยเฉพาะความสามารถในการซื้อรถกระบะของเกษตรกรและผู้ประกอบการรายย่อย

• ความต่อเนื่องของห่วงโซ่อุปทาน: การรับมือกับน้ำท่วมและความเสี่ยงที่อาจทำให้การส่งมอบชิ้นส่วนล่าช้า

• การปรับตัวสู่ยานยนต์พลังงานทางเลือก: การวางแผนผลิตภัณฑ์และลงทุนให้สอดคล้องกับแนวโน้มตลาด โดยไม่ละเลยความสามารถในการแข่งขันของฐานการผลิตเดิม

บทสรุป: ฟื้นยอดขายอย่างเดียวไม่พอ ต้องรักษาความแข็งแกร่งของฐานการผลิต

สถานการณ์อุตสาหกรรมรถยนต์ไทยในเดือนกันยายน 2569 สะท้อนการฟื้นตัวที่มีทั้งด้านบวกและความเสี่ยง ยอดขายในประเทศและยอดส่งออกกลับมาเติบโตเมื่อเทียบกับปีก่อน แต่การผลิตยังลดลงจากผลกระทบด้านห่วงโซ่อุปทาน ขณะที่ตลาดรถกระบะยังเผชิญข้อจำกัดจากกำลังซื้อและสินเชื่อ

ในระยะต่อไป การรักษาความสามารถในการแข่งขันของอุตสาหกรรมจำเป็นต้องทำควบคู่กันหลายด้าน ตั้งแต่การเพิ่มความยืดหยุ่นของห่วงโซ่อุปทาน การติดตามคำสั่งซื้อส่งออก การปรับตัวสู่รถยนต์ไฟฟ้า ไปจนถึงการดูแลไม่ให้ข้อจำกัดด้านสินเชื่อและกำลังซื้อกระทบตลาดรถยนต์ที่มีความสำคัญต่อการจ้างงานในประเทศมากเกินไป

เป้าหมาย 1.45 ล้านคันจึงไม่ได้เป็นเพียงตัวเลขการผลิต แต่ยังสะท้อนความท้าทายในการรักษาฐานอุตสาหกรรมยานยนต์ไทยให้เดินหน้าต่อได้ ท่ามกลางความเปลี่ยนแปลงของตลาด เทคโนโลยี และความเสี่ยงทางเศรษฐกิจ