
ไทยขาดดุลการค้าจีน 2.43 ล้านล้านบาท เสี่ยงแตะ 3 ล้านล้านบาท
สรุปประเด็น
-
ไทยขาดดุลการค้ากับจีนประมาณ 2.43 ล้านล้านบาท ในช่วง 9 เดือนแรกของปี 2569 เพิ่มขึ้น 53% เมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อน
-
สินค้านำเข้าส่วนใหญ่เป็นสินค้าอุตสาหกรรม โดยเฉพาะเครื่องจักร อุปกรณ์ไฟฟ้า ชิ้นส่วน และสินค้าขั้นกลาง
-
นักเศรษฐศาสตร์ประเมินว่า การขาดดุลอาจเพิ่มเป็น 2.6–2.7 ล้านล้านบาทในปี 2570 และมีโอกาสแตะ 3 ล้านล้านบาทในอีกไม่กี่ปีข้างหน้า
-
การยกระดับผู้ผลิตไทยและเชื่อมโยง SME เข้าสู่ห่วงโซ่อุปทานของนักลงทุนต่างชาติ เป็นหนึ่งในโจทย์สำคัญของภาคอุตสาหกรรมไทย
ตัวเลขการค้าระหว่างไทยกับจีนในช่วง 9 เดือนแรกของปี 2569 สะท้อนความท้าทายของภาคเศรษฐกิจไทยอีกครั้ง เมื่อมูลค่าการขาดดุลการค้าขยายตัวขึ้นอย่างรวดเร็ว โดยไทยขาดดุลกับจีนประมาณ 2.43 ล้านล้านบาท เพิ่มขึ้น 53% จากช่วงเดียวกันของปีก่อน จากเดิมประมาณ 1.59 ล้านล้านบาท
ประเด็นนี้ไม่ได้สะท้อนเพียงการนำเข้าสินค้าจากจีนที่เพิ่มขึ้นเท่านั้น แต่ยังชี้ให้เห็นถึงโครงสร้างการผลิตของไทยที่ยังต้องพึ่งพาวัตถุดิบ ชิ้นส่วน และเครื่องจักรจากต่างประเทศ ขณะที่ผู้ผลิตในประเทศต้องเผชิญการแข่งขันด้านราคาและต้นทุนที่เข้มข้นขึ้น
ข้อมูลดังกล่าวถูกรายงานโดย The Nation เมื่อวันที่ 5 พฤศจิกายน 2569 โดยอ้างอิงการประเมินของนักเศรษฐศาสตร์ที่มองว่า หากไทยไม่เร่งเสริมความแข็งแกร่งของภาคการผลิต การขาดดุลการค้าอาจขยับขึ้นไปถึงระดับ 3 ล้านล้านบาทในอีกไม่กี่ปีข้างหน้า
ขาดดุลเพิ่มต่อเนื่อง สะท้อนการพึ่งพาสินค้าอุตสาหกรรมจากจีน
ข้อมูลในข่าวระบุว่า ช่วงเดือนมกราคม–กันยายน 2569 ไทยนำเข้าสินค้าจากจีนรวม 1,187 หมวดสินค้า คิดเป็นมูลค่าประมาณ 108,509 ล้านดอลลาร์สหรัฐ หรือราว 3.52 ล้านล้านบาท เพิ่มขึ้น 39% เมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อน โดยสินค้ากลุ่มอุตสาหกรรมมีสัดส่วนสูงถึง 86% ของมูลค่านำเข้าทั้งหมด ส่วนสินค้าเกษตรคิดเป็น 14%
สินค้านำเข้าสำคัญ 5 กลุ่ม ได้แก่ เครื่องจักรไฟฟ้าและส่วนประกอบ เครื่องจักรกลและชิ้นส่วน คอมพิวเตอร์และอุปกรณ์ เคมีภัณฑ์ และเครื่องใช้ไฟฟ้าในครัวเรือน ซึ่งล้วนเป็นสินค้าที่เกี่ยวข้องกับกิจกรรมทางเศรษฐกิจและภาคการผลิต
เมื่อพิจารณาโครงสร้างการนำเข้า พบว่าสินค้าขั้นกลาง เช่น ชิ้นส่วนและวัสดุที่ใช้ในการผลิต มีสัดส่วนประมาณ 52% ขณะที่สินค้าสำเร็จรูปมีสัดส่วน 38% และสินค้าทุน เช่น เครื่องจักรและอุปกรณ์ มีสัดส่วนประมาณ 10%
