SME D Bank ชู Strategic Interventions ปลดล็อกหนี้ หนุน AI ต้นทุนต่ำ เปลี่ยน Green Barrier สู่โอกาสการค้า

ท่ามกลางแรงกดดันทางเศรษฐกิจที่ส่งผลต่อผู้ประกอบการไทย SME D Bank เดินหน้ากรอบยุทธศาสตร์ Strategic Interventions เพื่อสนับสนุน SME ผ่าน 3 โจทย์สำคัญ ได้แก่ การปลดล็อกภาระหนี้ การเข้าถึงเทคโนโลยี AI และการเปลี่ยนข้อกำหนดด้านสิ่งแวดล้อมให้เป็นโอกาสทางธุรกิจ

ดร.เดชา จาตุธนานันท์ ประธานกรรมการ ธนาคารพัฒนาวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อมแห่งประเทศไทย หรือ SME D Bank ได้รับมอบหมายจากนายวราวุธ ศิลปอาชา รัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรม ให้เป็นองค์ปาฐกในงาน “THAILAND SMART SME 2026” พร้อมนำเสนอแนวคิด Strategic Interventions ภายใต้ทิศทางการขับเคลื่อน 4 เสาหลักของกระทรวงอุตสาหกรรม

แนวทางดังกล่าวสะท้อนการมองบทบาทของภาครัฐและสถาบันการเงินเฉพาะกิจในมิติที่กว้างขึ้น จากการช่วยเหลือผู้ประกอบการเมื่อเกิดปัญหา ไปสู่การสร้างเงื่อนไขให้ธุรกิจสามารถ ปรับตัว เพิ่มผลิตภาพ และแข่งขันได้ในระยะยาว

จาก “ผู้คุมกฎ” สู่ “ผู้สนับสนุน” การเติบโตของธุรกิจ

หนึ่งในแนวคิดสำคัญคือการปรับบทบาทภาครัฐจาก Regulator ไปสู่ Enabler หรือจากผู้กำกับดูแลไปสู่ผู้สนับสนุนการเติบโตของภาคธุรกิจ

สำหรับ SME ประสิทธิภาพของภาครัฐมีความเกี่ยวข้องโดยตรงกับต้นทุนและเวลาในการดำเนินธุรกิจ ตั้งแต่ การขออนุญาต การเข้าถึงบริการภาครัฐ การปฏิบัติตามกฎระเบียบ ไปจนถึงการเข้าถึงแหล่งเงินทุน

ดังนั้น การยกระดับบริการและลดขั้นตอนที่ไม่จำเป็นจึงไม่ได้เป็นเพียงการอำนวยความสะดวก แต่ยังช่วยสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการลงทุนและการขยายธุรกิจ โดยเฉพาะสำหรับผู้ประกอบการรายเล็กที่มีทรัพยากรจำกัด

สำหรับ SME การลด “ต้นทุนแฝง” จากขั้นตอนและข้อจำกัดต่าง ๆ อาจมีความสำคัญไม่แพ้การลดต้นทุนทางการเงิน เพราะส่งผลโดยตรงต่อความสามารถในการนำทรัพยากรไปลงทุนเพื่อการเติบโต

เปลี่ยน Green Barrier เป็น Green Opportunity

อีกหนึ่งโจทย์ที่กำลังเปลี่ยนรูปแบบการแข่งขันของธุรกิจไทยคือ มาตรฐานด้านสิ่งแวดล้อม

แนวคิด “Green Barrier to Green Opportunity” มองว่าข้อกำหนดด้านสิ่งแวดล้อมไม่ควรถูกมองเพียงเป็นต้นทุนที่ธุรกิจต้องแบกรับ แต่สามารถนำมาใช้เป็นแรงผลักดันในการยกระดับสินค้า กระบวนการผลิต และมาตรฐานของธุรกิจ เพื่อให้สามารถเชื่อมต่อกับตลาดที่ให้ความสำคัญกับ ESG มากขึ้น

โดยเฉพาะการค้าระหว่างประเทศที่มาตรการด้านสิ่งแวดล้อมมีบทบาทมากขึ้น เช่น Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM) ของสหภาพยุโรป ผู้ประกอบการที่อยู่ในห่วงโซ่อุปทานระหว่างประเทศจึงต้องเริ่มให้ความสำคัญกับข้อมูลด้านการปล่อยก๊าซเรือนกระจก การใช้พลังงาน และกระบวนการผลิตมากขึ้น

การลงทุนเพื่อสิ่งแวดล้อมจึงอาจไม่ใช่เพียงค่าใช้จ่ายในการปฏิบัติตามกฎ แต่สามารถกลายเป็น การลงทุนเพื่อรักษาและขยายตลาด หากธุรกิจสามารถเปลี่ยนมาตรฐานเหล่านี้ให้เป็นส่วนหนึ่งของคุณค่าของสินค้าและบริการ

AI ต้องเข้าถึงได้ ไม่ใช่เทคโนโลยีเฉพาะองค์กรใหญ่

อีกด้านหนึ่งคือการลดช่องว่างด้านเทคโนโลยี โดยเฉพาะ AI และระบบอัตโนมัติ

ที่ผ่านมา การนำเทคโนโลยีขั้นสูงมาใช้ในธุรกิจอาจถูกมองว่าเป็นเรื่องขององค์กรขนาดใหญ่ที่มีงบประมาณและบุคลากรด้านเทคโนโลยีพร้อมกว่า แต่หาก AI มีต้นทุนที่เข้าถึงได้ง่ายขึ้น ก็มีโอกาสที่ SME จะสามารถนำไปใช้กับงานที่สร้างผลกระทบต่อธุรกิจได้โดยตรง