โครงสร้างดังกล่าวแสดงให้เห็นว่า การนำเข้าจากจีนไม่ได้จำกัดอยู่ที่สินค้าอุปโภคบริโภค แต่ยังเป็นส่วนหนึ่งของห่วงโซ่การผลิตในประเทศด้วย โดยเฉพาะธุรกิจที่ต้องใช้ชิ้นส่วนและวัตถุดิบจากต่างประเทศเพื่อประกอบหรือผลิตสินค้าอีกทอดหนึ่ง
จับตาความเสี่ยงขาดดุลแตะ 3 ล้านล้านบาท
รศ.ดร.อัทธ์ พิศาลวานิช นักเศรษฐศาสตร์และผู้เชี่ยวชาญด้านเศรษฐกิจระหว่างประเทศและอาเซียน ประเมินว่า การขาดดุลการค้าของไทยกับจีนตลอดปี 2569 อาจสูงกว่า 2.5 ล้านล้านบาท และมีโอกาสเพิ่มขึ้นเป็น 2.6–2.7 ล้านล้านบาทในปี 2570 ก่อนขยับเข้าใกล้หรือแตะระดับ 3 ล้านล้านบาทในอีกไม่กี่ปีข้างหน้า หากไทยยังไม่สามารถยกระดับกำลังการผลิตภายในประเทศได้อย่างมีประสิทธิภาพ
หนึ่งในประเด็นที่ควรจับตาคือการนำเข้าสินค้าสำเร็จรูปจากจีน ซึ่งมีการแข่งขันด้านราคาสูงและส่งผลต่อผู้ผลิตไทยในหลายอุตสาหกรรม โดยเฉพาะสินค้าที่ผู้ประกอบการไทยมีศักยภาพในการผลิตอยู่แล้ว แต่ยังแข่งขันด้านต้นทุนได้ยาก
ขณะเดียวกัน การนำเข้าสินค้าจากจีนยังเกิดขึ้นผ่านหลายช่องทาง ทั้งการจำหน่ายผ่านแพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซข้ามพรมแดน การที่ผู้ค้าจีนเข้ามาตั้งธุรกิจนำเข้าสินค้าในไทย และการที่ผู้ผลิตไทยบางส่วนเปลี่ยนรูปแบบธุรกิจจากการผลิตสินค้าเองไปสู่การนำเข้าสินค้าจีนเพื่อจำหน่ายแทน
ปัจจัยเหล่านี้ทำให้การแข่งขันไม่ได้เกิดขึ้นเฉพาะในตลาดนำเข้า แต่ยังส่งผลต่อโครงสร้างธุรกิจและความสามารถในการดำเนินกิจการของผู้ผลิตไทยโดยตรง
ความท้าทายไม่ได้อยู่ที่การนำเข้าสินค้าจากจีนเพียงอย่างเดียว แต่อยู่ที่ความสามารถของผู้ผลิตไทยในการสร้างสินค้าและชิ้นส่วนที่แข่งขันได้ เพื่อลดการพึ่งพาการนำเข้าในระยะยาว
3 ช่องทางนำเข้าสินค้าจีน กดดันผู้ประกอบการไทย
The Nation รายงานถึงช่องทางสำคัญที่ทำให้สินค้าจีนเข้าสู่ตลาดไทยเพิ่มขึ้น 3 รูปแบบ ซึ่งแต่ละช่องทางส่งผลต่อการแข่งขันของผู้ประกอบการแตกต่างกัน
1. การค้าออนไลน์ข้ามพรมแดน
แพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซจากจีนช่วยให้ผู้บริโภคไทยเข้าถึงสินค้าได้โดยตรง สินค้ามีความหลากหลายและแข่งขันด้านราคาได้สูง ขณะเดียวกัน การใช้คลังสินค้าในเขตปลอดอากรของไทยยังช่วยให้การจัดส่งสินค้าไปถึงผู้บริโภคได้รวดเร็วขึ้น
2. ผู้ค้าจีนเข้ามาดำเนินธุรกิจในประเทศไทย
การตั้งธุรกิจนำเข้าและจำหน่ายสินค้าในไทยทำให้สินค้าจีนเข้าถึงตลาดภายในประเทศได้สะดวกขึ้น โดยมีทั้งช่องทางค้าส่ง ค้าปลีก และช่องทางออนไลน์
3. ผู้ผลิตไทยปรับตัวเป็นผู้นำเข้าและผู้จำหน่าย
ผู้ประกอบการบางส่วนเลือกนำเข้าสินค้าจีนมาจำหน่ายแทนการผลิตเอง เนื่องจากเผชิญข้อจำกัดด้านต้นทุนและการแข่งขันด้านราคา ซึ่งอาจช่วยให้ธุรกิจดำเนินต่อไปได้ในระยะสั้น แต่ก็เป็นโจทย์ต่อความสามารถในการผลิตและพัฒนาสินค้าของไทยในระยะยาว
นอกจากนี้ ยังมีปัจจัยสนับสนุนอื่น เช่น ราคาสินค้าจีนที่แข่งขันได้ การขยายตัวของแพลตฟอร์มออนไลน์ สิทธิประโยชน์ทางภาษีภายใต้ความตกลงการค้าเสรีอาเซียน–จีน และการพัฒนาเส้นทางขนส่งที่ช่วยลดระยะเวลาการส่งสินค้าเข้าสู่ตลาดไทย
การลงทุนจากจีน: โอกาสยกระดับอุตสาหกรรมไทย หากเชื่อมโยงผู้ผลิตในประเทศได้จริง
อีกด้านหนึ่ง การเข้ามาลงทุนของบริษัทจีนในประเทศไทยอาจสร้างโอกาสให้กับภาคอุตสาหกรรมไทย โดยเฉพาะการพัฒนาเครือข่ายผู้ผลิตชิ้นส่วนและวัตถุดิบในประเทศ อย่างไรก็ตาม ประโยชน์ที่จะเกิดขึ้นไม่ได้ขึ้นอยู่กับมูลค่าการลงทุนเพียงอย่างเดียว แต่ต้องพิจารณาด้วยว่าการลงทุนดังกล่าวสามารถเชื่อมโยงกับผู้ประกอบการไทยได้มากน้อยเพียงใด
นักเศรษฐศาสตร์เสนอให้ไทยให้ความสำคัญกับการส่งเสริมการใช้วัตถุดิบและชิ้นส่วนที่ผลิตในประเทศ รวมถึงสนับสนุนให้ SME ไทยเข้าไปเป็นส่วนหนึ่งของเครือข่ายผู้ผลิตของบริษัทต่างชาติ พร้อมผลักดันให้เกิดการถ่ายทอดเทคโนโลยีและการพัฒนาทักษะแรงงาน
กลุ่มสินค้าขั้นกลางเป็นหนึ่งในโอกาสที่ควรพิจารณา เนื่องจากมีสัดส่วนสูงในการนำเข้าจากจีน โดยเฉพาะชิ้นส่วนอุปกรณ์ไฟฟ้า ชิปสำหรับอุตสาหกรรมยานยนต์ ชิ้นส่วนโทรศัพท์มือถือ และส่วนประกอบเครื่องจักร ซึ่งเป็นกลุ่มสินค้าที่มีโอกาสพัฒนากำลังการผลิตในประเทศได้ หากมีการลงทุนด้านเทคโนโลยี บุคลากร และมาตรฐานการผลิตอย่างเหมาะสม
การดึงดูดเงินลงทุนจากต่างประเทศควรเดินควบคู่กับการสร้างผู้ผลิตไทยให้เข้มแข็ง เพื่อให้เม็ดเงินลงทุนเชื่อมโยงไปสู่การจ้างงาน การถ่ายทอดเทคโนโลยี และการสร้างมูลค่าเพิ่มภายในประเทศ
4 แนวทางที่ถูกเสนอเพื่อเสริมความแข็งแกร่งให้ภาคการผลิตไทย
ในรายงาน The Nation ได้ถ่ายทอดข้อเสนอของนักเศรษฐศาสตร์เพื่อปรับสมดุลความสัมพันธ์ทางการค้ากับจีน โดยมีแนวทางสำคัญ 4 ด้าน ได้แก่
1. เพิ่มการเชื่อมโยงห่วงโซ่อุปทานในประเทศ
ส่งเสริมให้บริษัทต่างชาติที่เข้ามาลงทุนในไทยใช้วัตถุดิบ ชิ้นส่วน และผู้ประกอบการ SME ไทยมากขึ้น เพื่อลดการพึ่งพาการนำเข้าจากประเทศต้นทาง และสร้างโอกาสให้ธุรกิจไทยเข้าไปเป็นส่วนหนึ่งของเครือข่ายการผลิต
2. เพิ่มโอกาสให้สินค้าไทยเข้าถึงแพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซจีน
สนับสนุนช่องทางจำหน่ายสินค้าไทยบนแพลตฟอร์มออนไลน์ของจีน รวมถึงพิจารณาเงื่อนไขที่ช่วยให้ผู้ประกอบการไทยสามารถแข่งขันได้ ทั้งด้านพื้นที่จำหน่ายและค่าธรรมเนียมแพลตฟอร์ม
3. พิจารณามาตรการดูแลสินค้าเกษตรในช่วงผลผลิตออกสู่ตลาด
มีข้อเสนอให้พิจารณามาตรการจำกัดการนำเข้าสินค้าเกษตรบางประเภทเป็นการชั่วคราวในช่วงฤดูกาลผลิตภายในประเทศ เช่น ผักและกระเทียม ทั้งนี้ การดำเนินมาตรการต้องพิจารณาความเหมาะสมและพันธกรณีทางการค้าระหว่างประเทศประกอบด้วย
4. เพิ่มความเข้มงวดในการตรวจสอบมาตรฐานสินค้า
ยกระดับการบังคับใช้มาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม โดยเฉพาะสินค้านำเข้าที่อาจส่งผลต่อการแข่งขันและความปลอดภัยของตลาดภายในประเทศ เช่น ผลิตภัณฑ์เหล็ก
ข้อเสนอทั้ง 4 ด้านสะท้อนว่า การปรับสมดุลการค้าไม่จำเป็นต้องมุ่งจำกัดการนำเข้าเพียงอย่างเดียว แต่ควรพัฒนากลไกที่ทำให้การค้าและการลงทุนสร้างประโยชน์ต่อผู้ผลิตในประเทศมากขึ้น
โอกาสของ SME ไทย: จากผู้แข่งขันในตลาด สู่ผู้ผลิตในห่วงโซ่อุปทาน
สำหรับผู้ประกอบการไทย โดยเฉพาะ SME การแข่งขันกับสินค้านำเข้าจากจีนอาจไม่สามารถแก้ไขได้ด้วยการลดราคาเพียงอย่างเดียว เพราะผู้ผลิตจีนมีข้อได้เปรียบด้านขนาดการผลิต ต้นทุน และเครือข่ายการจัดหาวัตถุดิบในระดับอุตสาหกรรม
แนวทางที่ควรพิจารณาคือการเลือกแข่งขันในตลาดหรือกลุ่มสินค้าที่มีจุดแข็งเฉพาะตัว พร้อมยกระดับกระบวนการผลิตให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น ไม่ว่าจะเป็นการนำเทคโนโลยีดิจิทัลและระบบอัตโนมัติมาใช้ การควบคุมคุณภาพ การพัฒนาผลิตภัณฑ์ที่มีมูลค่าเพิ่ม หรือการสร้างมาตรฐานที่ตอบโจทย์ความต้องการของผู้ซื้อในแต่ละอุตสาหกรรม
อีกโอกาสหนึ่งคือการเข้าไปเป็น Supplier หรือผู้ผลิตชิ้นส่วนให้กับบริษัทต่างชาติ ซึ่งต้องอาศัยการพัฒนาศักยภาพด้านคุณภาพสินค้า การส่งมอบ ต้นทุน และมาตรฐานการผลิตให้สอดคล้องกับข้อกำหนดของผู้ซื้อ
หากสามารถเชื่อมโยง SME ไทยเข้ากับเครือข่ายการผลิตของนักลงทุนต่างชาติได้มากขึ้น การลงทุนจากต่างประเทศก็อาจเป็นกลไกสนับสนุนการพัฒนาอุตสาหกรรมภายในประเทศ แทนที่จะเป็นเพียงช่องทางนำเข้าเครื่องจักรและวัตถุดิบจากต่างประเทศ
ปรับสมดุลการค้า ด้วยการสร้างความสามารถในการผลิตระยะยาว
ตัวเลขขาดดุลการค้ากับจีนที่เพิ่มขึ้นเป็นประเด็นที่สะท้อนทั้งโครงสร้างการนำเข้าและความสามารถในการแข่งขันของภาคการผลิตไทย ขณะเดียวกัน การนำเข้าสินค้าทุนและวัตถุดิบบางประเภทก็ยังมีความจำเป็นต่อการดำเนินธุรกิจและการขยายตัวของอุตสาหกรรม