ตัวอย่างเช่น การวิเคราะห์ข้อมูลลูกค้า การพยากรณ์ยอดขาย การจัดการสินค้าคงคลัง การบริการลูกค้า และการลดงานซ้ำซ้อน

โจทย์สำคัญจึงไม่ใช่เพียงว่า “ธุรกิจใช้ AI หรือไม่” แต่คือ AI ช่วยแก้ปัญหาทางธุรกิจอะไรได้บ้าง และสร้างผลตอบแทนจากการลงทุนอย่างไร

หากสามารถลดต้นทุนการเข้าถึงเทคโนโลยี พร้อมพัฒนาทักษะของผู้ประกอบการและบุคลากรควบคู่กัน ก็จะช่วยให้การเปลี่ยนผ่านสู่ Digital Transformation ไม่ได้จำกัดอยู่เฉพาะบริษัทขนาดใหญ่

AI ที่มีคุณค่าต่อ SME ไม่จำเป็นต้องเป็นเทคโนโลยีที่ซับซ้อนที่สุด แต่ควรเป็นเทคโนโลยีที่ช่วยให้ธุรกิจ “ทำงานได้ดีขึ้นด้วยต้นทุนที่เหมาะสม”

ปลดล็อกหนี้ เพื่อเปิดพื้นที่ให้ธุรกิจกลับมาเติบโต

สำหรับ SME ที่มีภาระหนี้สะสม การแก้ปัญหาไม่ได้จบเพียงการเพิ่มวงเงินสินเชื่อ แต่ต้องพิจารณา โครงสร้างหนี้ กระแสเงินสด และความสามารถในการดำเนินธุรกิจ ควบคู่กัน

แนวทาง Strategic Interventions ที่ให้ความสำคัญกับการปลดล็อกภาระหนี้จึงมีนัยสำคัญ เพราะการปรับโครงสร้างทางการเงินให้เหมาะสมสามารถช่วยให้ผู้ประกอบการมีพื้นที่ในการบริหารเงินสดและกลับมาวางแผนธุรกิจได้

ในมุมของระบบเศรษฐกิจ การช่วยให้ธุรกิจที่มีศักยภาพสามารถผ่านช่วงเวลาที่มีแรงกดดันด้านสภาพคล่อง ยังมีส่วนช่วยลดความเสี่ยงที่ปัญหาทางการเงินจะส่งต่อไปยัง การจ้างงาน คู่ค้า และห่วงโซ่อุปทาน

ดังนั้น “การเงิน” จึงไม่ได้เป็นเพียงเครื่องมือในการแก้ปัญหาหนี้ แต่เป็นหนึ่งในกลไกที่ช่วยให้ธุรกิจสามารถกลับไปลงทุนเพื่อ ปรับปรุงประสิทธิภาพและสร้างการเติบโต ได้อีกครั้ง

4 เสาหลัก สู่การยกระดับ SME อย่างเป็นระบบ

เมื่อมอง Strategic Interventions ในภาพรวม จะเห็นว่าการสนับสนุน SME ไม่สามารถใช้มาตรการใดมาตรการหนึ่งแก้ได้ทั้งหมด เพราะความสามารถในการแข่งขันของธุรกิจเกิดจากหลายองค์ประกอบที่เชื่อมโยงกัน

การเงินที่เหมาะสม ช่วยให้ธุรกิจมีสภาพคล่อง
เทคโนโลยีที่เข้าถึงได้ ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพ
มาตรฐานสีเขียว ช่วยให้ธุรกิจเชื่อมต่อกับตลาดใหม่
ขณะที่ ภาครัฐที่ทำหน้าที่เป็น Enabler ช่วยลดอุปสรรคและสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการเติบโต

การยกระดับ SME ในระยะต่อไปจึงไม่ใช่เพียงการ “ช่วยให้ธุรกิจอยู่รอด” แต่คือการสร้างเงื่อนไขให้ธุรกิจสามารถปรับตัวและกลับมาเติบโตได้ด้วยตัวเอง

จากมาตรการช่วยเหลือ สู่ระบบนิเวศการเติบโต

ทิศทางของ SME D Bank ภายใต้กรอบ Strategic Interventions จึงสะท้อนแนวคิดที่กว้างกว่าการสนับสนุนด้านสินเชื่อ โดยเชื่อมโยง การเงิน เทคโนโลยี การยกระดับมาตรฐาน และนโยบายอุตสาหกรรม เข้าด้วยกัน

สำหรับภาคธุรกิจ สิ่งที่ต้องติดตามต่อจากนี้ไม่ใช่เพียงจำนวนมาตรการหรือวงเงินสนับสนุน แต่คือ มาตรการเหล่านี้สามารถเปลี่ยนเป็นการลงทุนจริง ผลิตภาพที่เพิ่มขึ้น และโอกาสทางการค้าใหม่ได้มากน้อยเพียงใด

เพราะในสภาพแวดล้อมทางธุรกิจที่การแข่งขันไม่ได้วัดกันเฉพาะต้นทุนอีกต่อไป ความสามารถในการ ปรับโครงสร้างทางการเงิน ใช้เทคโนโลยีอย่างคุ้มค่า และเปลี่ยนมาตรฐานโลกให้เป็นแต้มต่อทางธุรกิจ จะกลายเป็นองค์ประกอบสำคัญของความสามารถในการแข่งขันของ SME ไทยในระยะต่อไป