โจทย์สำคัญจึงไม่ใช่การหยุดนำเข้า แต่เป็นการสร้างความสามารถในการผลิตสินค้าที่ไทยมีศักยภาพ พัฒนาผู้ผลิตชิ้นส่วนและสินค้าขั้นกลางให้แข่งขันได้ และทำให้การลงทุนจากต่างประเทศเชื่อมโยงกับธุรกิจในประเทศอย่างเป็นรูปธรรม
ในระยะต่อไป สิ่งที่ควรจับตาคือความสามารถของไทยในการยกระดับอุตสาหกรรมและเพิ่มสัดส่วนการใช้วัตถุดิบภายในประเทศ เพราะหากการนำเข้าเติบโตเร็วกว่าศักยภาพการผลิตอย่างต่อเนื่อง การขาดดุลการค้าอาจกลายเป็นความท้าทายเชิงโครงสร้างที่ส่งผลต่อผู้ประกอบการและเศรษฐกิจไทยในระยะยาว
ข้อมูลอ้างอิง:
The Nation | 5 พฤศจิกายน 2569 Thailand’s China trade deficit hits THB2.43tn, with THB3tn possible in coming years
ข่าวที่เกี่ยวข้อง

ส.อ.ท. เสนอมาตรการรับมือวิกฤตตะวันออกกลางและหนุน SME ไทย
ส.อ.ท. เสนอ 5 มาตรการรับมือวิกฤตตะวันออกกลาง พร้อมเน้นย้ำให้ภาคธุรกิจโดยเฉพาะ SME สำรองเงินสด 3-6 เดือน เพื่อสร้างภูมิคุ้มกันและความยืดหยุ่นต่อความผันผวนของต้นทุนและห่วงโซ่อุปทาน

ไทย–เนเธอร์แลนด์หนุน FTA ไทย–EU เร่งเปิดตลาดข้าว ไก่ และทูน่ากระป๋อง จับตาโอกาสส่งออกไทยปี 2569
ไทยเดินหน้าเจรจา FTA กับสหภาพยุโรป ตั้งเป้าสรุปผลภายในปี 2569 พร้อมขอแรงสนับสนุนจากเนเธอร์แลนด์ในการเปิดตลาดสินค้าเกษตรสำคัญ ควบคู่การดึงดูดการลงทุนด้านเทคโนโลยีขั้นสูง ยานยนต์ไฟฟ้า และพลังงานสะอาด

TISCO ESU เตือนไทยเสี่ยงผลกระทบภาษีสหรัฐฯ และนโยบาย America First
TISCO ESU เตือนนโยบาย 'America First' ของสหรัฐฯ ยังคงเป็นความเสี่ยงระยะยาวต่อการค้าและการลงทุนของไทย แม้ศาลฎีกาจะสั่งยกเลิกภาษีบางประเภทและปรับเพิ่มคาดการณ์ GDP ไทยแล้วก็ตาม

เปิดประเทศรับเงินทุนอย่างไรไม่ให้ซ้ำรอยวิกฤตปี 2540? บทเรียนจากสิงคโปร์
การดึงดูดเงินลงทุนจากต่างประเทศเป็นหนึ่งในกลไกสำคัญที่ช่วยขับเคลื่อนเศรษฐกิจ แต่ประสบการณ์จาก วิกฤตต้มยำกุ้งปี 2540 เตือนให้เห็นว่า เงินทุนที่ไหลเข้ามาจำนวนมากไม่ได้รับประกันว่าเศรษฐกิจจะมีเสถียรภาพ หากขาดระบบบริหารความเสี่ยงและการกำกับดูแลที่เหมาะสม

เปิดภูมิทัศน์ต่างชาติลงทุนไทยเทรนด์เปลี่ยน จากภาคผลิตสู่ภาคบริการ
วิเคราะห์การเปลี่ยนแปลงโครงสร้างการลงทุนจากต่างชาติในไทย (2543-2567) เผยจีนและสิงคโปร์ขึ้นแท่นผู้ลงทุนหลัก แทนที่ญี่ปุ่น พร้อมเจาะลึกการเปลี่ยนผ่านจากการลงทุนในภาคการผลิตสู่ภาคบริการ

นายกฯ เดินหน้า "ครม.เศรษฐกิจพลัส" จับมือ กรอ. เร่งแก้ปัญหาเศรษฐกิจและผลกระทบต่อ SME
รัฐบาลได้ริเริ่มกลไก "ครม.เศรษฐกิจพลัส" เพื่อผนึกกำลังภาครัฐและเอกชนในการแก้ไขปัญหาเศรษฐกิจเร่งด่วนและยกระดับขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศ
